De bypass en de onbetrouwbaarheid van wethouder De Weger
Voor het vertrouwen van de burger in dit college is het noodzakelijk dat De Weger opstapt. Onbetrouwbaarheid en kwade trouw zijn nog erger dan incompetentie.
Op 31 juli 2008 is het verzoek voorlopige voorziening behandeld dat de gemeente bij de Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak heeft gedaan om te bereiken dat verder gewerkt zou kunnen worden aan de Majellaknoop in afwachting van de behandeling van het door de gemeente ingestelde hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank van 23 mei 2008, waarbij het vrijstellingbesluit Majella werd geschorst.
Ik heb, optredend als raadsman van Ronduit Weg, ter zitting aangevoerd dat Ronduit Weg natuurlijk helemaal geen problemen heeft met de vrije busbaan en het verleggen van de rijstroken, zodat deze zouden aansluiten op de nieuwe brug. Ik heb uitgelegd dat Ronduit Weg vooral problemen heeft met de bypass, omdat die zou leiden tot extra capaciteit op het kruispunt en dus extra extra verkeer op de PHL-laan. Dus als de werkzaamheden zich zouden beperken tot het aanleggen van de vrije busbaan en het verleggen van de rijstroken, dan zou Ronduit Weg tegen een gedeeltelijke opheffing van de door de rechtbank opgelegde schorsing geen bezwaar hebben.
De zitting is vervolgens geschorst om partijen gelegenheid te geven met elkaar een schikking overeen te komen. Voor de gemeente leek het heel belangrijk om in elk geval tijdelijk over die bypass te kunnen beschikken. De riolering op het eigenlijke kruispunt Vleutenseweg-Kempisweg moet namelijk vervangen worden. Als de gemeente over de bypass kon beschikken, zo was de redenering, dan zou het kruispunt in één keer opengelegd kunnen worden. Het verkeer van de Verlengde Vleutenseweg naar de Vleutenseweg zou dan omgeleid kunnen worden over de bypass en langs de oostelijke rijstrook op de Thomas a Kempisweg.
Ik heb de gemeente uitgelegd dat Ronduit Weg natuurlijk heel huiverig is om akkoord te gaan ook met een als tijdelijk bedoelde aanleg van de bypass, omdat de bypass nu precies is waar Ronduit Weg problemen mee heeft. En de ervaring leert (zie Europalaan) dat als een weg er eenmaal ligt, de gemeente die weg nooit meer ongedaan maakt als blijkt dat die in strijd is met het bestemmingsplan. De gemeente weigert eenvoudig handhavend op te treden, dat weigeringsbesluit wordt vervolgens door de rechtbank vernietigd, waarna de gemeente gewoon opnieuw een weigeringsbesluit neemt. Het enige wat de rechtbank namelijk in zulke gevallen doet, is het vernietigen van een besluit, zodat de gemeente opnieuw moet beslissen. Maar een gemeente kan door telkens opnieuw zo'n weigeringsbesluit te nemen, ontkomen aan handhaving. Zo doet Utrecht dat.
De gemeente heeft mij om die reden beloofd dat de bypass echt ongedaan gemaakt zou worden als de Raad van State de uitspraak van de rechtbank bevestigt. In de tekst van de vervolgens, op basis van deze belofte, tussen de gemeente en mij (als gemachtigde van Ronduit Weg) gesloten overeenkomst, waarnaar in de uitspraak van de voorzieningenrechter wordt verwezen, staat duidelijk dat bij een "onherroepelijke" beslissing van de Raad van State dat de bypass niet mag worden aangelegd, deze zal worden afgebroken. Die overeenkomst is dus aan de rechter van de Raad van State voorgelegd en op basis daarvan hij met instemming van partijen goed gevonden dat de gemeente vooruitlopend op de behandeling van het hoger beroep een voorlopig begin zou maken met de werkzaamheden. Een rechterlijke beslissing is "onherroepelijk" als daartegen geen (nog) hoger beroep meer mogelijk is. De wethouder bleek al kort na de beslissing van de voorzieningenrechter onder de met Ronduit Weg gemaakte overeenkomst uit te willen komen door de zaken zo voor te stellen dat pas van een "onherroepelijk" oordeel sprake zou zijn als "wederom beroep en hoger beroep" tot afkeuring van de bypass zou leiden. Over de betekenis van "onherroepelijk" in het juridisch spraakgebruik kan echter geen misverstand bestaan.
Als de overeenkomst die ik namens Ronduit Weg met de gemeente heb gesloten, uitgelegd zou kunnen worden zoals de wethouder dat doet, ontstaat natuurlijk uitgerekend de toestand die Ronduit Weg nu juist had willen voorkomen: dat de gemeente keer op keer hoger beroep kan instellen tegen een beslissing van de rechtbank dat de bypass in strijd is met het bestemmingsplan. Is er dan van een "onherroepelijke" uitspraak sprake na de tweede, de derde of de vierde ronde? Ronduit Weg was huiverig om akkoord te gaan ook met een als tijdelijk bedoelde bypass. Wanneer de gemeente had gezegd "als die bypass er ligt, kunnen jullie toch wederom beroep instellen, waarna wij weer in hoger beroep gaan", dan was Ronduit Weg natuurlijk niet akkoord gegaan met de bypass.
Wat de juridische betekenis is van "onherroepelijk" staat vast, maar ook over wat partijen bedoeld moeten hebben met het sluiten van de overeenstemming kan geen misverstand bestaan: de overeenkomst houdt gewoon in dat de bypass nu afgebroken moet worden en in de oorspronkelijke staat moet worden hersteld.
In het persbericht dat de gemeente heeft uitgebracht n.a.v. de uitspraak van de Raad van State stond tot mijn stomme verbazing dat de gemeente op alle punten inhoudelijk gelijk heeft gekregen (wat vierkant in strijd is met de waarheid) en tegen de pers heeft persvoorlichter Derksen uitdrukkelijk gesteld dat de gemeente de bypass nu in gebruik zou gaan nemen. M.a.w. de gemeente pleegt contractbreuk. De overeenkomst houdt namelijk in dat de bypass nu ongedaan wordt gemaakt.
Alles wijst er inmiddels op dat de wethouder meteen al van plan was om zich niet aan de overeenkomst te houden. Niet alleen gaf de wethouder in zijn mededeling aan de gemeenteraad van 25 augustus 2008 al een uitleg van de overeenkomst die niet juist is en niet juist kan zijn. Ook werd de bypass meteen in zijn meest definitieve vorm aangelegd. Als de gemeente er rekening mee zou hebben gehouden dat de bypass wellicht ongedaan zou moeten worden gemaakt, dan zou de gemeente er betonplaten hebben neergelegd (het ging er immers om het verkeer tijdelijk om te leiden om de rioleringswerkzaamheden op het kruispunt efficienter uit te kunnen voeren).
Wat er ook op wijst dat de wethouder nooit de bedoeling kan hebben gehad om de overeenkomst na te komen, is dat er nog helemaal niet met die rioleringswerkzaamheden is begonnen. Waneer je vooruitlopend op de behandeling van het hoger beroep (de gemeente heeft bovendien aangedrongen op een versnelde behandeling!) alvast aan de gang wilt en je voert als argument voor de bypass aan dat je die nodig hebt voor het werk aan de riolering, en je gaat ermee akkoord dat de bypass wordt afgebroken zodra de Raad van State onherroepelijk beslist dat die niet mag worden aangelegd, dan ligt het voor de hand die bypass pijlsnel voor het tijdelijk gebruik klaar te maken en zo snel mogelijk aan die rioleringswerkzaamheden te beginnen. De gemeente heeft echter overal het werk in gang gezet, maar uitgerekend niet op het kruispunt waar de riolering vervangen moet worden.
De conclusie kan geen andere zijn dan dat wethouder De Weger onder valse voorwendselen de overeenkomst is aangegaan. Hij heeft gedacht: als die bypass er nu maar een keer ligt, dan krijgt Ronduit Weg die niet meer weg. Hij is nooit van plan geweest om de bypass weer ongedaan te maken. Daarom is die in zijn meest definitieve vorm aangelegd en het eerste wat de persvoorlichter roept als de Raad van State de uitspraak van de rechtbank bevestigt is: we gaan de bypass in gebruik nemen. Kortom: De Weger is zeer onbetrouwbaar en met deze wethouder zijn geen afspraken te maken. Juist de wethouder Verkeer en Milieu heeft i.v.m. alle ingrijpende maatregelen die nodig zijn voor ALU 2008 heel veel vertrouwen nodig. Elke burger en elk buurtcomité in Utrecht zal, gelet op de ervaring met de bypass, nu wel uitkijken om met zo'n onbetrouwbare wethouder nog zaken te doen, laat staan hem op zijn woord te geloven. Daar komt nog bij dat De Weger zich niets gelegen laat liggen aan de (door de Raad van State in het vonnis van 24 december 2008 bevestigde) rechterlijke uitspraak van 23 mei 2008, die inhoudt dat de Majella-vrijstelling geschorst is, en dat hij nota bene Ronduit Weg onder druk zet om akkoord te gaan met een illegale voortzetting van de werkzaamheden. Voor het vertrouwen van de burger in dit college is het noodzakelijk dat De Weger opstapt. Onbetrouwbaarheid en kwade trouw zijn nog erger dan incompetentie. Want dat wethouder De Weger volstrekt incompetent is, valt na 15 verloren procedures over luchtkwaliteit niet meer te ontkennen.