Veel bezwaar- en beroepszaken die ik in de loop van ruim 20 jaar voor burgers en ondernemers gedaan heb, hadden met handhaving te maken, met de afdeling Toezicht en Handhaving van de gemeente Utrecht. Vrijwel al die zaken liepen uit op procedures die zich jaren voortsleepten en de gemeente handen vol geld moeten hebben gekost. Hoeveel kan de gemeente niet zeggen, want de uren van de handhavers en juristen en hun leidinggevenden worden in de gemeente Utrecht niet bij gehouden.
Als een procedure jaren voortsleept zijn er ook telkens weer nieuwe juristen en beleidsondersteuners die zich in het groeiende dossier moeten verdiepen en zijn de ambtenaren die betrokken waren bij de voorbereiding van het primaire besluit (*) vaak inmiddels vertrokken. Kortom: het zich voortslepen van procedures moet voorkomen worden. Niet alleen omdat het de gemeente veel geld kost, maar ook omdat de burger door die procedures zwaar wordt gedupeerd.
Tot mijn grote verbazing heeft de gemeente nooit onderzoek gedaan of laten doen naar het verloop van die slepende procedures. Ook niet als de gemeente uiteindelijk ongelijk krijgt bij de Raad van State. De sluiting van het Turkse Koffiehuis wegens bingo spelen tijdens de Ramadan was in juni 2019. Eind november 2023 vernietigde de Raad van State dat besluit. De gemeente weet niet hoeveel ambtenaren uren daarmee waren gemoeid en had en heeft niet de minste aanvechting uit te zoeken wie wat voor fouten heeft gemaakt.
In de kwestie van het Binnenstad dossier (waarbij de gemeente pakweg 1 miljoen aan dwangsommen moet betalen aan de pandeigenaar die tegen de gemeente in het geweer kwam omdat de dienst Handhaving hem een last onder dwangsom oplegde ivm de vermeende bouwvalligheid van zijn pand) liet de gemeente een onderzoek doen door bureau Berenschot. Die kwam uiteraard met de conclusie dat niemand ergens wat aan kon doen. Dus geen leidinggevende, directeur of wethouder wordt ergens op aangesproken of afgerekend.
Ik denk dat ik wel weet waar de oorzaak van die slepende procedures gezocht moet worden. In de eerste plaats bij de voorbereiding van het primaire besluit. De burger/ondernemer waartegen gehandhaafd wordt moet volgens de Awb de gelegenheid hebben een zienswijze te geven vóórdat het besluit genomen wordt. Waar het fout gaat is dat de ambtenaren/juristen die dat besluit in concept hebben opgesteld zelf mogen beoordelen of die zienswijze er toe moet leiden van het besluit af te zien of het aan te passen. Dan weet je wel wat er uitkomt! Je zou de beoordeling van de zienswijze dus minstens moeten laten doen door collega’s die niet bij de voorbereiding betrokken waren en bij zware gevallen ook door onafhankelijke deskundigen.
Waarom is het zo belangrijk veel meer in te zetten op dat primaire besluit? Daar kan je toch bezwaar tegen maken en dat bezwaar wordt dan toch behandeld door juristen die niet bij de voorbereiding van het primaire besluit betrokken waren? Het antwoord is dat als een primair besluit eenmaal genomen is (ondertekend door de burgemeester of een gemandateerde leidinggevende) dat besluit een eigen leven gaat leiden. Juristen die het bezwaar onbevangen moeten beoordelen zien het toch als hun taak om het besluit recht te praten en vaak weten ze er zo weinig van (en hebben er zo weinig tijd voor!) dat ze zich laten leiden door de collega’s die bij het primaire besluit betrokken waren.
Toegeven dat er een verkeerd besluit genomen is, is voor de gemeente kennelijk een onmogelijke opgave. En hoe langer de gemeente daar mee wacht, hoe moeilijker het wordt. Nadat de Raad van State de gemeente definitief in het ongelijk had gesteld in de bingo zaak van het Turkse Koffiehuis was het zure commentaar dat dat kwam door de gewijzigde jurisprudentie van de Raad van State en dat de gemeente dus geen blaam trof. Zie: Beantwoording SV2024 nr 136 over Hoe verder met Turks Koffiehuis Transwijk-1 Toegeven dat er een verkeerd besluit genomen is betekent dat de burgemeester, de leidinggevende die het besluit getekend heeft, de ambtenaren die het (slecht) hebben voorbereid, de juristen en de ingehuurde advocaten die het hebben verdedigd bij de rechtbank stuk voor stuk fouten hebben gemaakt en of onzorgvuldig te werk zijn gegaan. Dat is uiterst pijnlijk. Daarom wordt het achteraf ook niet onderzocht.
En dus zou het verstandig zijn veel meer in te zetten op de kwaliteit en de deugdelijke voorbereiding van het primaire besluit. Door de zienswijze serieus te nemen en te laten beoordelen minstens door collega’s die niet betrokken waren bij het opstellen van het concept besluit. En als je er dan toch externe deskundigen bij wilt halen, doe dat dan in het begin en niet pas als het besluit bij de rechtbank verdedigd moet worden.
wordt vervolgd
(*)het besluit waar je bezwaar tegen moet maken voordat je er mee naar de bestuursrechter kan
Reacties zijn gesloten.