Farizeeërs
Weinig bijbelverhalen hebben op mij als kind zo veel indruk gemaakt als het verhaal over de barmhartige Samaritaan (Lucas 10:30-37). Zoals op elk kind, want juist kinderen kunnen nog ontzettend boos worden over onrecht.
Een zeker mens daalde af van Jeruzalem naar Jericho en viel in handen van rovers, die hem niet alleen uitschudden, maar ook slagen gaven en weggingen, terwijl zij hem halfdood lieten liggen. De priester en de wetgeleerde gingen aan de overzijde aan hem voorbij en deden alsof ze hem niet zagen. Vervolgens komt er een Samaritaan langs, die de gewonde man verzorgt, op zijn ezel zet en in een herberg onderbrengt.
De gelijkenis voert de Samaritaan niet ten tonele om te laten zien dat Samaritanen, aan wie iedereen de pest had, best goede mensen kunnen zijn. De boodschap is: zelfs zo'n verachtelijke Samaritaan gedraagt zich menselijker dan de priester en de wetgeleerde, die nota bene de mond vol hebben van gerechtigheid. Adderengebroed noemt Jezus ze. Van buiten lijken ze zo rechtvaardig, maar van binnen zijn ze vol huichelarij, wetsverachting, roof en onmatigheid (Mattheüs 23:1-39).
De priesters en de wetgeleerden, dat zijn de lieden die ons besturen, de politici, met hun vrome verhalen over de betere samenleving, het milieu en waarlijk mens-zijn. Wie de rovers zijn, wordt duidelijk als je ziet hoe Bas van Maanen met zijn autodemontagebedrijf aan de Verlengde Vleutenseweg door een paar ambtenaren weggetreiterd wordt. Of hoe Jan en Joke van Schip met hun biologische bedrijf brodeloos worden gemaakt door een stel ambtenaren. Of hoe Fred Siudak, de klokkenluider van de RHD, ertoe werd gebracht zich een kogel door het hoofd te jagen.
Als een burger of ondernemer in Utrecht door een paar ambtenaren de vernieling in wordt geholpen, wordt het oorverdovend stil in het stadhuis. Op het bericht over Bas van Maanen, van het bedrijf dat sinds 1958 gevestigd is aan de Verlengde Vleutenseweg en dat de gemeente zonder enige compensatie en met bestuursdwang probeert weg te krijgen, heeft behalve de SP niet één fractie gereageerd. En onze PvdA- burgemeester Wolfsen "dondert" dergelijk slecht nieuws over zijn ambtenaren ongelezen in de prullenbak, zoals hij onlangs vol trots vertelde.
De lieden die beweren zo goed te weten hoe de betere samenleving eruit moet zien en hoe wij ons als burgers behoren te gedragen, ze houden zich stil als ze van zich zouden moeten laten horen. Ze gaan op een laffe manier de discussie met kritische burgers uit de weg. Ze kijken de andere kant uit als er ondernemers brodeloos worden door de uitbreiding van Hoog Catharijne, als er burgers dakloos worden door de sloop van goede betaalbare huurwoningen en als blijkt dat er elk jaar 400 mensen een paar jaar te vroeg sterven als gevolg van luchtverontreiniging. Het leed, het verdriet en zelfs het voortijdig sterven van mensen interesseert ze niets.
De rede tegen de schriftgeleerden en Farizeeën (Mattheüs 23:1-39) is heel toepasselijk. Jezus zegt: die schriftgeleerden en Farizeeën doen alsof zij de wijsheid en de wet in pacht hebben (ze "hebben zich op de stoel van Mozes gezet") en je kunt maar het beste doen wat ze zeggen, maar verlies daarbij niet uit het oog dat ze het zelf niet doen ("want zij zeggen het wel, maar doen het niet"). "Zij binden zware lasten bijeen en leggen die op de schouders der mensen, maar zelf willen zij ze met hun vinger niet verroeren. Al hun werken doen zij om in het oog te lopen bij de mensen, want zij maken hun gebedsriemen breed en hun kwasten groot, zij houden van de eerste plaats bij de maaltijden en van de erezetels in de synagogen, en van de begroetingen op de markt en om door de mensen rabbi genoemd te worden."
Wee u, schriftgeleerden en Farizeeën, gij huichelaars. Wee u, raadsleden en politici, die de andere kant uit kijken als er uit uw naam groot onrecht geschiedt.