Racismo e desigualdad

Racismo e desigualdad

Según Gloria Wekker, catedrática jubilada de Antropología, Gloria Wekker en una entrevista en el semanario Vrij Nederland del 8 junio 2016  “400 años de colonialismo deja sus huellas con respecto a la manera en que miras a ti mismo y los otros”,

Gloria Wekker, destaca la importancia para el racismo en los Países Bajos de su pasado como colonizadores después 400 años. Según los sociólogos Norbert Elias y John L. Scotson (“Ensayo teorético sobre las relaciones entre establecidos y marginados”, 1965) el fenómeno de la discriminación se puede explicar también como el resultado de la tensión entre los establecidos y los marginados en general. Elias y Scotson llevaron a cabo una investigación en la ciudad de Leicester (Inglaterra). La única diferencia entre los establecidos y los marginados fue que, los primeros vivían en Leicester desde siempre y los marginados habían llegado allí recientemente procedentes de otras ciudades inglesas a vivir en los nuevos barrios de posguerra.

La manera en que los establecidos miraron a los marginados tiene, según la investigación de Elias y Scotson, una gran similitud con la manera que, hoy en día, los establecidos blancos miran a los extranjeros de color, procedente de otras partes del mundo. Muy interesante es el hecho que los establecidos y los marginados comparados por Elias y Scotson tenían el mismo color de piel, la misma religión, la misma etnicidad y la misma posición socioeconómica. La única diferencia entre los ‘establecidos’ y los ‘marginados’ era que los últimos ‘no son de aquí’.

Lo que hace que la investigación de Elias y Scotson sea muy interesante es que demuestra que la discriminación empieza con la exclusión de los recién llegados. Por ejemplo, exclusión de la vida social de la ciudad: las asociaciones, clubs y los partidos políticos. Los recién llegados que ‘no son de aquí’ se evitan como vecinos, amigos, comerciantes y trabajadores. A los niños de los establecidos no se les permite jugar con los niños de los recién llegados.

Para justificar su postura de rechazo, los establecidos buscan diferencias: los ‘no son de aquí’, pertenecen a otra religión, otra etnicidad o color de piel. En otras palabras: estas diferencias no inducen la exclusión, sino,  la exclusión pone en marcha la búsqueda de las diferencias. Otra religión (u otro color de piel o etnicidad) solamente es importante como una característica distintiva en el caso que esta coincide con la diferencia entre los establecidos y los marginados. Básicamente, le buscan la quinta pata al gato.

Por ejemplo, en el caso que la altura de los establecidos diferiría substancialmente de la de los marginados (o el color de los ojos o del pelo), la altura se utilizaría para distinguir entro los establecidos (‘civilizados’) y los marginados (‘ignorantes’), entre los ‘buenos’ y los ‘malos’. En suma, cualquier diferencia viene bien para justificar la exclusión de grupos de personas que no son bienvenidas. Y pues, se atribuyen características negativos a las persones perteneciente a los grupos así excluidos, los ‘marginados’.

La pregunta que no es mencionada por Elias y Scotson es: ¿porque y en cuales circunstancias los establecidos tienden a excluir los extranjeros? La experiencia en los Países Bajos es que no hubo una aversión significativa cuando la primera generación de los trabajadores extranjeros llegaron de España, Italia, Grecia y Marruecos en los años 60 y 70. La aversión ha aparecido cuando la población autóctona perteneciente a los grupos de ingresos bajos empezó considerar a los recién llegados como competidores en el mercado de trabajo y de viviendas baratas. Esta fue el caso cuando el crecimiento de la economía se estancó (hacia 1980) y aún más cuando la desigualdad de los ingresos aumentaba por la introducción de las políticas neoliberales.

La desigualdad en la sociedad parece un factor muy importante. El sentimiento de no compartir en la prosperidad se incrementa si la gente de bajos ingresos ven que hay una elite que vive en la abundancia. En al años 60’s los socialistas en los Países Bajos abogaron que los ingresos altos no deberían de ser más que 5 veces más que los ingresos bajos. Después hacia 1980 (¡las políticas neoliberales!) los ingresos bajos han seguido en el mismo nivel y los ingresos altos (el 10% de todos los ingresos) han aumentado explosivamente, más de 100%. Por consecuencia, después de 1980 ha habido un grupo creciente que se considera perjudicado y esto genera el reproche a los recién llegados que ‘quitan nuestros empleos, viviendas, barrios y mujeres’.

La desigualdad no solo resulta en grupos descontentos, pero también en una elite y una clase media- alta que rechazan de abstenerse de sus recién adquiridas posiciones privilegiadas, a las que pertenecen una gran parte de la nueva clase de intelectuales ‘socialdemócratas’ y ‘progresistas’. Para defender su posición privilegiada apuntan a los trabajadores extranjeros e inmigrantes como causantes de los problemas por los cuales los autóctonos se quejan y se sienten perjudicado. Para la elite y la clase media-alta es muy provechoso enfrentar a el grupo de autóctonos perjudicados con el grupo de extranjeros y recién llegados también perjudicados, lo que se hace para denigrar a la religión, la cultura y la etnicidad de los extranjeros e inmigrantes.

Es muy importante de destacar que la política de extranjería cruel de los Países Bajos y la política de explotación de las países pobres del tercer mundo se ha designado y determinado con el apoyo de los intelectuales, unidos en el partido de socialdemócratas y el partido de liberales progresistas. Es importante también de recordar que la crítica sobre el islam se inició por el entonces líder del partido liberal Bolkestein (que se considera en los Países Bajos como un intelectual erudito) y por unos catedráticos de derecha y de ‘izquierda’ (socialdemócrata). En términos de la sociología, la aversión contra los extranjeros y los inmigrantes, contra sus religiones, sus etnicidades y colores de piel se explica como un complejo de valores y opiniones originalmente perteneciente a la elite (para enfrentar  la población contra los extranjeros!) y después adoptado por las clases bajas de los autóctonos. En esta explicación, el racismo no tiene que ver con el historia del colonialismo de los Países Bajos, si no con la desigualdad en una sociedad capitalista.

Hoe Niger wordt onderontwikkeld door het IMF en het rijke Westen

Een duidelijk voorbeeld van hoe arme landen onderontwikkeld worden gemaakt en gehouden door het rijke Westen en instellingen als het IMF is Niger. Onderstaande tekst is een samenvatting van een hoofdstuk uit Destrucción Masiva van Jean Ziegler*. Zeer aan te raden voor politici die maar niet willen begrijpen waarom er zoveel mensen het Afrikaanse continent proberen te ontvluchten.

Niger, dat deels in de Sahara ligt en deels ten zuiden daarvan, hoort tot de armste landen, tot de landen waar sprake is van wat door VN beschouwd wordt als “protracted crises”: waar honger een structureel én een conjunctureel probleem is. Het aantal inwoners was in 2016 ruim 18,5 miljoen. Slechts 4% van de grond is geschikt voor akkerbouw. Dat betekent een grote afhankelijkheid van veeteelt en visserij. Niger heeft 20 miljoen stuks vee: kamelen, zeboes, geiten, ezels. Niger gaat gebukt onder schulden en gaat gebukt onder de ijzeren wet van het IMF.

Om geld van het IMF te kunnen lenen moest Niger zijn nationale veterinaire dienst afschaffen, wat voor multinationale ondernemingen die zich toeleggen om veterinaire producten betekende dat de boeren  volledig van hen afhankelijk werden, dat zij konden rekenen wat ze wilden en dat er geen enkel toezicht is van de staat op de kwaliteit van vaccins, medicamenten en middelen om parasie­ten te bestrijden. Het klimaat is hard en de kosten om het vee gezond te houden zijn dankzij het IMF dus niet meer op te brengen. Boeren wachten niet tot het vee sterft, maar proberen er voor die tijd nog wat voor te vangen. Met hun families trekken ze vervolgens naar sloppenwijken rond de steden in de hoop daar wel in hun onderhoud te kunnen voorzien.

Honger is in Niger een regelmatig terugkerend probleem, namelijk elke keer als het land door extreme droogte of sprinkhanenplagen geteisterd wordt. Miljarden sprinkhanen vreten in korte tijd alles kaal: bomen, struiken, akkers. De boeren met hun familie kunnen niets anders doen dan schuilen in hun hutten en wachten tot het voorbij is. Hetzelfde gebeurt overigens in het Midden-Oosten, de Magreb, Pakistan en India. Er valt weinig tegen te doen want bestrijding met giftige pesticiden maakt ook de akkers voor jaren onbruikbaar.

Niger stelde zich op de onvermijdelijke sprinkhanenplagen in door grote voorraden gerst, gierst en tarwe aan te leggen. Het IMF heeft het land echter gedwongen die voorraden af te stoten die de regering dus achter de hand hield voor rampen. Volgens het IMF leverden die grote voorraden een beperking op voor de vrije markt. Dankzij het IMF wordt Niger nu gemiddeld om het jaar door ernstige hongersnood getroffen.

Niger is een neokolonie van Frankrijk. Het land is rijk aan uranium. Dat uranium wordt gewonnen door Areva, een Franse staatsonderneming. Daar profiteert Niger nauwelijks van, want vrijwel de hele opbrengst is winst voor Areva. In 2007 besloot president Mamadou Tanja in te gaan op een voorstel van China om samen het bedrijf Somina op te zetten. Niger zou daardoor ook wat aan de eigen uraniumvoorraad kunnen verdienen. Prompt volgde een legercoup onder leiding van Salou Djibo, die meteen een streep haalde door het plan en ervoor zorgde dat het Franse Areva het monopolie be­hield van de uraniumwinning in Niger.

Al jaren is sprake van een enorm irrigatieproject, waardoor 440.000 hectare grond agrarisch zou kunnen worden gebruikt en een einde zou kunnen worden gemaakt aan de honger van 10 miljoen inwoners. Daar heeft Niger dus geen geld voor doordat de winst op de winning van uranium in de zak van de Franse staatsonderneming  Avera verdwijnt.

De ellende waarin de bevolking leeft heeft in het noorden van Niger geleid tot het ontstaan van groepen terroristen behorend tot het netwerk van Al Qaeda del Magreb Islámico, die het met name op Europeanen hebben voorzien. Het kost Al Qaeda niet de minste moeite soldaten te werven onder de talloze jongeren die dankzij het IMF en het Franse neokolonialisme een permanent miserabel leven leiden.

* Jean Ziegler was 8 jaar speciale rapporteur van de VN over honger in de wereld. Van het boek, oor­spronkelijk in het Frans geschreven, bestaat geen Engelse vertaling.

Het morele gelijk van Jesse Klaver

In een NRC-column van 16 juni 2017 beklaagt politiek filosoof en hoogleraar Europees recht Luuk van Middelaar zich over het ‘makkelijke morele gelijk van Jesse Klaver’. Eigenlijk ben je een grote slapjanus als je vasthoudt aan morele waarden, internationale vluchtelingenverdragen en aan mensenrechten, is de strekking het betoog van Van Middelaar.

Je moest eens weten hoe ontzettend moeilijk politici als Samsom, Rutte, Asscher en Timmermans het er mee hadden (Turkije-deal) en hebben vluchtelingenverdragen te ontduiken en vluchtelingen te laten verhongeren, te laten verdrinken en in handen te laten vallen van wrede mensenhandelaren om rechtse populisten te verhinderen hetzelfde te doen en om Europa van de ondergang te redden. Aldus in het kort het misnoegen van Van Middelaar over de rechte rug van Klaver.

Maar zijn morele gelijk zal Klaver spoedig opbreken want straks moet Rutte de PvdA binnen halen om aan een meerderheid te komen en dan gaat minister Samsom  goeie sier maken met het klimaat. Aldus Luuk van Middelaar.

Om met het laatste te beginnen. Samsom liet de tegenstanders van de verbreding van de A27 bij Utrecht weten dat hij vierkant achter die verbreding stond en onder de regering Rutte-Samsom werd groen licht gegeven voor nieuwe kolencentrales, beroep ingesteld tegen de Urgenda uitspraak en werden alle zeilen bijgezet om de Europese regelgeving voor schone lucht te ontduiken. Klaver hoeft zich dus niet echt zorgen te maken over een goeie klimaatsier van Samson en de PvdA.

Wat de Turkije-deal betreft die volgens Van Middelaar, de VVD, de CU, het CDA, D66 en de PvdA een goed voorbeeld is voor afspraken die ook met regeringen en dictaturen gemaakt zouden moeten worden ten noorden en ten zuiden van de Sahara, die heeft bepaald geen einde gemaakt (zoals Van Middelaar beweert) aan het aantal verdrinkingsdoden in de Middellandse Zee. Het feit dat de korte route tussen Turkije en Griekenland hermetisch afgesloten werd heeft tot gevolg dat er meer gebruikt wordt gemaakt van de langere en dus gevaarlijker route in het midden van de Middellandse Zee. Maar het massale aantal vluchtelingen dat in de Middellandse Zee nog steeds verdrinkt is duidelijk niet waar Van Middelaar het meest over in zit.

Waar Van Middelaar ook niet over in zit is het feit dat de Turkije-deal door te bedenker daarvan, Klaus, inmiddels beschouwd wordt als totaal mislukt. In de eerste plaats omdat Turkije helemaal geen veilig land is. In de tweede plaats omdat ook landen als Nederland Griekenland voor de opvang van vluchtelingen laat opdraaien en dus vluchtelingen in Griekenland in de steek laat. Van de bescheiden opvang van 10.000 vluchtelingen door Nederland, toegezegd in het kader van de Turkije-deal komt niets terecht.

Soms zijn “hogere waarden” in het geding, aldus Van Middelaar, en moeten de rechten van vluchtelingen dus maar wijken. Kennelijk moet ook de waarheid over het ‘succes’ van de Turkije-deal dan maar wijken. Die hogere waarheid zou dan volgens Van Middelaar zijn dat Europa een eiland blijft van vrijheid, een heuse rechtstaat. Maar wel alleen voor ons soort wel doorvoede mensen en niet voor uitgemergelde mensen en mensen die voor oorlogen op de vlucht slaan.

Willen wij met oorlogen en armoede “om ons heen” onze vrijheid, rechtsstaat en waarden bewaren, dan moeten wij een grens trekken. Aldus Van Middelaar, die daarmee impliciet beweert dat wij part noch deel hebben aan al die oorlogen en armoede “om ons heen”. Die oorlogen zijn er echter om het Westen van goedkope olie (klimaat!) en grondstoffen te blijven voorzien en de machtige wapenindustrie te gerieven. En die uitgemergelde mensen zijn er omdat arme landen een regime van vrijhandel en corruptie wordt opgedrongen waar zij steeds armer van worden en wij steeds rijker.

Kortom, de woede die Jesse Klaver over zich heeft afgeroepen door aan zijn morele gelijk vast te houden is volstrekt begrijpelijk: zijn opstelling maakt pijnlijk duidelijk hoezeer politici, kranten en commentatoren in Nederland zelf opgeschoven zijn naar extreem-rechts en in feite niet meer van Trump en Wilders te onderscheiden zijn. En dat moet met veel heilige verontwaardiging over Jesse Klaver aan het publieke oog onttrokken worden.

Niet religie maar discriminatie maakt terroristen

Wie zich een beetje in de theorie van Kruglanski * verdiept zal al snel begrijpen dat er geen betere manier is om extremisme en terrorisme aan te wakkeren dan het voortdurend beschimpen van de religie van een gediscrimineerde bevolkingsgroep. Dat ligt ook eigenlijk zo erg voor de hand, dat je je moet afvragen of het beschimpen van de Islam en het aanwakkeren van afkeer tegen moslims niet eigenlijk de bedoeling heeft extremisme en terrorisme uit te lokken om daardoor het volk bang te maken, wat bepaalde politieke partijen in de kaart speelt en de overheid de mogelijkheid biedt de schuld voor armoede, woningnood, criminaliteit en werkloosheid af te schuiven op de islamitische gemeenschap.

Inleiding
Dat het geloof mensen ertoe brengt terroristische acties te bedenken en uit te voeren is grote onzin. Dat het islamitisch geloof gelovigen tot terroristen maakt is net zo min het geval als dat het christelijk geloof of het joodse geloof dat gedaan zou hebben of nog zou doen.

Wie denkt dat het een bepaald orthodox of fundamentalistisch geloof is dat mensen ertoe brengt terrorist te worden zou er goed aan doen zich meer in de psychologie van het extremisme te verdiepen in plaats van in de teksten en preken van religieuze leiders.

Een expert op het gebied van de psychologie van het extremisme is sinds jaar en dag de Amerikaanse hoogleraar Arie Kruglanski. Volgens hem spelen drie factoren een belangrijke rol:

1. “need for personal significance, the desire to matter in one’s own eyes and those of significant others“.

2. “ideological narrative that justifies violence

3. “social network that validates the ideology and rewards is adherents“.

1. Need for personal significance
In veel gevallen blijken het losers te zijn die zich ontwikkelen tot terrorist. Verwarde geesten, sociale isolatie, geen maatschappelijk perspectief, behorend tot een verachtte bevolkingsgroep / religieuze gemeenschap.

Om twee redenen kunnen deze losers zich ontpoppen als gewelddadig extremist. De eerste is dat zij niets te verliezen hebben. Ze raken hun baan niet kwijt want die hebben en krijgen ze toch niet. Dat pers en publieke opinie negatief en vijandig op hun extremisme reageert doet ze niets, want dat deden ze ook toen zij alleen nog maar losers waren. De tweede is dat zij door iets verschrikkelijks te doen een daad kunnen stellen waarmee zij het gevoel hebben aan zichzelf en aan anderen te laten zien er wel degelijk toe te doen. Een motief waarbij ook een gevoel van wraak meespeelt: ik zal jullie wel eens leren om mij en mijn geloof te beschimpen en mij als oud vuil te behandelen. Nogmaals: belangrijk is de combinatie met het gevoel toch niets te verliezen te hebben.

2. Ideological narrative
Zoals Marx al leerde behoren opvattingen en religies tot de ‘bovenbouw’. Mensen passen hun opvattingen aan aan wat hen in bepaalde omstandigheden het beste uitkomt en aan wat zij denken dat hun sociale omgeving van hen verwacht, Een belangrijke functie van opvattingen en religies is dat zij het gedrag van mensen rechtvaardigen. Dat is waarom Marx van ideologieën spreekt.

Dat opvattingen en religies een belangrijke functie hebben als rechtvaardiging en makkelijk worden aangepast aan wat mensen het beste uitkomt is ook wat sociaal-psychologen als Philip Zimbardo (Stanford Prisoners Effect, het “Lucifereffect”) en Harald Welzers (“Daders”) betogen. Het ligt ook besloten in de theorie van de cognitieve dissonantie.

Volgens Kruglanski zijn het niet religies die mensen tot extremisme aanzetten, maar is het omgekeerde het geval: het hebben van extremistische aanvechtingen maakt dat mensen zich een religie eigen maken die dat rechtvaardigt, wat meestal betekent dat zij een religie voor zichzelf zo uitleggen dat die hun gedrag rechtvaardigt.

Elke religie valt door extremisten uit te leggen als een rechtvaardiging voor geweld. Volgens Jan Jaap de Ruiter (“Statistiek der religies”) leent ook het Oude Testament zich daarvoor, zelfs veel meer dan de Koran.

3. Social network
De functie van het sociale network voor extremisten is volgens Kruglanski tweeërlei. De eerste is dat de informatie op basis waarvan extremisten hun wereldbeeld vormen sterk bepaald wordt door het social network waartoe zij (willen) behoren. Hetzelfde zie je bij mensen die hun afkeer van de Islam en van vreemdelingen koesteren: die worden op facebook vrienden en lezen alleen nog maar wat andere islamofoben en vreemdelingenhaters posten.

De tweede functie van het social network is dat zij de extremist, in het bijzonder de “lone-actor” geven wat de maatschappij hen onthoudt: het gevoel erbij te horen en gerespecteerd te worden. En daar hebben mensen veel voor.

Het social network waar iemand met “extreme” ideeën en plannen zich toe voelt aangetrokken kan natuurlijk ook omvatten bevolkingsgroepen en zelfs volken waarmee hij lotsverbondenheid ervaart, die voor zijn gevoel in hetzelfde verdomhoekje zitten.

Conclusie
Wie zich een beetje in de theorie van Kruglanski verdiept zal al snel begrijpen dat er geen betere manier is om extremisme en terrorisme aan te wakkeren dan het voortdurend beschimpen van de religie van een gediscrimineerde bevolkingsgroep. Dat ligt ook eigenlijk zo erg voor de hand, dat je je moet afvragen of het beschimpen van de Islam en het aanwakkeren van afkeer tegen moslims niet eigenlijk de bedoeling heeft extremisme en terrorisme uit te lokken om daardoor het volk bang te maken,  wat bepaalde politieke partijen in de kaart speelt en de overheid de mogelijkheid biedt de schuld voor armoede, woningnood, criminaliteit en werkloosheid af te schuiven op de islamitische gemeenschap.

* http://www.radicalisationresearch.org/debate/kruglanski-2016-psychology/

El progreso no crea más felicidad, los ricos destruyen el planeta. ¿Porque Cuba es el chivo expiatorio?

eten uit de vuilnisbakProgreso en el país más rico del mundo

Unos de los aspectos atractivos de Cuba es que es un país opuesto a una sociedad de usar y tirar. La basura que los cubanos ponen de vez en cuando por delante de su casa para que sea recogida entra en una bolsa de plástico y consiste solamente de desperdicios de cocina. No hay los días en que se recoger la ‘gran basura’ como en Holanda. Y no hay las estaciones de la basura en que se pueden desechar frigoríficos, lavadoras, armarios de cocina, teles, computadores, camas, mesas, sillas, sofás, cortinas, alfombras, bicis. Semejantes bienes no se desechan en Cuba. Incluso clavos usados y oxidados no se desechan sino se negocia y se reutiliza.

La falta de los ‘residuos de progreso’ en Cuba es debida a la falta de abundancia. El poder de compra de un cubano común es un cuarto de lo que un holandés o un belga gasta y un quinto de lo que un estadounidense. Los cubanos pueden gastar solamente lo que es estrictamente necesario para su sustento: la renta, electricidad, gas, alimentación, vestimentas. La enseñanza y la atención sanitaria son gratuitas. Lo que no se puede comprar no se puede tirar. Y si no se puede comprar, no es necesario de trabajar.

La búsqueda de más y más progreso no se cuestiona en Holanda o Bélgica. El concepto ‘sostenibilidad’ significa en el discurso político, incluso de izquierda, no más que la movida que ambiciona la energía limpia y renovable y, para aislamiento de la casa, una vez más, para ahorra energía. Una pregunta importante es: ¿hace el progreso y el  desarrollo económico más feliz a las personas?, ¿cuál es el precio se debe pagar para eso?

El progreso se mide y se expresa normalmente a través del Producto Bruto Nacional (PBN). Dividido por el número de los habitantes resulta en el PBN per cápita. Sin embargo, el PBN no es una medida realista para indicar el progreso de una nación, como muestran los siguientes ejemplos.

A fines de los años 60 gran parte del canal histórico en torno de la vieja ciudad de Utrecht fue terraplenado y reemplazado por una carretera. Resultó en una aumenta del PBN, porque fue un proyecto costoso. A finales de los años 90 el ayuntamiento decidió restablecer el canal en su antiguo esplendor. Esto también significa un aumento del PBN, porque también es un proyecto costoso. Al final todo vuelve a ser como era, pero el PBN ha sido aumentado dos veces.

En 2001 el ayuntamiento de Utrecht decidió de demoler 10.000 viviendas subvencionadas por el estado y reemplazarlas por viviendas de venta privada. Tanto la demolición como la construcción de las viviendas nuevas contribuyeron al PBN, pero el progreso a fin de cuentas no aumentó. Al contrario, antes se debía esperar 6 años para obtener una vivienda de subvención, después de esta operación se debe esperar por lo menos 10 años. Los que vivían en estas viviendas demolidas pagaban 300 euros de alquiler por mes. Para poder vivir en estas nuevas propiedades deben de pagar el doble. En suma, se mide un aumento del PBN, pero un empeoramiento de la progreso. Por lo menos, para los ocupantes.

El economista holandés Hueting escribió en 1974 el libro “Nieuwe schaarste en economische groei, meer welvaart door minder productie” (Nueva escasez y crecimiento económico, más progreso por menos producción). En su libro sugirió no utilizar más el PBN como indicador del progreso y reemplazarlo por el Renta Nacional Sostenible (“Duurzaam Nationaal Inkomen”). En esto RNS los sacrificios se incluye en los cálculos que se debe hacer para la producción de los bienes y servicios. Por ejemplo la pérdida de la tranquilidad, de ocio, de salud, de la naturaleza y de materias primas escasas. En el mundo de los economistas y políticos Hueting no obtuvo ningún apoyo para su propuesta. Todavía el PBN se utiliza como indicador de la progreso.

Durante la crisis del petróleo en los años 70 el libro Energía y Equidad fue publicado. Un libro del filósofo Iwan Illich (4). Illich afirmó que la utilización de los coches no lograría una reducción del tiempo de transporte. Por ejemplo: un automovilista estadounidense viaja 10 millas a su trabajo. En teoría le llevaría 15 minutos llegar de su casa al trabajo. Para esto debe de trabajar mucho para comprar y mantener su coche. Pierde mucho tiempo a raíz del congestionamiento del tránsito y buscando aparcamiento. Si se incluye en los cálculos estos ‘costos’, el tiempo que utiliza para viajar estas 10 millas no son 15 minutos, sino que termina gastando 2 horas, declaró Illich en su libro.

Hasta el comienza de los años 80, cuando el neoliberalismo conquistó la política holandesa, el gobierno se acostumbró a hacer un análisis coste-beneficio antes de decidir sobre la realización de grandes proyectos infraestructurales. En estos análisis se incluyó en los cálculos el daño a los particulares y empresas a causa de los proyectos. Por ejemplo: la pérdida de tranquilidad, de panorama, de accesibilidad. Ahora, semejantes análisis no se realizan, porque el gobierno se preocupe solamente por la promoción del crecimiento de la economía, a expensas de que o de quién se imagine.

¿Qué anima a los gobiernos de occidente a insistir en aspirar a más crecimiento económico y pretender que este implique más progreso mientras que los sacrificios que debe hacer para el crecimiento económico son tantos que el crecimiento, per saldo, resulta en menos progreso? La respuesta es sencilla. Las personas que se aprovechan del crecimiento no son las personas que deben hacer los sacrificios. Y las personas que sacan provecho controlan el gobierno y la clase política. El crecimiento de la abundancia de los ricos implica el crecimiento de la pobreza de los otros, especialmente los pobres en los país tercermundistas.

La siguiente pregunta es: ¿si el progreso de los ricos se incrementa a expensas de los pobres, porque esto no es un motivo para los ricos para compartir su progreso con los pobres?  La respuesta es también evidente. Para decirlo en palabras fuertes: los ricos prefieren conservar y  aumentar sus riqueza, incluso si esto conlleva que los pobres en el mundo se hagan más pobres, mueran en masa por el hambre, que la naturaleza se destruya y el planeta se haga inhabitable. (2) Como dicho, los ricos tienen el poder en el occidente capitalista (durante el tiempo en que los pobres no se rebelen).

Se puede también preguntar, ¿qué les pasa a los ricos?, porque es antisocial hacer una elección tan egoísta que ni siguiera se preocupan por el terrible mundo que le dejan a su niños y nietos.(3) La respuesta es: la riqueza es relativa. Es decir: eres rico si tienes más que los otros. Lo que motiva a los ricos para conservar y aumentar su riqueza, es que quieren ser y poseer más que los otros. Esto es un comportamiento insano.

Para las personas que se preguntan si la vida es más que consumir y producir, Cuba es un alivio. Hay poco tránsito de coches, pero muchas bicis-taxis y coches a caballo. La demolición de viviendas construidas después la segunda guerra mundial no es concebible en Cuba. No hay propaganda comercial, ni en la calle, ni en la tele, ni en la radio. Las tiendas venden solamente lo que es necesario. No hay sin techos buscando alimento en los botes de la basura. El catedrático y el cirujano ganan el mismo sueldo que la mano de obra. En todas partes donde mires ves cubanos que tienen el tiempo para conversar y para estar sentados en el marco de la puerta. Es posible, porque para el lujo y la abundancia que no se produce ni consume, no es necesario trabajar.

¿Porque el hecho que Cuba con su revolución en 1959 hizo fin al colonialismo de Battista se provoca la agresión militar, el sabotaje y la propaganda negativa intensiva por parte de EE.UU, el bloqueo económico y cultural internacional establecido por su gigante vecino (en que la Holanda y Bélgica participen dócilmente)?  Es lógico: el éxito del régimen socialista mina la confianza y deja en evidencia la economía capitalista del occidente.

Por otra parte: la huella del pie ecológica de los cubanos es menos que lo que se considera justo y justificado, mientras lo de los holandés y belgas es mucho más.

Welvaart maakt niet gelukkiger, de rijken vernietigen de planeet. Waarom Cuba in een kwaad daglicht wordt gesteld.

paard en wagen penw cuba

Eén van de charmes van Cuba is dat het land het tegendeel is van een wegwerpmaatschappij. Wat er als vuil zo af en toe langs de weg wordt gezet past in een klein plastic zakje en bestaat alleen uit keukenafval. Dagen waarop het ‘groot vuil’ kan worden opgehaald zijn er niet en ‘afvalscheidings­station’ waar je oude koelkasten, wasmachines,  keukenkastjes, computers, bedden, tafels, stoelen, banken, gordijnen, tapijten, tv’s en fietsen kunt dumpen zijn er ook niet. Die worden in Cuba niet weggegooid. Zelfs roestige spijkers worden niet weggegooid, maar verhandeld en hergebruikt.

Het ontbreken van ‘welvaartsresten’ in Cuba komt doordat overvloedige welvaart in Cuba ontbreekt. De koopkracht van de doorsnee Cubaan is een kwart van dat van de gemiddelde Neder­lan­der of Belg en één vijfde van dat van de gemiddelde Amerikaan. (1) Een Cubaan kan alleen kopen wat echt nodig is voor zijn levensonderhoud: huur, elektra, gas, voedsel, zeep en kleding. Gezondheidszorg en onder­wijs zijn gratis. Wat je niet kan kopen, kan je ook niet weggooien. En voor wat er niet te koop is, hoef je ook niet te werken!

Het streven naar steeds meer welvaart staat in het westen, ondanks alle vrome praat over het milieu en het klimaat, niet of nauwelijks ter discussie. ‘Duur­zaamheid’ bete­kent ook voor linkse en groene politici over het algemeen niet meer dan het streven naar betere isolatie en schonere energie. Dus niet het afzien van steeds meer welvaart. Een goede vraag is of wel­vaart mensen altijd gelukkiger maakt en of dat geluk opweegt tegen de milieu- en klimaatschade van meer welvaart.

Welvaart wordt gewoonlijk gemeten en uitgedrukt in bruto nationaal product. Deel je dat door het aantal inwoners, dan heb je het BNP per hoofd van de bevolking. De vraag is of dat een goede maat is. De volgende voorbeelden roepen daar twijfel over op.

Eind 60-er jaren werden delen van de historische stadsbuitengracht in Utrecht gedempt. Dat leverde een verhoging op van het BNP want dat was een kostbare karwei. Eind jaren negentig werd een begin gemaakt met het herstel van de gracht. In 2020 hoopt men de gracht in de oorspronkelijke staat te heb­ben hersteld. Dat levert ook een bijdrage aan het BNP, maar per saldo is onze welvaart door het dichtgooien en daarna weer open ­graven niet toegenomen.

In 2001 besloot het gemeentebestuur van Utrecht 10.000 sociale huurwoningen te slopen en te vervangen door koopwoningen. Zowel het slopen als de nieuwbouw droeg bij aan het BNP. Daartegenover stond echter dat men vroeger 6 jaar moest wachten op een sociale huurwoning en nu minstens 10 jaar. Overigens, de mensen die in de inmiddels gesloopte sociale woning woonden waren des­­tijds 300 euro per maand kwijt, voor een vervangende woning zijn ze het dubbele kwijt. Tel uit je welvaart.

De Nederlandse econoom Hueting schreef in 1974 het boek Nieuwe schaarste en economische groei, meer welvaart door minder productie. Daarin stelde hij voor het BNP niet meer als maat te gebruiken voor welvaart. Hij stelde als maat voor het Duurzaam Nationaal Inkomen (DNI). Daarin wordt het offer ingeculculeerd dat gebracht moet worden voor de productie van goederen en diensten: bijvoorbeeld het verlies van natuur en kostbare grondstoffen, verlies van rust, stilte, vrije tijd, gezondheid. Hueting kreeg in het wereldje van economen en politici geen poot aan de grond en nog altijd wordt het BNP gebruikt als maat voor welvaart.

Tijdens de oliecrisis in de 70-er jaren verscheen het boekje Energy and Equity van de filosoof Iwan Illich. Hij betoogde dat het gebruik van de auto per saldo niet zou leiden tot beperking van de reistijd. Een Amerikaanse automobilist moet heel veel werken om auto te kunnen rijden. Hij is bovendien tijd kwijt met in de file te staan en een parkeerplek te zoeken. Als je zulke ‘kosten’ incalculeert komt de gemiddelde snelheid van een automobilist niet boven de vijf mijl per uur, aldus Illich, en ben je met de fiets of met paard en wagen sneller.

Tot begin jaren ’80, toen het neoliberalisme in de Nederlandse politiek de overhand kreeg, was het nog gebruikelijk dat de overheid een kost- en baatanalyse liet uitvoeren voordat het besluit werd genomen grote wegen aan te leggen. In die analyse werd ingecalculeerd de schade die parti­culieren en bedrijven zouden kunnen leiden door dat project: verlies van rust. stilte en uitzicht. Zulke kost- en baatanalyses blijven tegenwoordig achterwege, want de overheid beperkt zich steeds meer tot het stimuleren van productie ten koste van wie of wat dan ook.

Wat beweegt onze overheid te blijven streven naar meer economische groei en te beweren dat dat dat tot meer welvaart leidt, terwijl de offers die gebracht worden voor economische groei zo aanzienlijk zijn dat er in feite sprake is van steeds minder welvaart? Het antwoord is simpel: de mensen die profiteren van economische groei zijn niet de mensen die de offers brengen en de mensen die profiteren hebben het in de politiek voor het zeggen. De groeiende welvaart van de rijken betekent de groeiende armoede van de ander, met name de groeiende armoede in arme landen.

De volgende vraag is: als de welvaart van de rijken toeneemt ten koste van armen, waarom is dat dat geen reden voor de rijken en de rijke landen om van steeds meer welvaart af te zien en de welvaart die er is eerlijk te delen zodat er geen armoede meer is? Ook het antwoord op die vraag ligt voor de hand. Om het cru onder woorden te brengen: rijke en welgestelde mensen kiezen ervoor hun rijkdom te behouden en zo mogelijk te vergroten ook al worden de armen in de wereld daardoor steeds armer, sterven mensen massaal de hongerdood en ook al wordt de natuur vernietigd en wordt de planeet onbewoonbaar. (2) En de rijken hebben het in het kapitalistische westen voor het zeggen (zolang de armen daar niet tegen in opstand komen).

Je zou je ook nog kunnen afvragen wat er met rijke en welgestelden mensen aan de hand is dat zo zo’n extreem egoïstische keuze maken, dat het ze zelfs niet boeit wat voor verschrikkelijke wereld ze aan hun kinderen en kleinkinderen nalaten. (3) Rijkdom is relatief. Dat wil zeggen: je bent rijk als je (veel) meer hebt dan een ander. Wat mensen beweegt die hun rijkdom willen behouden is dus dat zij meer willen zijn en meer willen hebben dan een ander. Zieke geesten dus.

Voor mensen die zich afvragen of het leven echt alleen maar uit produceren en consumeren moet bestaan is Cuba een verademing. Wegen worden matig onderhouden. Er is heel weinig autoverkeer, veel fietstaxi’s en paard en wagen. Slopen en vervangen van woningen die na de WO 2 zijn gebouwd en waar niets aan mankeert is in Cuba ondenkbaar. Geen commerciële reclame. Niet aan gevels en niet op radio en tv. Winkels die alleen bieden wat echt noodzakelijk is. De hoogleraar of chirurg verdient hetzelfde als de handarbeider. Geen daklozen die, zoals in het rijke westen, moeten leven van etensresten die ze uit vuilnisbakken bij elkaar zoeken. En overal waar je kijkt op straat nemen mensen de tijd om een praatje te maken of in de opening van de deur zitten. Dat kan, want voor luxe en overdaad die niet geproduceerd wordt hoeft  niet gewerkt te worden.

Dat Cuba sinds het in 1959 een eind maakte aan het koloniale bewind Battista van de VS te maken beeft met militaire agressie, sabotage en intensieve negatieve propaganda door de VS (4)  en een door de VS ingestelde internationale economische blokkade (waar België en Nederland braaf aan meedoen) ligt voor de hand: het succes van het socialistisch regime ondermijnt het vertrouwen in en de vanzelfsprekendheid van de kapitalistische economie van het westen. De ecologische voet­afdruk van de Cu­baan is overigens lager dan het ‘eerlijke-aarde-aandeel’. Die van de Nederlan­der en de Belg zit daar ver boven.

(1) https://www.indexmundi.com/map/?v=67&l=nl  Cijfers zouden zijn van 1-1-2014.

(2) Herve Kempf. Como los ricos destruyen el planeta. 2008

(3) Harald Welzer, Klimaatoorlogen, 2009

 (4) zie hoe bijvoorbeeld ‘kwaliteitsmedia’ als de NRC, de Volkskrant, de Trouw en sites als Cubaglasnost over het Cubaanse politiek systeem en de mensenrechten in Cuba schrijven.

Jean Ziegler: De haat tegen het Westen

kaft haat

Jean Ziegler was gezant van de Verenigde Naties speciaal belast met de bestrijding van honger in de wereld. In “De haat tegen het Westen” (2008) legt hij uit waarom het Westen in de rest van de wereld wordt gehaat. Het boek (Nederlandse vertaling) is uitverkocht en tweede hands valt er moeilijk aan te komen. Vandaar deze wat uitgebreidere samenvatting.

De Duitse versie “Der Hass auf den Westen” begint met een voorwoord dat in de Nederlandse vertaling is vervangen door een ander voorwoord. In dat Duitse voorwoord geeft Ziegler een gesprek weer met Sarala Fernado, diplomaat van Sri Lanka. Het gesprek gaat over hoe de VN een eind zou kunnen maken aan de volkerenmoord in Soedan. Er zou een resolutie moeten worden aangenomen om een humanitaire corridor te openen om water, medicijnen en voeding naar de getroffen gebieden te brengen.

Tot verbazing van Ziegler roept Fernado boos uit: “Why are they attacking us all the time? (…) The Germans, what did they do not so long ago? (…) En de Engelsen, wat hebben die met de Indische wevers gedaan? Om de Indische textielindustrie kapot te maken en het Engelse monopolie te verdedigen hebben ze de vingers van alle mannen, vrouwen en kinderen in de weefindustrie gebroken. En bij ons in Sri Lanka hebben de Engelsen honderdduizenden hectare van onze boeren afgenomen en de boeren verjaagd. Honderdduizend dorpsbewoners gingen dood van de honger. Op de massagraven hebben de Engelsen hun theeplantages aangelegd”

Wat Ziegler met de citaten wil laten zien is in de eerste plaats hoe sterk de herinnering leeft in  voormalige kolonies aan de extreme wreedheden en uitbuiting van het Westen. Die herinnering is zo sterk dat men in de wereld buiten het Westen vindt dat het Westen zijn grote mond moet houden als er schendingen van mensenrechten plaatsvinden ergens in de wereld en het grote moeite kost met resoluties akkoord te gaan die door het Westen in de VN worden ingediend ook al dienen die een humanitair doel.

Voorwoord
Het voorwoord van de Nederlandse uitgave staat Ziegler stil bij het presidentschap van Obama. Dat begon met hoop. In 2010, toen de Nederlandse uitgave verscheen, was de hoop verbrijzeld. Agenten van Amerikaanse veiligheidsdiensten gaan in gevangenissen buiten de VS door met het martelen van gevangenen. Er blijkt geen enkel verschil tussen Bush en Obama. Obama voert twee oorlogen tegelijk (Irak en Afghanistan)…en krijgt de Nobelprijs!. Speciale vrienden van de VS staan op de zwarte lijst van Amnesty: Israël, Saoedi-Arabië, Nigeria.

Vanwaar Obama’s mislukking? Ziegler: de VS is de grootste industrienatie ter wereld en is in hoge mate afhankelijk van olie uit het Midden-Oosten, Centraal Azië, de Nigerdelta. Gevolg: de VS moet een enorme strijdmacht op de been houden om de leverantie van olie veilig te stellen en moet over de hele wereld strategische allianties smeden met dictaturen. Sinds Obama aan de macht is, een Afro-Amerikaan, is de haat van het Zuiden tegen het Westen alleen maar nog groter geworden.

Een belangrijke factor is het groeiend verzet in het Zuiden tegen het Westers neokolonialisme, dat bloedige reacties, sabotages en moordcomplotten als reactie heeft, georganiseerd door groot grondbezitters en Westerse maatschappijen. Een andere factor is de economische crisis die in 2008 uitbrak in het Westen en niet alleen dramatische verarming tot gevolg had in het Zuiden maar Westerse staten er ook toe deed besluiten drastisch te korten op voedselhulp aan het Zuiden. Voorbeelden van de gevolgen: in Bangladesh zijn de schoolmaaltijden voor 1 miljoen ondervoede kinderen geschrapt, de rantsoenen voor 300.000 Somalische vluchtelingen zijn teruggebracht tot 1.500 calorieën per dag, een rantsoen waarbij mensen langzaam sterven.

De westerse staten beoefenen wat Maurice Duverger noemt het “buitenland fascisme”. Binnen de grenzen van hun grondgebied streven ze naar democratie, maar tegenover het Zuiden praktiseren zij de wet van de jungle. De ziekelijke obsessie met winst is het richtsnoer voor de buitenlandse politiek van het Westen.

Deel I De oorsprong van de haat
1.1. Rede en waanzin
Wat omvat de term het Westen? Het essentiële kenmerk van het Westen is zijn productiewijze, het kapitalisme (Fernand Baudel). En dat is meer dan ooit vastgeklonken aan de droom van wereldverovering. Volgens Immanuel Wallerstein ging/gaat de veroveringszucht gepaard met het aan het Zuiden opleggen van Westerse waarden, een geringschatting van niet-westerse culturen en de verkondiging van ‘wetenschappelijke’ inzichten in de universele wetten van de markt. Dus zou er voor de niet-westerse wereld niets anders opzitten dan zich aan de wetten van de markt te onderwerpen. Al deze pretenties wekken uiteraard haat op, want ze vormen de rechtvaardiging voor uitbuiting en onderwerping. Waarom, zo is de vraag, wordt de haat pas nu zo manifest, meer dan een eeuw na de afschaffing van de slavernij en vijftig jaar na het einde van de koloniale bezetting?

1.2. Kronkelpaden van het collectieve geheugen.
Volgens Maurice Halbwachs reageert een gemeenschap op ongehoorde gewelddadigheden door die te verdringen. Hoe traumatiserender hoe dieper ze in het collectieve geheugen worden weggestopt. De overlevenden van de Shoah hebben lang geweigerd om over hun ervaringen te spreken (Elie Wiesel) omdat ze bang waren niet te worden geloofd en niemand de monsterlijke ervaringen horen wilde. Hilberg kreeg zijn “The Bureaucrazy of Nazi-Germany” in 1955 niet gepubliceerd en zijn “Vernietiging van de Europese Joden” in 1961 vond nauwelijks weerklank. Pas 25 jaar laten was men bereid de verschikkelijke waarheid van de Shoa onder ogen te zien. In 1955 kwamen 27 voormalige koloniale landen bij elkaar om gezamenlijk het hoofd te bieden aan westerse koloniale mogendheden (Bandung conferentie). Het initiatief kwam niet van de grond. Het duurde tot 2006 voor dat dat wél het geval was: Beweging van niet-gebonden landen met 118 lidstaten.

1.3. De slavenjacht
Een bijzondere rol in het collectieve geheugen van de onderdrukten speelt de slavernij. Meer dan 20 miljoen Afrikaanse mannen, vrouwen en kinderen werden naar de andere kant van de oceaan verscheept en verhandeld om in mijnen en op plantages te werk gesteld te worden. Bij de overtocht liet 20% het leven. Tijdens de overtocht werden vrouwen door zeelieden verkracht. Een zwangere vrouw was op de slavenmarkt meer waard. De gemiddelde levensduur van een landbouwslaaf in Brazilië was 7 jaar. Om het gevaar van opstand te bezweren stelden plantage bezitters slaven aan om toezicht te houden op slaven (verdeel en heers), zochten zij slaven bij elkaar van dezelfde cultuur en moedigden zij de viering van alle riten aan die met hun traditie waren verbonden. Reden waarom niet alleen de cultuur met ook het geheugen aan volgende generaties werd doorgegeven.

1.4. De koloniale veroveringen
De geschiedenis van onze koloniën, vooral die in het Verre Oosten en in Afrika, begon met bloedige onderwerping en massamoorden. Frankrijk: verovering van Algerije (1830), Nieuw-Caledonië (1853), Senegal (1854), Zuid-Vietnam (1858), Djibouti (1862), Cabodja (1863), Tonkin (1873), Gabon (1878), Frans Congo (1880), Tunesië (1881), Mali (1893). Madagaskar (1895). In Algerije werd de techniek ‘enfumades’ toegepast: dorpsbevolking werd een grot ingedreven en uitgerookt, waarna de grot werd dichtgemetseld. Engels voorbeeld: systematisch uitmoorden  (Tasmanië): dorpen platbranden, waterbronnen vergiftigen, autochtone kinderen bij familie weghalen en steriliseren. Zoals ook in heel Australië en in Canada.

1.5. Durban
In 2001 was Kofi Annan secretaris-generaal van de VN en Mary Robinson hoge commissaris voor de Mensenrechten. Op hun initiatief vond een conferentie plaats die het Zuiden en het Westen zouden moeten verzoenen door hun zienswijzen over het koloniale verleden bij elkaar te brengen. De verwijten van woordvoerders van het Zuiden als Aloune Tine (“Wij eisen dat slavernij en kolonialisme worden erkend als een dubbele holocaust”), Abdelaziz Bouteflika (“gruwelijke aaneenschakeling” van onderdrukking en uitbuiting door het Westen), ontlokten echter aan westerse regeringen sarcastische reacties. De EU-lidstaten verwierpen elke gedachte aan financiële compensatie of zelfs maar excuus. De conferentie legde de intensiteit bloot van de haat tegen het Westen en de arrogante reactie daarop van het Westen.

1.6. Sarkozy in Afrika
In juli 2007 hield Sarkozy tijdens een bezoek aan Dakar de jeugd van Afrika voor: “ik ben niet gekomen om het met u te hebben over berouw”, “de kolonisatie was een fout die werd betaald met de verbittering en het lijden van hen die dachten alles te geven en die niet begrepen waarom men het zo op hen gemunt had”. Over het lijden van de Afrikanen geen woord. “Jeugd van Afrika, u bent de erfgenaam van alles wat het Westen in het hart en de ziel van Afrika heeft gedeponeerd”.”Zie de wereldbeschaving niet meer, zoals jullie voorouders al te vaak hebben gedaan, als een bedreiging voor je identiteit, maar als iets dat ook jullie toebehoort”. “Wilt u dat er op Afrikaanse bodem geen enkel kind meer sterft van de honger? Streef naar zelfvoorziening op het gebied van voedsel”. Aldus Sarkozy. (1) De redevoering van Sarkozy had volgens de Senegalese intellectueel een diepe wond geslagen. Hij verweet Sarkozy opvattingen uit racistische geschriften van de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw.

Algerije heeft een bevrijdingsoorlog achter de rug van zeven jaar, waarbij ruim twee miljoen mannen, kinderen en vrouwen zijn gedood. Sarkozy: “Met welk recht vraagt u zonen spijt te betuigen voor de fouten van hun vaders, fouten die de vaders vaak alleen in uw fantasie gemaakt hebben?”. Op de uitspraken van Sarkozy zijn van toepassing die van Gilles d’Elia, “De laatste daad van het kolonialisme bestaat in het koloniseren van de geschiedenis van het kolonialisme” en van Aimé Césaire in zijn Discours sur le colonialisme: kolonialisme is de combinatie van begeerte en geweld.

Deel II De weerzinwekkende afstamming
2.1. Van Slavenhouder tot allesverslindend roofdier
Eén van de belangrijkste oorzaken van de honger in Afrika is het dumpen van agrarische producten door westerse staten, die hun eigen boeren miljarden steun geven aan productie en export. Het streven naar zelfvoorziening wordt door het Westen door deze dumpingspraktijk en door het opdringen van open grenzen voor westerse ondernemingen onmogelijk gemaakt.

Vier systemen van overheersing hebben zich sinds Columbus 1492 opgevolgd. Na de verovering van Amerika en de genocide op de Indianen, de driehoekshandel: slaven naar Amerika, zilver e.d. naar Europa. Daarna het koloniale systeem en nu de door het Westen gedomineerde wereldorde met zijn ‘huurlingen’  GATT, IMF, Wereldbank en multinationals. De slavenhouders zijn niet dood, ze hebben de gedaante aangenomen van beursspeculanten.

Voorbeeld: de vernietiging van de Afrikaanse katoenmarkt door dumpen van gesubidiëerde katoen door de VS. In strijd met verdragen, maar daar trekt het Westen zich niets van aan. Om voor IMF- hulp in aanmerking te komen na het instorten van de katoenmarkt eist het IMF privatisering en vrijhandel. Gevolg: westerse multinationals nemen de economie en vragen excessieve prijzen voor kunstmest, pesticiden en zaaigoed.

Met het opheffen van tariefmuren voor import raken arme landen niet alleen het grootste deel van hun staatsinkomsten kwijt, maar bovendien moet hun onderontwikkelde landbouw en industrie concurreren tegen hoogontwikkelde regio’ s. Gaan arme landen niet akkoord met vrijhandel dan staken IMF en de EU financiële steun. Het cynisme en de arrogantie waarmee westerse leiders het verzet breken van arme landen draagt in hoge mate bij aan de haat tegen het westen.

2.2. In India, in China
Financiële oligarchieën in India en China maken deel uit van het kapitalistisch systeem. Oligarchen wonen in westerse metropolen, ‘economische ontwikkelingszone’s’ (bijv. ‘Cyberabad’) worden bezet door Dell, IBM, Google, Oracle, Capgemini, Westerse banken en Indiase giganten. Gunstgige vestigingsvoorwaarden: gratis grond, de eerste tien jaar geen belasting, afschaffen invoerrechten, elektriciteit voor niets, minimale arbeidsinspectie.

Lokale boeren raken land kwijt, zijn aangewezen op onbetaalbaar (want geprivatiseerd) zaaigoed, pesticiden en meststoffen. Tussen 2001 en 2007 maakten 120.000 boeren in India een eind aan hun leven. Groei sloppenwijken rond Calcutta, Mumbay, New Delhi.

In 1983 besloot China deel uit te maken van het westerse kapitalistische systeem. Schafte sociale zekerheid af, privatiseerde staatsbedrijven en liet buitenlandse investeringen toe. De oligarchie bestaat uit invloedrijke families van de Communistische Partij. Verzet wordt hard onderdrukt (Chengguan: speciale politiemacht). China is recordhouder doodstraffen.

Het lijden van de arme bevolking in India, China onder het uit het Westen overgenomen en daarmee verstrengelde kapitalisme voedt de haat tegen het Westen.

Deel 3 De schizofrenie van het Westen
3.1. Mensenrechten
De westerling meent anderen op de rechten van de mens te moeten wijzen, maar heeft daar zelf geen boodschap aan.

In het jaar (1948) dat de Universele Verklaring van de rechten van de mens door de VN werd vastgesteld (art. 3 Een ieder heeft recht op leven, vrijheid en onschendbaarheid van zijn persoon‘) leefde driekwart van de mensheid onder het koloniale juk. In Gabon, Kameroen, Congo-Brazzaville sloegen opzichters van Franse bosbouwondernemingen houthakkers die de zwak of te ziek waren om het vereiste aantal bomen te vellen met zwepen voorzien van spijkers. In Kivu, Maniéma en Kasai werden mijnwerkers die van kruimeldiefstallen verdacht werden door Belgische opzichters aan hun polsen opgehangen; als het gangreen zijn werk had gedaan werden hun polsen geamputeerd. In dwangarbeiderskampen op de rubberplantages in Cambodja stierven kinderen door ondervoeding.

In 2006 besluit de Veiligheidsraad 20.000 blauwhelmen in te zetten om een eind te maken aan de volkerenmoord in Dafur. De troepen zouden in buurland Tsjaad worden gestationeerd. Onder druk echter van Sarkozy weigerde Tsjaad (ex- Franse kolonie) de VN-troepenmacht toe te laten. Sarkozy wilde dat niet de VN, maar Frankrijk de regie zou hebben bij de hulp vanuit Tsjaad. Frankrijk wilde bovendien geen militaire interventie (bang om bij een conflict te worden betrokken), maar alleen humanitaire hulp.

De VS hebben in 1988 de Conventie tegen martelen getekend. In 2004 echter besloot Bush dat Amerikaanse commando’s overal ter wereld ‘terroristen’ mochten arresteren, verhoren, martelen en zo nodig executeren. Omdat martelen in de VS zelf verboden bleef werd dat in clandestiene gevangenissen in andere landen gedaan (Guantanamo, 2008: 455 gevangenen).

Naar aanleiding van het Israëlische bombardement op Beit Hanoun besloot de VN Raad voor de mensenrechten een onderzoek ter plaatse in te stellen. De Israëlische bezetter weigerde echter visa te verstrekken en dus ging het onderzoek niet door. De ambassadeurs van de EU staken geen vinger uit, geen spoor van protest. De weigering van Israël om onderzoekers toe te laten wordt een paar maanden later door de Soedanese junta aangegrepen om VN onderzoekers te beletten onderzoek in Soedan te doen naar mensenrechtschendingen. Maar dan roepen de EU ambassadeurs dat het een schande is.

3.2. Cynisme, arrogantie en dubbelhartigheid

wordt aan gewerkt

 

 

Over de Damas de Blanco in Cuba

damas de blancoDe Damas de Blanco worden regelmatig door de westerse pers als voorbeeld ten tonele gevoerd van de onderdrukking van het recht op vrije meningsuiting in Cuba.

Het uitgesproken anti-communistische Cuba Tips van de Stichting Cuba Glasnost schreef op 5 maart 2017 ‘een demonstratie van de mensenrechtengroep Damas de Blanco wordt bijna wekelijks met politie geweld onmogelijk maakt.

Anders dan Kees Kortenhof van Cuba Glasnost schrijft is er geen sprake van wekelijks politie geweld in het geval van de Damas de Blanco, ook volgens Berta de los Angelos Soler (één van de Damas) niet: “Ellos no nos golpearon. No hubo violencia”. {1)  Zulks in tegenstelling tot bijvoorbeeld de demonstraties in Nederland tegen zwarte piet of. om een ander voorbeeld te noemen het optreden van de politie tegen Turkse demonstranten die verontwaardigd zijn dat de Turkse minister de toegang tot Nederland en het Turkse consulaat werd ontzegd.

geweld bij zwp

slaan 1politie en hond

Salim Lamrani, docent verbonden aan de universiteit Sorbonne in Parijs, gespecialiseerd in Latijns-Amerika en in het bijzonder de verhouding Cuba-VS, schreef een artikel over deze Damas de Blanco waarin wordt afgerekend met de mythe dat het zou gaan om een groep die zich druk maakt over mensenrechten. Het artikel verscheen als hoofdstuk in het boek Cuba: lo que nunca le dirán los medios (Cuba: wat de media nooit vertellen). Nelson Mandela schreef een voorwoord bij het boek. (2)

Deze column biedt een verkorte en vrije vertaling van het artikel, waaraan ik hier en daar in schuine tekst commentaar aan heb toegevoegd. Ook de foto’s en illustraties heb ik toegevoegd.

De zaak van de Damas de Blanco

De Cubaanse Damas de Blanco hebben een zekere faam verworven in de westerse pers als symbool van de strijd voor vrijheid in Cuba. Het gaat om vrouwen die familie zijn van de 75 opposanten die in 2003 werden gedetineerd wegens ‘samenwerken met een buitenlandse mogendheid’. Elke zondag demonstreren zij in Havana en eisen zij de vrijlating van hun gevangen echtgenoten.

Om aan te geven dat zij zich inzetten voor een goede zaak en om de werkelijke redenen te verhullen van de gevangenschap van hun familielid imiteren zij de Argentijnse Madres de la  Plaza de Mayo (de ‘Dwaze moeders’), waarmee zij het doen voorkomen alsof hun strijd net zo’n rechtvaardige strijd is als die van Argentijnse Madres.

De Madres  zijn een voorbeeld van moed en volharding. Al 28 jaar komen zij elke donderdag bij e­l­kaar op de Plaza de Mayo in Buenos Aires om de waarheid te eisen over de verdwijning van hun kinderen en alle andere slachtoffers van de onderdrukking en zetten zij zich in om te bereiken dat de verantwoordelijken voor de militaire dictatuur 1976 – 1982 worden gestraft.

Desgevraagd veroordeelde Hebe de Bonafici, leidster van de Madres, het feit dat de Cubaanse Damas de Blanco de suggestie proberen te wekken iets met de Madres de la Plaza Mayo gemeen te hebben. “Onze hoofddoek symboliseert het leven, terwijl de vrouwen waarvan u spreekt de dood vertegenwoordigen”. “Die vrouwen komen op voor het terrorisme van de VS”.

Op 21 april 2008 zetten de Damas de Blanco een demonstratie op touw tegenover het ministerie van binnenlandse zaken op de Plaza de la Revolución in het centrum van Havana. De autoriteiten voerden hen af en bracht ze naar hun huizen. Niettemin schreven de westerse media over een repressief optreden. Het persbureau Reuters sprak van een gewelddadige aanval op de vrouwen van de gedetineerde dissidenten.

Foto’s (zie foto boven) en video’s laten echter een twintigtal vrouwelijke medewerkers van het ministerie zien zonder wapenstok o.i.d. Die droegen de Damas, nadat ze drie uur hadden gedemonstreerd, naar de toeristenbus die hen naar hun huis bracht. Eén van Damas, Berta de los Angeles Soler, verklaarde tegenover persbureau Associated Press dat er geen geweld was gebruikt: “Ze hebben ons niet geslagen. Er was geen geweld”.

Voor westerse media vormde het gebeuren op 21 april 2008 het bewijs van het repressieve karakter van de Cubaanse regering. Wat die media niet schrijven is dat het verbieden van demonstraties in het centrum van een drukke stad zónder toestemming in vrijwel alle landen in de wereld normaal is en dat er in landen als Frankrijk (en Nederland) niet zelden, en anders dan in het geval van de Damas, hardhandig door de politie een eind aan wordt gemaakt. Zie op de foto’s boven hoe er in Gouda een eind werd gemaakt aan de demonstratie tegen zwarte piet.

Miriam Leyva, een van de oprichtsters van de Damas verklaarde dat de demonstratie een zuiver humanitair doel had. “Wij hebben geen politieke agenda” verzekerde zij. Laura Pollan, die als woordvoerder van de groep fungeert bezwoer “Wij zijn vrije vrouwen en volgen geen ordes op van wie dan ook”. De Cubaanse regering, echter, veroordeelde het gebeuren als een provocatie op poten gezet door het extreem rechtse congreslid van Florida Ileana Ros-Lehtinen (dochter van na de revolutie uit Cuba naar Miami uitgeweken ouders) met financiële steun van de Amerikaanse regering,

De feiten laten zien dat er inderdaad reden is om aan de onafhankelijkheid van de Damas te twijfelen. De vertegenwoordiger van de VS in Havana, Michael Parmly, komt regelmatig samen met de leden van de Damas, zoals foto’s laten zien. Ook blijkt uit een (onderschepte) telefoon gesprek met Ileana Ros-Lehtinen dat de demonstratie van 21 april vanuit Florida is georganiseerd door haar en de Fundación Nacional Cubano Americana (FNCA).

Parmly met Damas VS diplomaat Parmly op de foto met een aantal Damas.
Volgens de Conventie van Wenen 1961 artikel 41 hebben
diplomaten de plicht zich niet te mengen in de interne
aangelegenheden van het gastland.

Het is nuttig in herinnering te roepen wie Ilena Ros-Lehtinen en wat de FNCA is. Het Amerikaanse congreslid is een verbeten aanhangster van de harde lijn tegen Cuba. Ros-Lehtinen was betrokken bij de kidnapping van het 6-jarige Cubaanse jongetje Elián Gonzalez in 2000 (3), verdedigde de terroristen Orlando Bosch en Luis Posada Carriles (4), maakte zich sterk voor verscherping van de economische sancties tegen Cuba en riep op Fidel Castro te vermoorden. (“Yo apruebo la posibilidad de que alguien asasine a Fidel Castro”).

Wat de FNCA (5) betreft, de relatie met het terrorisme tegen Cuba is meer dan eens aangetoond, onder andere in het geval van de aanslagen in 1997 tegen de Cubaanse toeristenindustrie. Op 22 juni 2006 vertelde José Antonio Llama, ex directeur FNCA,  dat de FNAC beschikte over helikopters, tien op afstand bestuurbare vliegtuigen, zeven schepen, een speedboot en een enorme hoeveelheid explosieven. “Wij willen de democratisering in Cuba met alle middelen bespoedigen”.

Welk land ter wereld pikt het dat een groep burgers zich verbindt met iemand die oproept de president te vermoorden en met lieden en een organisatie met terroristische plannen? Wat zou de Franse regering doen als een groep Fransen zich verbindt met bijvoorbeeld Al-Qaeda?

Ex president George W. Bush, die meer dan eens liet weten de regering in Havana ten val te willen brengen, nam 6 mei 2008 de moeite zich met Berta Soler en Martha Beatriz Roque (beide lid van de Damas) in verbinding te stellen door middel van een videoconferentie, in aanwezigheid van Palmly, hoofd van de Amerikaanse vertegenwoordiging in Havana. Berta Soler drong in het gesprek aan op meer financiële steun. Bush gaf daags daarna te kennen dat het zijn bedoeling was alles te doen wat nodig is om de gevestigde orde in Cuba te breken.

Volgens de Cubaanse regering stelde de VS tussen 1996 en 2006 23.000 korte golf radio’s, talloze boeken, brochures en andere info beschikbaar voor de interne contrarevolutie in Cuba, gaf het 45,7 miljoen dollar uit aan groepen huurlingen voor provocaties zijnde een deel van de in totaal 116 miljoen besteed door de Bush regering om subversieve acties in Cuba te laten plaatsvinden.

De VS vertegenwoordiging in Cuba is, zo stelt de Cubaanse regering, een verdeelcentrum van waaruit groepen huurlingen worden geïnstrueerd en gefinancierd. En één van die groepen is op aanwijzing van Bush de Damas de Blanco. Eén van de Damas (Laura Pollán) ontving zelfs een bedankkaartje van Bush en geld om een boek uit te geven over de “contrarevolutionaire” (6) ervaringen van haar echtgenoot (Héctor Maseda Gutiérrez).

De Cubaanse regering maakte ook bekend dat Martha Beatriz Roque en de Damas de Blanco maandelijks 1500 dollar ontvangen – bijna tien maal het gemiddelde maandsalaris in Cuba – afkomstig van de organisatie Rescate Juridico de la Florida en nog wel ondanks de sancties van de VS die het verbieden meer dan 100 dollar per maand naar familie in Cuba te sturen.

De president van Rescate Juridico is niemand minder dan Santiago Alvarez Fernández Magriñat, erkend terrorist en goede vriend van de terrorist Luis Posada Carriles, degene die verantwoordelijk is voor de aanslag op het Cubaanse vliegtuig waarbij 76 mensen omkwamen. Alvarez zit een straf uit in de VS voor verboden wapenbezit, was betrokken bij de mislukte aanslag op Castro in Panama in 2000 en volgens Interpol verantwoordelijk voor de beraming van aanslagen op toeristische doelen in Cuba. Rescate Juridico ontvangt niettemin geld van de VS regering.
Fundación Rescate Juridico
Associated Press meldt dat deze Alvarez publiekelijk zijn militant gewelddadig verleden tegen Cuba erkende. Alvarez werd overigens door de CIA gerecruteerd in de zeventiger jaren voor diverse criminele acties, zoals de overval in 1972 op het kustplaatsje Boca de Samá in Cuba.

Kortom, de Damas de Blanco accepteren een financiële vergoeding van de organisatie Rescate Juridico die geleid wordt door een erkend terrorist. Hoe zou de Franse regering reageren als een oppositionele groep financiële steun accepteert van lieden die verantwoordelijk zijn voor terroristische aanslagen in Parijs? En zou Martha Beatriz Roque en de Damas de Blanco hun gang kunnen gaan als zij in de VS leefden en geld ontvingen van lieden die terroristische aanslagen beramen in de VS?

De financiële steun die de Damas ontvangen van Rescate Juridico én van de VS regering wordt aan hen overgebracht door diplomaten verbonden aan de vertegenwoordiging van de VS in Cuba. Volgens de Conventie van Wenen 1961 artikel 41 hebben diplomaten de plicht zich niet te mengen in de interne aangelegenheden van het gastland. Volgens de VS vroegere diplomaat Wayne S. Smith in Cuba (1979 – 1982) is het volstrekt illegaal geld over te brengen aan de Cubaanse dissidenten.

art. 41Naamloos
Alle landen verbieden in hun wetboek van strafrecht elke vorm van associatie met een vreemde mogendheid die de bedoeling heeft de belangen van het land te schaden, laat staan de wettige regering omver te werpen. (De VS regering heeft van die bedoeling nooit een geheim gemaakt.)
De Damas de Blanco hebben het volste recht te opponeren tegen de regering in Havana, maar ze handelen in strijd met het recht zoals dat in alle landen geldt door zich te verbinden met de vreemde mogendheid VS en zich dienstbaar te maken aan de buitenlandse politiek van de VS die er sinds 1959 op gericht is het regime in Havana omver te werpen. Met een nobele strijd voor vrije meningsuiting of voor mensenrechten heeft dat niets te maken.

(1) Vert:  “Ze hebben ons niet geslagen. Er was geen geweld”.

(2) Vrije vertaling en samenvatting van het artikel El caso de las Damas de Blanco in Cuba: lo que nunca le dirán los medios van Salim Lamrani. Editorial José Marti Havana 2011.
Het artikel verscheen in 2008 in het Frans: http://www.voltairenet.org/article157276.html. Het boek ver­scheen eerder in het Frans onder de titel Cuba: ce que les médias ne vous diront jamais, Edition Estrella 2008.

(3) ” Ros-Lehtinen played a prominent role in the unsuccessful attempt by relatives of Elian Gonzalez to gain custody of six-year-old from the Castro regime, describing Cuba as “that system of godless communism“. https://en.wikipedia.org/wiki/Ileana_Ros-Lehtinen. Zie ook: https://nl.wikipedia.org/wiki/Eli%C3%A1n_Gonz%C3%A1lez

(4) http://uspeacecouncil.org/?p=360. Samen met Luis Posada Carriles gaf Orlando Bosch leiding aan de sabotage van een Cubaans passagiersvliegtuig in 1976 waarbij alle 76 inzittenden omkwamen. Zie: http://www.afrocubaweb.com/roslehtinen.htm

(5) Zie voor info over de FNCA: https://en.wikipedia.org/wiki/Cuban_American_National_Foundation

(6) In het boek “Enterrados Vivos” beschrijft Héctor Maseda zijn berechting en zijn gevangenschap en niet zijn contrarevolutionaire ervaringen. Dat laatste zou ook niet voor de hand liggen, want een erkenning van wat hem ten laste werd gelegd.

De rechten van de mens in Cuba

En wat ziet gij den splinter, die in het oog uws broeders is, maar den balk, die in uw oog is, merkt gij niet? Mattheus 7:3

Als we de westerse pers moeten geloven is het slecht gesteld met de rechten van de mens in Cuba. De VS voert het aan als argument om de in 1959 ingestelde internationale economische blokkade van Cuba af te dwingen, waar ook de Nederlandse regering braaf aan meedoet. Ook het oordeel van Human Rights Watch en Amnesty International is negatief, net als dat van Reporters sans Frontières. Zeer negatief over het regime in Cuba is Cuba Glasnost die ons wekelijks met CubaTips op de hoogte brengt van alles wat er mis is met het communisme.

Wat opvalt in alle kritiek op de mensenrechtensituatie in Cuba is dat daarin de rechten van de mens min of meer worden vereenzelvigd met vrijheid van meningsuiting en de vrijheid om aan politiek te doen zoals dat in westerse landen gebruikelijk is: kiezen tussen en meedoen met politieke partijen die strijden om de meerderheid in het parlement. Op al die kritiek valt wel wat af te dingen. Dat is hoognodig om de mensenrechtensituatie in Cuba én bij ons in het westen eerlijker te beoordelen.

Sociale mensenrechten
Anders dan de in het westen gebruikelijke kritiek op Cuba doet denken zijn er veel meer mensen­rechten: recht op voeding, recht op een woning, recht op onderwijs, recht op gezondheid, recht op zinvolle arbeid, recht op rechtshulp, recht op sociale zekerheid.  Waarom worden die ‘sociale’ men­senrechten niet in de beoordeling betrokken?  Als dat wél zou gebeuren, dan zouden veel wes­terse landen misschien een lagere totaal score hebben dan Cuba.

Ziekenhuiszorg  en onderwijs in Cuba zijn gratis. Mensen die hun huur of hun hypotheek niet kunnen betalen en op straat worden gezet zijn in rijke welvarende  westerse landen niet ongewoon, in Cuba komt het vrijwel niet voor. Kindersterfte ligt lager dan in de VS. De levens­verwachting is gelijk aan die in Nederland. Vergeleken Nederland en de VS is Cuba echter een arm land. In 2010 was het BNP in dollars in Cuba 10.200, in Nederland 40,300 en in de  VS 47,200.[1]

Indrukwekkende prestaties voor een arm land dat sinds 1959 geplaagd wordt door een internatio­nale economische blokkade en bovendien gedwongen wordt veel geld uit te geven voor defensie en veiligheid omdat de VS er met alle middelen naar streeft, inclusief militaire middelen en sabotage acties, om de situatie van voor de revolutie te herstellen waarin het door de VS werd gekoloniseerd. [2]

Dat de sociale mensenrechten niet in de beoordeling worden betrokken door critici van het regime in Cuba valt met name  te verklaren doordat rechten die de vrijheid  moeten garanderen, de zo­ge­naam­de klassieke of liberale grondrechten, in het liberale westen hoger worden aan­gesla­gen en worden  be­schouwd als de essentie van de mensenrechten. Die vrijheid houdt in het niet te worden gedwars­boomd door de overheid. Niet bij het uiten van zijn mening en het zich politiek of anderszins organi­se­ren en niet bij het ondernemen en handel drijven.

Mensen die van honger dreigen om te komen en geen dak boven hun hoofd hebben zullen eten en onderdak echter belangrijker vinden dan het recht om hun mening te uiten, maar intellectuelen en politici in het westen die zich druk maken over mensenrechten in Cuba oordelen misschien teveel vanuit een positie van relatieve welvaart. Maar dat is niet alles.

Persvrijheid en onafhankelijke pers
Het is waar, de pers, de tv en radio in Cuba zijn in staatshanden. De media in westerse landen als de VS, Nederland en België zijn officieel onafhankelijk van de staat. Kranten worden uitgegeven door bedrijven die van de opbrengst moeten bestaan. De vraag is echter of de berichtgeving waar wij aan gewend zijn wel zó onafhankelijk is dat je inderdaad kan spreken van persvrijheid. Om een aantal redenen moeten we aan de persvrijheid en de onafhankelijke pers in het Westen sterk twijfelen.

Spindocters en woordvoerders
Cees Hamelink is emeritus hoogleraar Internationale Communicatie aan de Universiteit van Amster­dam en emeritus hoogleraar Media, Religie en Cultuur aan de Vrije Universiteit. In een filmpje dat te zien is op Youtube legt hij uit dat je niet moet geloven wat er in de krant staat.[3] De krant, zo valt zijn betoog samen te vatten, doet niet veel anders dan de leugens reproduceren van de overheid en het bedrijfsleven die door spindocters en reclamespecialisten worden bedacht om het volk om de tuin te leiden. Hamelink wijdt dat vooral aan het numerieke overwicht van spindocters en woordvoerders: op elke journalist zouden er daar vijftien van zijn.

Commerciële belangen
Noam Chomsky en Andre Vltchek schreven het boekje  On western terrorism, from Hiroshima to drone warfare. Eén van de hoofdstukken is gewijd aan de media in Europa en de VS. Hun voornaamste kritiek is dat de belangrijkste media niet geïnteresseerd zijn in nieuws en opvattingen die een ander verhaal vertellen dan dat van de overheid en dissidenten nauwelijks aan het woord laten. Voor de overheid is het helemaal niet nodig de pers te censureren, de media doen het zelf. Chomsky en Vltchek wijten dat vooral aan de commerciële belangen van de media: afhankelijkheid van inkomsten uit advertenties en het feit dat media vaak eigendom zijn van commerciële instellingen en miljonairs als Murdoch en Berlusconi.

Vriendschap en zelfcensuur
In een uitgebreid gesprek [4] met Cees Hamelink en Janneke Monshouwer, die de omroep 30 jaar van binnen uit heeft meegemaakt en daar kritisch boek over schreef [5], komt nog een ander aspect naar voren, namelijk de vooringenomenheid van de (hoofd)redacteur. Is hij lid van of heeft hij vrienden bij een bepaalde politieke partij, dan bepaalt dat in hoge mate de kleur van zijn verhaal. Woordvoerders en politici zijn er om die reden op uit goeie vrienden te worden met belangrijke verslaggevers. Vaak ook worden verslaggevers ingepakt doordat op hen druk wordt uitgeoefend feiten te verzwijgen of in strijd met de waarheid voor te stellen in het belang van de veiligheid of zelfs censuur te accepteren.[6]

Gedeelde ideologie
Nog een belangrijke factor die de onafhankelijkheid van de pers in de weg staat is de gedeelde ideo­logie. Dat gaat veel verder dan de verbondenheid van de (hoofd)redacteur met een bepaalde politieke partij. De ideologische verschillen tussen links en recht in Nederland zijn veel kleiner dan de overeenkomsten.  Aan een Cubaan is het verschil nauwelijks uit te leggen, want er is geen partij in Nederland die zich uitdrukkelijk tegen het kapitalisme keert. De PvdA deed dat nog in het beginselprogramma van 1977, maar wil daar niet meer aan herinnerd worden. De CPN bestaat niet meer, althans is op gegaan in GroenLinks. Noch in het verkiezingsprogramma van GroenLinks, noch in dat de SP kom je het woord ‘kapitalisme’ nog tegen.

Een paar zaken staan in de Nederlandse politiek niet of nauwe­lijks ter discussie:  de vrije markteco­no­mie, de afkeer van het communisme, de  vriendschap met / althans af­hankelijkheid van de VS (wie pleit er nog voor uit treden uit de NAVO?), het vertrouwen in officiële deskundigen, de integriteit van de overheid en het geloof dat iedereen die zijn best doet voldoende kansen heeft in onze maatschap­pij om te slagen en natuurlijk dat er geen land is waar de mensen zoveel redenen hebben trots te zijn op hun land als Nederland. Inmiddels behoort tot deze gedeelde ideo­logie ook de overtuiging dat on­ze normen en waarden superieur zijn, hoewel niemand precies weet wat die precies zijn, en die van moslims niet. De impact van die gedeelde ideologie is dat wat daar niet mee in overstemming is een geringe kans heeft op aandacht in de media en, omgekeerd, media sterk de neiging hebben in hun berichtgeving en commentaren bij die gedeelde ideologie aan te sluiten.

NRC.next, een uitgaven van de NRC, die in Nederland wordt beschouwd als één van de kwaliteits­kranten, maakt van haar steun aan de gedeelde ideologie in het geheel geen geheim. In de statuten staat met zoveel woorden dat zij voorstander is “van een verenigd Europa, van integere transatlan­tische banden en internationale vrijhandel”.

Experts in het legitimeren[7]
Een belangrijke rol bij de vorming en instandhouding van de gedeelde ideologie is weggelegd voor de media, maar ook voor talloze wetenschappers die werkzaam zijn bij de overheid, bij universiteiten en onderzoek- en adviesbureaus en die in feite als belangrijkste taak hebben wetenschappelijk te bewijzen dat het overheidsbeleid juist is. Een schokkend voorbeeld:

Leidse onderzoekers onder leiding van Prof. Joanna van der Leun kwamen in 2014 tot de conclusie dat de Haagse politie niet structureel etnisch profileert. Van der Leun was lid van de adviesraad van de politie Haaglanden. Met de politieleiding besprak Van der Leun: “Afbreukrisico kan zijn dat het de aan­dacht kan vestigen op (mogelijke) discriminatie door de politie. Dit risico is met prof. Van der Leun besproken. Zij begrijpt de onwenselijkheid hiervan en heeft aangegeven dat zij (en xx naam is zwart­gemaakt) dit punt expliciet zal bespreken met de studenten en dat zij hierop zal letten bij de tussen­tijdse besprekingen van de (concept) scripties.[8]

De overheid en het bedrijfsleven zijn vrijwel de enige opdrachtgevers voor beleidsonderzoek en zijn niet geïnteresseerd in resultaten die een al te kritisch licht werpen op het beleid en het gedrag van de overheid en het bedrijfsleven. Het gevolg is dat met het doen van echt onafhankelijk onderzoek geen droog brood valt te verdienen. Wat voor spindocters en woordvoerders geldt, geldt ook voor wetenschappelijke rapporten: journalisten zijn zo erg in de minderheid dat ze niet bij machte zijn om al die rapporten te lezen en daar kritisch over te schrijven, ook al zouden ze het willen. En dus doen de NOS en de (‘kwaliteits’-) kranten niet veel meer dan de persberichten overschrijven die door de opdracht­gevers van het onderzoek zijn opgesteld en verspreid.

Wat voor beleidsonderzoek geldt,  geldt niet minder voor de sociale- en geesteswetenschappen voor zover die zich meer met theorievorming bezighouden. Die spiegelen ons de maatschappij waarin wij leven voor als min of meer natuurlijk en alles wat daarvan afwijkt als problematisch of onderontwikkeld. De geschiedenisboeken waarmee wij allemaal worden grootgebracht laten ons het westen zien als het geciviliseerde deel van de wereld en hebben de bedoeling gevoelens van nationale trots en – saamhorig­heid te bewerkstelligen, wat onmiskenbaar ook de bedoeling is van het NOS en het Sportjournaal.

Om alle bovengenoemde redenen is het zeer de vraag of de pers zoals wij die kennen in het westen inderdaad zo onafhankelijk is als in het westen wordt gedacht en aan landen als lichtend voorbeeld wordt voorgehouden waar de pers in handen is van de staat. Chomsky en Vltchek zijn het er over eens dat zij voor de staatstelevisie van Iran en China heel wat meer ruimte krijgen om kritiek te uiten op de regimes in die landen dan zij krijgen bij de media in Europa en de VS om kritiek te uiten op de buitenlandse politiek van westerse regeringen.

Vrijheid van meningsuiting
Voor een beoordeling van de vraag of er in Cuba niet, maar in het westen wél  vrijheid van menings­uiting bestaat is het belangrijk stil te staan bij wat we eigenlijk moeten verstaan onder vrijheid van meningsuiting.

In veel gevallen is onze vrijheid van meningsuiting niet meer dan een formele vrijheid: je mag zeggen wat je wil, maar de pers, de politiek en de overheid neemt niet de moeite om er ook maar kennis van te nemen. De analogie dringt zich op met de ideeënbus  die lange tijd in veel bedrijven hing. Iedereen kon daar zijn ideeën in kwijt en aan het eind van de week werd die in de prullenbak geleegd. Maar de werknemers hadden tenminste het gevoel dat ze hun zegje konden doen.

De ideeënbus bij de overheid kennen we in Nederland in de vorm van inspraak- en participatieprocedures. Ontwerp besluiten moeten volgens de Algemene wet bestuursrecht ‘ter visie’ gelegd worden. Burgers mogen dan gedurende zes weken zienswijzen kenbaar maken. De praktijk is echter dat die zienswijzen zelden of nooit leiden tot een aanpassing van het besluit. Burgers mogen, nadat het besluit is genomen, ook bezwaar maken. Maar ook daarvoor geldt dat die bezwaren zelden of nooit worden gehonoreerd. De voornaamste functie van inspraak- en participatieprocedures is bij het volk de suggestie te wekken te worden gehoord om, nadat de overheid zich niets van de mening van het volk heeft aangetrokken, het volk voor te houden dat het besluit geaccepteerd moet worden omdat het volk geparticipeerd heeft in de besluitvorming.

De ideeënbus bij de pers kennen we in de vorm van ‘brieven aan de redactie’. Er worden door lezers heel  veel brieven geschreven aan de redactie, zodat de redactie daar een selectie uit moet maken.  Reacties die vallen buiten wat ik heb genoemd de gedeelde ideologie vallen bij die selectie snel af.  Ook hier geldt dus dat het formeel inderdaad mogelijk is om je mening te geven, maar dat dat er niet toe leidt dat die gehoord wordt, laat staan in overweging wordt genomen. Je kunt net zo goed tegen de muur praten.

Burgers die het niet kunnen verdragen dat er niet naar ze geluisterd wordt nemen soms hun toevlucht tot demonstraties. Voor een demonstratie heb je toestemming nodig van de gemeente en die je krijg je vaak niet als je wilt demonstreren in het centrum van de stad waar iedereen je kan zien. De demonstratie verstoort dan namelijk de openbare orde en dat mag niet. Demonstraties die plaatsvinden zonder toestemming hebben vaak hard politie optreden tot gevolg. De wijze waarop Cubaanse autoriteiten optreden tegen de rituele demonstraties van de Damas blancas zijn heilig als je die vergelijkt met de manier waarop de politie in Nederland ingrijpt tegen anti- zwarte piet demonstranten om maar te zwijgen van de manier waar in de VS wordt ingegrepen tegen de demonstraties die zich keren tegen de aanleg van de oliepijpleiding door North Dakota.

Een bijzondere vorm van meningsuiting is het ‘klokkenluiden’: mensen die tot een organisatie horen worden geacht misstanden in de organisatie niet naar buiten te brengen. Doen ze dat wél, dan wordt dat beschouwd als een zeer ernstig vergrijp. Fred Spijkers was maatschappelijk werker bij het leger en kreeg de opdracht aan de vrouw van een bij een explosief ongeluk omgekomen soldaat te gaan vertellen dat het de schuld van de soldaat zelf was. Die zou zich niet aan de instructies hebben gehouden. De waarheid was echter dat de explosieven niet deugden en dat de superieuren ernstig in gebreken waren gebleven. Spijkers weigerde, werd ontslagen en toen hij naar de pers liep werd zijn leven min of meer verwoest. Ad Bos, oud-directeur van Koop Tjuchem, deed een boekje open over de corruptie in de bouwwereld bij overheidsprojecten. Zijn vrijheid van meningsuiting had tot gevolg dat Bos compleet werd geruïneerd.

Kortom, formeel bestaat in het westen het recht op vrije meningsuiting, maar wee degene die daar gebruik van maakt op een manier waarop dat de overheid niet uitkomt.

Politieke rechten
De Cubaanse regering wordt in de westerse pers vrij algemeen als ondemocratisch aangeduid omdat het geen rivaliserende politieke partijen kent. Dat de leden van het hoogste orgaan, de Asamblea National, rechtstreeks gekozen wordt door de bevolking is bij de meeste commentatoren onbe­kend omdat er weinig zijn die de moeite nemen om de Cubaanse Constitución[9]  en de Ley Electo­ral de 1992[10] te raadplegen. Het is makkelijker westerse regeringswoordvoerders na te praten die het ook niet weten. Als beweringen maar vaak genoeg worden herhaald gaan ze vanzelf deel uitmaken van wat ik de gedeelde ideologie heb genoemd. Die westerse gedeelde ideologie is zo krachtig en wordt ook door zoveel door de VS gefinancierde radiostations rond Cuba verspreid, dat er ook Cubanen zijn die geloven dat de democratie zoals die in het westen wordt gepraktiseerd superieur is. En als je dan vertelt dat wij in Nederland ons staatshoofd helemaal niet zelf kunnen kiezen en ook onze pre­mier niet en dat er steeds meer burgers zijn die zich helemaal niet vertegenwoordigd voelen, dan willen ze dat maar nauwelijks geloven.

“Tegen verkiezingen”
Om mijn Cubaanse vrienden uit de droom te helpen vertel ik ze dat de Belgische schrijver David Van Reybrouck een boekje geschreven heeft getiteld “Tegen verkiezingen”, waarin hij ervoor pleit leden van de volksvertegenwoordiging aan te wijzen door middel van loting in plaats van door verkiezin­gen. Loting heeft het voordeel dat iedereen dezelfde kans heeft om gekozen te worden en bij verkie­zingen is dat geenszins het geval. Om gekozen te worden als volksvertegenwoordiger moet er een politieke partij zijn om jou kandidaat te stellen en om door een partij kandidaat gesteld te worden moet je vrienden hebben in die partij, moet je tegenwoordig hoog opgeleid zijn,  welbespraakt en mediageniek, moet je met je ellebogen kunnen werken en geen last hebben van al teveel scrupules. Kortom, ons op verkiezingen geba­seerd systeem waarbij je als kiezer moet kiezen tussen kandida­ten die door politieke partijen zijn ge­selecteerd is een bijzonder elitair systeem waarin het gewone volk geen schijn van kans maakt om zichzelf te vertegenwoordigen en waarvan het bovendien zeer de vraag is of het inderdaad mensen selecteert die geschikt zijn om de belangen van het gewone volk te behartigen en niet alleen die van de intelligentsia, van invloedrijke en financieel krachtige belangengroepen, de ambtelijke bureaucratie of een combinatie daarvan. [11]

De ijzeren wet van de oligarchie
Klassieke sociologen als Vilfredo Pareto, Gaetano Mosca en Roberto Michels wezen er op dat er van echte democratie in wat wij als democratieën beschouwen nauwelijks sprake is omdat wij geregeerd worden door elites die permanent verwikkeld zijn in een strijd om macht en rijkdom. Opkomende of alternatieve elites proberen gevestigde elites te verdringen en doen dat steevast door zich op te werpen als behartigers van het volk dat niet gehoord wordt. Zijn ze eenmaal aan de macht of mogen ze delen in de macht, dan blijkt al gauw dat er geen enkel  verschil is met de oude elite en dat ook de nieuwe elite zichzelf van riante inkomens voorziet en zich weinig gelegen laat liggen aan het volk. Aldus de ijzeren wet van de oligarchie van Roberto Michels die het best geïllustreerd wordt door de fabel “De dierenboerderij” van George Orwell.

Of er van politieke rechten in het westen meer terecht komt dan in het Cubaanse politieke systeem is de vraag. Zoals gezegd wordt de Asamblea Nacional del Poder Popular rechtstreeks gekozen (evenals de Asamblea Municipal en de Asamblea Provincial). Dat gebeurt doordat elk district afgevaardigden kan aanwijzen. Kandidaten waaruit gekozen kan worden, worden geselecteerd door Comisiones de Candidaturas waarin vertegenwoordigers zitten van de Central de Trabajadores, de Comités de Defensa de la Revolución, de Federación de Mujeres Cubanes, de Asociación Nacional de Africultores Pequeños, de Federación Estudiantil Universitaria en de Federación de Estudiantes de la Enseñanza Media. (Articulo 68).

Commentatoren die beweren dat Cuba een dictatuur is zouden toch eerst de moeite moeten nemen om kennis te nemen van de Constitución en de Ley Electoral de 1992 en zich vervolgens moeten afvragen of het op rivaliserende politieke partijen gebaseerde systeem zoals wij dat kennen beter garandeert dat de regering doet wat het volk wil. Getuige het sterk opkomend populisme in westerse ‘democratieën’ denkt alleen de welvarende en hoogopgeleide elite dat dat zo is en overheerst bij het volk de opvatting dat het niets uitmaakt of je door de hond of door de kat gebeten wordt.

Waarom moet Cuba zwart gemaakt worden?
Het antwoord is eenvoudig: het gewone volk in de VS en Europa zou zich kunnen afvragen: waarom hebben wij geen gratis onderwijs en gratis gezondheidszorg? Waarom accepteren wij extreme inkomensverschillen, Cuba laat zien dat het ook anders kan. Waarom accepteren wij dat multinationals bij ons de dienst uitmaken, in Cuba hebben ze niets te vertellen. Waarom heeft iedereen in het arme Cuba een dak boven zijn hoofd en is niemand ondervoed, terwijl er in het rijke westen mensen dakloos zijn en uit de vuilnisbak moeten eten? Als gewone mensen in het rijke westen zich zulke vragen zouden gaan stellen breekt er opstand uit. Om dat te voorkomen en om het volk er van te overtuigen dat ze in de best denkbare maatschappij leven moet Cuba worden afgeschilderd als een dictatuur waar de mensen geen leven hebben. Daar komt bij dat het nietige Cuba het machtigste land ter wereld sinds 1959 voor schut zet door niet naar de pijpen van de VS te dansen.  Nederland behoort tot de landen die de meest vriendschappelijke banden hebben met de VS en ook de media in Nederland zijn trouw  aan de transatlantische vriendschap en het systeem van vrijhandel, behalve dan wat Cuba betreft want de VS wil niet dat wij daar handel mee drijven.

[1] http://www.indexmundi.com/g/g.aspx?v=67&c=us&l=nl

[2] Vanaf 1898, het einde van de Spaanse kolonisatie.

[3] https://www.youtube.com/watch?v=_tf1FA3gqWE

[4] https://www.youtube.com/watch?v=8V93dg7mM7Y

[5] Janneke Monshouwer, Ander Nieuws, wat het Journaal niet uitzond, http://www.andernieuws.eu/

[6] http://media-ombudsman.nl/embedded-journalism-is-een-oneigenlijke-tak-van-journalistiek-door-jan-van-groesen/

[7] Noam Chomsky. Intellectuals and the state, 1977  http://www.ditext.com/chomsky/is.html

[8] http://www.republiekallochtonie.nl/onderzoek-naar-etnisch-profileren-door-haagse-politie-om-diverse-redenen-dubieus

[9] http://www.cuba.cu/gobierno/cuba.htm

[10] http://pdba.georgetown.edu/Electoral/Cuba/cuba.html

[11] Zie ook Thomas Decreus in Een paradijs waait uit de storm. Over markt, democratie en verzet. 2013

Cuba Glasnost : tendentieuze info over Cuba

Cuba, althans het politiek systeem, heeft weinig vrienden in Nederland. Aan die indruk valt moeilijk te ontkomen als je leest hoe de Nederlandse pers reageerde op het overlijden van de grondlegger van dat systeem. NRC, 30-12-2016: “Fidel Castro dictator, staatsman”. NOS 30-11-2016: Op Cuba hebben tienduizenden Cubanen met een grote ceremonie afscheid genomen van de overleden oud-dictator Fidel Castro”.

Als je op internet “vrienden Cuba” intikt kom je voornamelijk op Belgische sites terecht. In zowel Gent, Antwerpen als Brussel tref je vriendenclubs aan. Het Belgische “Initiativa Cuba Socialista” telt 750 leden en organiseert tal van steunacties. Waarom in België wél en in Nederland niet? Ik heb daar maar één verklaring voor: Nederland is de meest volgzame en kritiekloze vriend van de VS. De steun voor de Atlantische vriendschap is ook bij de PvdA altijd onomstreden geweest.

Wat je wél in Nederland hebt is het in 1989 opgerichte “Cuba Glasnost”, maar dat is, zoals de naam ook aangeeft, niet erg vriendelijk over het regime in Cuba. Te oordelen naar de website en de facebook pagina van Cuba Glasnost (169 volgers) vindt oprichter/redacteur Kortenhof dat het hoog tijd is dat er een eind komt aan wat hij beschouwt als een communistische dictatuur. Kortenhof verkondigt al jaren dat dat niet lang meer zal duren.

Ik ben één van 169 volgers van de facebook pagina Cuba Glasnost en geabonneerd op de nieuwsbrief daarvan (CubaTips). Niet omdat ik de mening van Kortenhof deel. Ik probeer te begrijpen waarop het negatieve oordeel is gebaseerd over het Cubaanse socialistische systeem en Cuba Glasnost is een rijke bron van vooral negatieve informatie. Wie in zijn opvatting wil worden bevestigd dat het Cubaanse socialistische systeem verderfelijk is kan bij de wekelijkse nieuwsbrief CubaTips van Cuba Glasnost terecht.

Groot was de verontwaardiging van Kortenhof toen Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren zich op de verkiezingsposter had laten portretteren in Che Guevara outfit. Che Guevara predikte volmondig het geweld, aldus Kortenhof, hoe had Thieme zich zo kunnen afbeelden? Alsof de citaten van Che Guevara nog niet genoeg waren om Thieme te overtuigen stuurde hij een lijst mee met ‘216 gedocumenteerde dodelijke slachtoffers van Che Guevara 1957 – 1959’.
CubaTips 12 februari 2017.pdf
Op 12-2-2017 stuurde ik een mail aan kortenhof met het verzoek mij het document van de 216 dodelijke slachtoffers te sturen plus de vindplaats van de citaten van Che Guevara en Fidel Castro. Daags daarna ontving ik antwoord. Zie ook mail aan kortenhof.

Als Kortenhof aan een brief van Guevara aan zijn vader refereert waarin hij zou hebben geschreven van moorden te houden, dan mag je verwachten dat Kortenhof over een kopie van die brief beschikt. Veel van wat Guevara heeft geschreven is gepubliceerd, ook van zijn brieven. De uitspraak is echter, zo reageerde Kortenhof, opgediept uit een boek van ene Nicalás Marques Marquez: El canalla, la verdadera del Che (Het tuig, de waarheid van Che).

Zo goed als Kortenhof citeert uit een brief die hij kennelijk niet zelf onder ogen heeft gehad, zo goed kan dat ook het geval zijn met Nicolás Marques Marquez. Wikipedia.es schrijft dat deze Marques er van beschuldigd wordt het staatsterrorisme in Argentinië te rechtvaardigen en dat hij bevriend was met dictador argentino Reynaldo Bignone. De titel van zijn boek “Het tuig, de ware geschiedenis van Che” wijst niet op een geschiedschrijving die beoogt objectief te zijn.

De lijst met 216 dodelijke slachtoffers van Che bevat namen van mensen die gedood werden tijdens de gevechten die plaatsvonden tussen 1956-1959 met troepen van Battista én namen van mensen die in 1959, na de machtsovername door Castro, werden terechtgesteld. Volgens de geschiedschrijving zou het gaan om leden van het regime Battista, onder andere van de  geheime dienst die zich op grote schaal aan folteringen hadden schuldig gemaakt. Of je Che Guevara om die reden moet beschuldigen van moordlust hangt er, lijkt mij, erg vanaf hoe je oordeelt over het op grote schaal vermoorden van onschuldige burgers door daartoe door de CIA gerekruteerde en opgeleide doodseskaders onder andere in Zuid- en Midden Amerikaanse landen.

“Revolutionairen moeten koude dodende machines zijn, gemotiveerd door pure haat”, zo citeert Kortenhof Che Guevara. Opnieuw zonder vermelding van vindplaats.
el odio

Het citaat is afkomstig uit het “Bericht aan de organisatie van solidariteit met de volken van Azië, Afrika en Latijns Amerika” april 1967. Guevara beschrijft hoe het ene na het andere land (op dat moment met name Vietnam) door de VS militair worden belaagd en hoe bondgenoten van de VS (waaronder Europese landen als Nederland) en de VN niets doen om de VS daarvan af te houden. Onder die omstandigheden staat landen als Vietnam, dat destijds dagelijks door de VS werd gebombardeerd en met napalm en agent orange (producent Monsanto) werd bestookt, niets anders te doen dan zich met alle geweld te verdedigen, waarbij de haat tegen de vijand en de wil om een effectieve koude moordmachine te zijn belangrijk helpt om de ongelijke strijd vol te houden. Lijkt mij niet dat het citaat kan worden gebruikt om de bijzondere moordlust van Guevara aan te tonen. Niet alleen omdat de training van soldaten er in het algemeen op gericht is van soldaten moordmachines te maken, maar ook en vooral omdat er voor landen die onder de militaire agressie van de VS gebukt gaan niets anders op zit dan zo effectief mogelijk terug te vechten.

Dat Kortenhof niet vermeldt in welke context Guevara revolutionairen (in deze context dus vrijheidsstrijders) oproept zich door haat te laten leiden en effectieve dodende machines te zijn, dat hij niet vermeldt dat de 216 dodelijke slachtoffers van Guevara leden waren van het wrede Battista regime (onder andere folteraars) en dat hij uit brieven van Guevara citeert alsof hij die onder ogen heeft gehad terwijl die citaten afkomstig zijn van een schrijver met sympathie voor het Argentijnse kolonelsregime, wijst erop dat Kortenhof er op uit is de figuur van Che Guevara in een kwaad daglicht te stellen door ‘feiten’ te releveren die geen feiten blijken te zijn. Het is goed om daar bij de berichtgeving door Kortenhof via Cuba Glasnost rekening mee te houden.

 

 

De onzin van anti-Islam fanaten

Theun de Vries beschreef in “Ketters” hoe mensen sinds het begin van het Christendom telkens in opstand kwamen tegen het officiële heersende van bovenaf opgelegde geloof en ook vrijwel altijd vervolgd en uitgeroeid werden.

Ketters, zo is het betoog van De Vries, grepen ook altijd terug op wat Christus volgens hen eigenlijk gezegd en bedoeld had, de Christus figuur die het opnam voor de verdrukten, de armen en de vreemdelingen.

De Vries liet duidelijk zien dat de Christus figuur een ketter variant heeft én een heersers variant. De heersers variant roept op tot gehoorzaamheid aan de keizer en aan de paus, stelt  hemel en een hel in het vooruitzicht voor de gelovigen en de afvalligen en spoort de armen aan om zich voor de rijken uit te sloven.

De ketter variant ziet in Christus juist een bondgenoot van het arme volk in de strijd tegen het gezag, staat aan de kant van de vreemdelingen en de opstandelingen. Ketters wezen en wijzen er altijd op dat Christus zelf een revolutionair was en werd gekruisigd omdat Hij een gevaar was voor de gevestigde orde.

De vervolging van de Joden in Europa tijdens de WO 11 werd uit naam van het Christendom gelegitimeerd, maar ook bestreden. De Paus en de Evangelische Kirche in Duitsland keken de andere kant uit, maar figuren als Bonhoeffer keerden zich er fel tegen en moesten dat met de dood bekopen.

Niet alleen het Christendom heeft een ketter- én een heersers variant, dat geldt voor vrijwel alle godsdiensten. Dat ligt ook voor de hand, want het geloof is een bijzonder effectief middel om mensen te mobiliseren. Als je erin slaagt mensen wijs te maken dat God het zo gewild heeft krijg je ze aan je kant.

De bewering dat het de Islam is die mensen aanzet tot allerlei gewelddadig gedrag en dat de Islam zich in dat opzicht onderscheidt van het Christendom en/of het Jodendom, is volstrekt onzinnig omdat de Islam, net als het Christendom en het Jodendom, allerlei varianten heeft.

Natuurlijk zijn er varianten van de Islam, het Christendom en het Jodendom die oproepen tot expansie en geweld, maar er zijn ook varianten die dat helemaal niet doen en juist oproepen tot verdraagzaamheid, barmhartigheid en liefde voor de vreemdeling.

Wat de anti-Islam fanaten niet (willen) weten is dat geloof slechts een werktuig is. Roept het geloof op tot verheerlijking van het eigen volk en gehoorzaamheid aan autoritaire leiders dan ligt dat niet aan dat geloof maar aan politieke leiders die geloof daarvoor inzetten. En alles wat je dan doet om dat geloof in diskrediet te brengen speelt die politieke leiders in de kaart.

Discussies over de vraag of DE Islam, HET Christendom of HET Jodendom de mensen nu wel of niet aanzetten tot wat dan ook miskennen volledig dat het geloof slechts doet met mensen wat politieke leiders (of opstandelingen) willen dat het geloof met mensen doet.

Voor een radicaal populisme

burgerlijke ongehoorzaamheid
Een maand of drie ben ik uit nieuwsgierigheid lid geweest van de besloten facebookgroep ‘Burgerlijke Ongehoorzaamheid’ opgezet door Ronald Frigge, die ook de man is achter http://ommekeer-nederland.nl/. Op het eerste gezicht een anarchistisch initiatief. Wat je daarom niet zou verwachten zijn de vele links naar de ‘Dagelijkse Standaard’ van Jan Roos.

Populistisch gedachtegoed
‘Burgerlijke Ongehoorzaamheid’ bevat vrijwel alleen columns van Frigge en links die hij van een kort commentaar voorziet. Als je geen lid bent heb je geen toegang, maar als je een indruk wilt krijgen kan je op http://ommekeer-nederland.nl kijken. Wat je daar in compacte vorm aantreft is eerder een populistisch dan een anarchistisch gedachtegoed.

Populisten zetten zich af tegen de heersende politieke elite en plaatsen daar de opvattingen tegenover van het gewone volk. Opvattingen die door de elite als primitief, onontwikkeld en onfatsoenlijk worden afgedaan. Populisten willen een populistische overheid, anarchisten willen helemaal geen overheid en pleiten voor vormen van zelfbestuur. Volgens Frigge moet Wilders eerst op orde op zaken stellen, maar daarna moet de overheid ontmanteld worden.

Met veel van dat populistische gedachtegoed ben ik het eens. De afkeer van de overheid en de politiek, van de banken en van multinationals, het wantrouwen ten aanzien van de NOS en de ‘kwaliteitskranten’, de afkeer van de NAVO, de EU en de oorlogsindustrie, de woede over de mateloze geldverspilling door de overheid en de uitbuiting van het volk.

Frigge lijkt mij tamelijk representatief voor de gewone man die het verdomt om zich nog langer door de arrogante politieke elite en de daarmee verknoopte media de les te laten lezen. Beter dan de NRC-lezer weet hij dat er in Syrië van een burgeroorlog geen sprake is en dat het de Amerikanen zijn die ISIS van wapens voorzien om Assad ten val te brengen. En anders dan de NRC-lezer volgt hij niet alleen westerse nieuwsdiensten, maar volgt hij ook www.rt.com/uk/.

Arrogantie van de elite
De verwijten die Frigge de overheid en de politiek elite maakt worden niet alleen ingegeven door kritiek op de leugens van de overheid en het onrechtvaardig wanbeleid, maar ook op de arrogantie van de elite die alleen naar zichzelf luistert en kritiek van het gewone volk afdoet als wartaal. Als je bij de elite hoort mag je de kolommen van de kwaliteitskranten met prietpraat vullen, als je er niet bij hoort word je doodgezwegen ook als je iets zinnigs te zeggen hebt.

Volgens prof.dr. Beatrice de Graaf heeft het volk hard elites nodig. Waarom wordt in haar NRC-column van 21 januari 2017 niet duidelijk. Volgens toenmalig PvdA-minister Guusje ter Horst was er zelfs een opstand van de elite nodig tegen het volk (Vrij Nederland 4 juli 2009). Het populisme wordt door de elite bestreden door verguizing, bezwering en repressie omdat de elite op de meeste populistische verwijten het antwoord schuldig moet blijven.

Elites wisselen elkaar af
Het gevaar waardoor het populisme het meest wordt bedreigd is dat op macht beluste figuren als Wilders en Roos zich behendig opwerpen als woordvoerders van het populisme en, als ze eenmaal delen in de macht, precies zulke arrogante elitaire en autoritaire leiders blijken te zijn als waar het volk zich tegen afzet. Zo gaat het al duizenden jaren. Elites wisselen elkaar af en elke nieuwe elite komt aan de macht door zich spreekbuis te maken van de stem des volks.

Politici die aan de macht proberen te komen door zich keihard af re zetten tegen de regerende elite en zich op te werpen als vertolkers van de volkswoede komen vrijwel nooit zelf uit het gewone volk voort. Wilders was lid van de VVD-fractie in de 2e Kamer voor dat hij aan de PVV begon. De nieuwe elite komt doorgaans zelf ook uit de hogere kringen en denkt vrijwel hetzelfde als de oude elite. Maar om het volk achter zich te krijgen worden juist de verschillen benadrukt.

Om zich niet voor het karretje te laten spannen van politici die staan te trappelen om de macht over te nemen en dan net zulke autoritaire baantjesjagers blijken te zijn als de oude politici is het goed de populistische ideologie kritisch te onderzoeken en te ontdoen van opvattingen die deel uitmaken van de ideologie van de heersende elite.

Nationale identiteit
Populisten zouden zich moeten realiseren dat de nationale identiteit niets anders is dan een verzinsel om het volk koest te houden, om mensen zo gek te krijgen dat ze zich kapot laten schieten in oorlogen en om het volk wijs te maken dat er miljarden (belastinggeld) nodig zijn voor de oorlogsindustrie. Van links tot rechts wil de politiek de nationale eenheid versterken. Wat de politiek daarmee beoogt is dat wij alleen moeten denken aan wat ons verbindt zodat wij tegenstellingen uit het oog verliezen en onze kritiek op de overheid en de politiek inslikken.

De geschiedenisboekjes waarmee wij worden onderwezen, het vorstenhuis, de gouden koets (restauratiekosten 1,2 miljoen), de viering van nationale feestdagen, het heeft allemaal de bedoeling ons het gevoel te geven dat wij een bijzonder volk zijn en dat wij trots moeten zijn op ons Nederland. Het kweken van saamhorigheid en beschaafd nationalisme, het is bedoeld om de tevredenheid en de volgzaamheid van het volk te bewerkstelligen, zodat de politieke elite zonder noemenswaardige kritiek haar eigen belang en de belangen van banken en invloedrijke ondernemers kan behartigen op kosten van de gewone burger.

Afkeer van vreemdelingen
Lang voordat Wilders in 2004 uit de VVD-fractie stapte en met de PVV begon lieten VVD-politici als Voorhoeve en Bolkestein en journalisten/intellectuelen als Couwenberg, Komrij, Cliteur en Scheffer zich al negatief uit over de multiculturele samenleving. De kritiek op de multiculturele samenleving kwam niet van onderop (het volk), maar kwam van bovenaf: de hogere kringen. Job Cohen (PvdA) kwam in 1998 als staatssecretaris voor vreemdelingenzaken met een voorstel van wet die aanzienlijke verscherping inhield van het toelatingsbeleid. De wet kon rekenen op brede steun in het parlement.

Dat politieke partijen zich meer en meer tegen de komst van vreemdelingen hebben verzet omdat zij zwichtten voor de druk van de bevolking, wat zij vaak als excuus gebruiken, is niet waar. Het is omgekeerd. Dat er inmiddels veel mensen zijn die geloven dat de Islam een slechte invloed heeft is het gevolg van jarenlange (minstens vanaf 1991, de lezing van Bolkenstein) negatieve berichtgeving in de media. Het is opmerkelijk dat veel populisten, met hun diepe wantrouwen tegen de politiek en de media, zich toch door de anti-vreemdelingenpropaganda zand in de ogen hebben laten strooien.

Dat de politiek zich vanaf 1990 steeds meer tegen vreemdelingen begon te keren is een gevolg van de neoliberale koers die de regering ging varen vanaf 1982: sterk groeiende ongelijkheid, afbraak van voorzieningen, loonmatiging, groeiende werkloosheid, steeds meer mensen in de wao, ww en de bijstandswet, groeiende sociale onvrede. Om te bereiken dat het morrende volk niet de politiek de schuld gaat geven, legt de politiek de schuld bij “de buitenlanders”. Doordat het volk daarin trapt is er voor de politiek geen reden van de neoliberale koers af te zien. Het is waar dat het volk door de politiek wordt belazerd, maar vaak komt het daar te laat achter.

Belangrijk om juist de hetze tegen de Islam te verklaren is de Golfoorlog (tegen Irak) 1990-1991, ter rechtvaardiging waarvan de Islam door de Westerse propaganda als een oorlogszuchtige religie werd voorgesteld. Belangrijk is ook het einde van de Koude Oorlog door het uiteenvallen van de Sovjetunie, waardoor de VS en de NAVO een nieuwe vijand nodig hadden om de wapen-industrie aan de gang te houden: het islamitisch gevaar. Claire Rodier (“Xénophobie business – A quoi servent les contrôles migratoires ? vertaald: “Vreemdelingenhaat als business: waarom moeten de grenzen worden bewaakt”) wijst erop dat de wapenindustrie ook de stuwende kracht is achter het strenge Europese vreemdelingenbeleid omdat zij miljarden verdient aan  grensbewaking.

Voor een radicaal populisme
Voor populisten die er van overtuigd zijn dat het volk door de overheid, de politiek en de media wordt belazerd en voor wie vaststaat dat de politieke elite slechts het eigen belang behartigt en dat van banken, multinationale ondernemingen en de wapenindustrie moet het niet moeilijk zijn in te zien dat ook vrome verhalen over onze nationale identiteit en de propaganda tegen vreemdelingen en de Islam niets anders zijn dan bedrog, bedoeld om de schuld van armoede, woningnood en werkloosheid bij “de buitenlanders” te leggen in plaats van bij de regerende zichzelf verrijkende politieke elite. Als populisten dát zouden willen inzien, dan zou het populisme echt een gevaar opleveren voor de bestaande politieke orde.

 

 

Wat maakt het uit of je door de hond of door de kat gebeten wordt?

dierenboerderij

Door mijn werk als rechtshulpverlener ben ik er steeds meer van overtuigd geraakt dat er weinig verschil is tussen de overheid en een criminele organisatie. Voor het kleinste vergrijp wordt de burger keihard gestraft, maar de overheid kan burgers straffeloos het leven enorm zuur maken, straffeloos de wet overtreden en straffeloos vriendjespolitiek bedrijven. En dat doet de overheid ook en daar valt door de burger weinig tegen te doen.

Als je als burger een klacht indient bij de politie of de officier van justitie dan wordt die doorgaans niet in behandeling genomen. Daar kan je tegen in beroep bij het gerechtshof, maar dat haalt niets uit want 10 tegen 1 beslist het gerechtshof dat de overheid niet vervolgd kan worden voor wat ambtenaren en bestuurders doen in de uitvoering van de overheidstaak. Het gerechtshof zal zeggen: de politiek is er om de overheid te controleren, niet het strafrecht.

Maar als je als burger klaagt bij de gemeenteraad of bij leden van de tweede kamer stuit je op een enorme onverschilligheid. Dat de overheid het leven kapot maakt van meneer of mevrouw X, dat interesseert, is mijn ervaring, het gros van de raadsleden of kamerleden geen moer. Ze zouden het volk moeten vertegenwoordigen, het voor het volk op moeten nemen, maar dat is precies wat ze niet doen. Ze zitten in de politiek ter meerdere glorie van zichzelf en voor de baantjes.

Dat er steeds meer mensen een gruwelijke hekel hebben aan de overheid en aan de politiek daar kan ik dus goed inkomen want dat heb ik ook. En dat steeds meer mensen een diep wantrouwen hebben tegen de NOS, de NRC, de Volkskrant, de Trouw en andere zogenaamde kwaliteitsmedia daar kan ik ook goed inkomen, want die brengen het nieuws zoals de overheid wil dat die gebracht wordt en mensen die daar kritiek op hebben krijgen nauwelijks aandacht.

Dat Wilders, Jan Roos en andere zogenaamde populisten een groeiende aanhang hebben ligt voor de hand en daar hebben de partijen die vanouds de dienst uitmaken het naar gemaakt. Stemmen op Wilders, Jan Roos en andere populisten is een manier om wraak te nemen met name op de PvdA, GroenLinks, D66, CDA en VVD, op arrogante politici die neerkijken op het gewone volk en elkaar mooie baantjes toespelen.

Wat ik echter niet begrijp van mensen die op Wilders, Jan Roos of andere populisten willen stemmen is dat ze niet zien of niet willen zien dat dat net zulke egoïstische baantjesjagers en leugenaars zijn als andere politici en dat het echt niets uitmaakt of je door hond of door de kat gebeten wordt. Dat Wilders e.a. handig inspelen op de afkeer van het volk van de gevestigde politiek is helemaal geen reden om aan te nemen dat zij niet liegen en niet op baantjes uit zijn.

Hoe de macht veroverd wordt door mensen met ambitie die ook bij de regerende elite willen horen is uitvoerig onderzocht door klassieke sociologen als Pareto, Mosca en Michels (de “ijzeren wet van de oligarchie”). Het is altijd hetzelfde patroon. Het begint ermee dat er hevig op de elite gescholden wordt, dat men zich zoveel mogelijk woordvoerder maakt van alles waar het volk zich aan ergert. En het eindigt ermee dat het volk opnieuw en nog veel meer belazerd wordt. Zie hoe het ging met NieuwLinks in de PvdA  (1966-1971) of lees de klassieker “De dierenboerderij” van George Orwell.

Kortom: wie niet door de overheid en de politiek bedrogen wil worden doet er goed aan geen enkele politieke partij en geen enkele politicus te vertrouwen. Ook niet politieke partijen en politici die munt slaan uit de afkeer van de politiek, want die zijn geen haar beter. Opkomen voor jouw belang moet je zelf doen en nooit overlaten aan vrome praters die daar een mooi baantje mee in de wacht proberen te slepen.

All governments lie

Liegen en liegen
Dat ook ik Trump een weerzinwekkende figuur vind, laat ik daar maar mee beginnen. Anders krijg ik misschien het verwijt dat ik het voor hem opneem. Je moet tegenwoordig erg uitkijken met wat je schrijft, want steeds vaker wordt alleen de eerste regel gelezen.

Wat ik zeggen wou is dat ik de verontwaardiging nogal hypocriet vind over het gemak waarmee Trump leugens rondstrooit en er zelfs openlijk voor uitkomt schijt te hebben aan de feiten. Logen zijn voorgangers dan niet? En is liegen niet zó gewoon in de politiek dat liegen en politiek gewoon op hetzelfde neerkomt?

De Amerikaanse journalist I.F. Stone, die als eerste de leugens van president Johnson naar aanleiding van het incident in de golf van Tonkin (Vietnam 1964) aan de kaak stelde ging er vanuit dat “all governments lie”. Noam Chomsky voerde tijdens zijn Huizingalezing in 1977 aan dat het bedenken en onderbouwen van leugens de voornaamste taak is van intellectuelen die voor de overheid werken.

Dat er zo’n enorme ophef wordt gemaakt over de leugens van Trump heeft een aantal redenen. De eerste is dat hij zo openlijk liegt. Niet eens de moeite doet om zijn leugens te maskeren. De tweede reden van de opwinding is dat politici en journalisten, door zich zo tegen Trump af te zetten de indruk willen vestigen dat zij zelf wél eerlijk zijn.

Wat is nu precies het verschil tussen de leugens van Trump en de leugen van wethouder Lot van Hooijdonk dat de lucht in Utrecht 25% schoner wordt door de milieuzone? Dat beweerde ze in 2014 en daarop is ze nooit teruggekomen. Ze weigert daar ook over te debatteren. Het verschil is dat Trump een rechtse populistische president is en Lot van Hooijdonk van GroenLinks. Maar als dat de reden is om Trump zijn leugens te verwijten en Van Hooijdonk niet, dan wordt er wel heel erg met twee maten gemeten.

Dat de leugen door de overheid aan de orde van de dag is komt omdat de leugenaar er zo makkelijk mee wegkomt. De ambtenaar die liegt kan, als hij tegen de lamp loopt, aanvoeren dat hij loog in opdracht van de wethouder en de wethouder voert gewoon aan dat hij zich heeft verlaten op zijn ambtenaren. De praktijk is bovendien dat de gemeenteraad zich heel gemakkelijk voor laat liegen, want er is altijd een meerderheid die het college steunt.

De leugen is bovendien buitengewoon effectief. Het bedenken van een leugen kost een paar seconde, de weerlegging ervan kost daarentegen zoveel dagen dat niemand meer weet waar het over ging. De leugen haalt dus wél de actualiteit, de weerlegging niet. Daarbij komt dat de wethouder wél de krant en het NOS haalt en de kritische burger niet. Elke wethouder weet dat je ongestraft kan liegen, want de waarheid haalt je toch niet in.

Als de leugen door de overheid niet gewoon zou zijn, dan zou de overheid ook  niet zo gebeten zijn op klokkenluiders en ze zoveel mogelijk het leven zuur maken. Bestuurders en politici houden de schijn op van eerlijkheid, maar zijn er ondertussen van overtuigd dat er zonder leugens, misleiding en geheimhouding niet valt te regeren en te besturen.

Het is zo erg gesteld dat liegende bestuurders en ambtenaren, in elk geval in Nederland, door het strafrecht uitdrukkelijk in bescherming worden genomen, zolang dat liegen maar gebeurt bij de uitoefening van een exclusieve overheidstaak. Zie het Pikmeerarrest. Wolfsen nam ooit het initiatief om aan die strafrechtelijke immuniteit een eind te maken, in 2015 werd dat door de Eerste Kamer afgeschoten. Liegen moet immers kunnen. Althans door de overheid.

Rafael Correa, president van Ecuador, had een voorkeur voor Trump boven Clinton. Zijn argument is dat Trump geen geheim maakt van zijn rechtse en imperialistische opvattingen en dat dat het verzet in Latijns Amerika tegen de VS erg ten goede komt. Dat kan je inderdaad beter hebben dan een politicus met een rechtse agenda die zich redelijk en links voordoet. De geraffineerde leugen is gevaarlijker dan de brutale leugen.

“Het volk heeft elites hard nodig”

Het volk heeft elites hard nodig

Volgens prof.dr.Beatrice de Graaf (terrorisme expert) heeft het volk elites hard nodig. Dat schreef zij in de NRC van 21 januari 2017 en nog wel in de katern ‘wetenschap’. Ik denk dat het omgekeerde het geval is: de elite heeft een volk nodig en bij voorkeur een heel dom volk.
          
Wat de politiek in de tijd tussen de eerste en tweede wereld goed begreep was dat het volk elites nodig heeft, die in parlementaire vertegenwoordiging geloven. Over één ding was men het eens, dat democratie een zaak van vertegenwoordiging was, en dat het parlement de arena was voor mensen van verstand en fatsoen die daar met elkaar gereguleerd van mening mochten verschillen. De Kamer beschermde de politieke arena tegen  buitenparlementair geschreeuw  en desnoods werden media gecensureerd.  Aldus prof. dr. Beatrice de Graaf in NRC 21 januari 2017.

Hoewel de column als titel heeft “Het volk heeft elites hard nodig”, wordt in de column niet uitge­legd waarom dat zo zou zijn. Of het moet zijn dat De Graaf met instemming verwijst naar de opvattingen van de politiek in het interbellum (de tijd tussen de twee wereldoorlogen). Maar of het parlement toen bestond uit mensen van verstand en fatsoen is de vraag, zoals het ook de vraag is of dat tegenwoordig het geval is. Waarom we daarvan uit zouden moeten gaan maakt De Graaf niet duidelijk.

Jaren geleden riep Guusje ter Horst (destijds minister binnenlandse zaken PvdA) “Een opstand van de elite is hard nodig”. Dat zou nodig zijn omdat het volk zich steeds minder door de elite laat leiden en het politiek bedrijf wantrouwt. “Mensen denken kennelijk dat we hier ter meerdere eer en glorie van onszelf zitten. Hoe komen ze daarbij? Dit kabinet is bezig de problemen van Nederland op te lossen”, aldus Ter Horst.

Wat niet bij Beatrice de Graaf en ook niet bij Guusje ter Horst opkomt is de vraag: wie anders dan de politieke elite kunnen wij een verwijt maken van grote problemen in onze samenleving? Of, om het anders te stellen: “Heeft de politieke elite ons land nu altijd zó naar tevredenheid geregeerd, dat wij het regeren met een gerust hard aan de elite kunnen overlaten”?

Over het succes van de wijze waarop de “mensen van verstand en fatsoen” de economische crisis in de 30-er jaren meenden te moeten bestrijden, met groeiende armoede en werkloosheid als ge­volg, bestaat weinig verschil van mening: de aanpak van harde bezuinigingen op de lonen heeft die crisis alleen maar verergerd. Ook over de “politionele acties” tegen de vrijheidsstrijd in Indonesië is tegenwoordig weinig verschil van mening. Mensen die echt verstand hebben en fatsoenlijk zijn schamen zich daarover. Over de deelname van Nederland aan de Amerikaans/Engelse agressie tegen het Irak van Hoessein, de Nederlandse steun aan de strijd van de VS in Afghanistan, Libië, Syrië, idem. De opslag van Amerikaanse kernraketten in Woensdrecht, idem. Recentelijk werd de regering in het ongelijk gesteld in een procedure die was aangespannen door Urgenda, die klaagde dat Nederland ernstig tekort schoot in het nakomen van internationale afspraken om de uitstoot van CO2 terug te dringen. Tot zover enkele  voorbeelden van beleid op grond waarvan je toch moeilijk tegen het volk kunnen zeggen: “laat het maar aan de politieke elite over dan komt het wel goed, want die beschikt immers over verstand en fatsoen”.

Om ook wat voorbeelden te noemen  van lokaal niveau. De politieke elite van Utrecht besloot in 2001 vrijwel unaniem om 10.000 sociale huurwoningen te slopen waardoor de woningnood die toen al schrijnend was verder toenam. Diezelfde politieke elite besloot vanaf het jaar 1999 waar­in de EU normen vastlegde voor schone lucht om zich daar niets van aan te trekken. Die normen worden nog steeds niet gehaald. Jaarlijks gaan er naar schatting 300 Utrechters een paar jaar te vroeg dood door luchtverontreiniging. De elite besloot ook om het dure muziekcentrum Vredenburg te bouwen, waar jaarlijks vele miljoenen aan moet worden bijgelegd om de tekorten te dekken. En de elite besloot om naast het NS-station een parkeergarage te bouwen van ruim 60 miljoen. De burgemeester laat traditiegetrouw elk nieuwjaar weten dat de criminaliteit al weer is afgenomen terwijl die juist toeneemt. Tot zover wat lokale voorbeelden.

Waar haalt Beatrice de Graaf het eigenlijk vandaan dat het volk de oplossing van problemen  maar het beste aan de politieke elite kan overlaten, de “mensen van verstand en fatsoen”? Laat Beatrice de Graaf haar oordeel niet teveel bepalen door hoe de politieke elite daar zelf over denkt? Zoals de geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars, zo wordt het succes van het beleid beschreven door de elite die daarvoor verantwoordelijk is. Maar het volk ziet dat vaak anders. De elite sterft niet bij militaire missies, raakt zijn baan niet kwijt en is zelden dakloos. Dat wil de elite graag zou houden en dat is één van de redenen waarom de elite vindt dat het volk de politiek beter kan overlaten aan de elite.

De opvatting van Beatrice de Graaf verdraagt zich slecht met het feit dat de politieke elite in hoge mate wordt beïnvloed door machtige lobbygroepen: bouwend nederland, de wapenindustrie, de farmaceutische- en de agroindustrie, door banken en financiële instellingen. Die beïnvloeding impliceert dat er “verstand en fatsoen” bij de politieke elite juist ver te zoeken is. Anders zou de politieke elite zich niet voor allerlei karretjes laten spannen. Verstand bij de politieke elite is sowieso ver te zoeken, want de dienst in het openbaar bestuur wordt uitgemaakt door de “vierde macht” (het ambtenarenapparaat) en politici hebben geen idee wat dat ambtenarenapparaat allemaal doet en ze willen het ook niet weten.

Kortom: het volk kan de elite missen als kiespijn. De elite lost de problemen namelijk niet op, maar schept juist voortdurend nieuwe problemen. Door een gebrek aan verstand én om haar bestaans­recht te bewijzen. Dat het volk de politieke elite die aan de macht is wantrouwt is begrijpelijk en terecht. Dat het volk de ene politieke elite kwijt wil maar vervolgens de politieke elite omarmt die zich als alternatief aanbiedt is natuurlijk stom, want die is geen haar beter. Ook daar krioelt het van de baantjesjagers. Het beste zou zijn als het volk zich helemaal niet meer door een elite laat besturen.  Dat het volk een elite nodig heeft is fabeltje, de elite heeft een volk nodig, een dom volk.

Dictatuur van de reclame

sunny side of sex

Eén van de meest opvallende verschillen tussen Cuba en Nederland is het vrijwel ontbreken van com­merciële reclame. Ook op radio en tv. Net zo min als in de krant Granma. Nederland kent sinds 1965 reclame op de tv en sinds 1968 op de radio. Dat is al zo lang geleden dat niemand in Nederland zich er een voorstelling van kan maken hoe het is om te leven zonder reclame. Daarvoor moet je dus naar Cuba toe.

In Nederland verdienen zo’n 50.000 mensen hun brood in de reclamebranche. Kranten zijn voor ruim 50% afhankelijk van reclame, de publieke omroep voor ruim 25%. Daarnaast wordt er een kleine miljard door bedrijven uitgegeven voor sponsoring van sport en cultuur, wat ook een vorm van reclame is.

Het effect van reclame is dat de consument geld uitgeeft aan het product waar goeie reclame voor gemaakt wordt en dus minder aan producten waarbij dat niet het geval is. Met andere woorden: het effect van reclame is een verplaatsing van koopkracht van het ene naar het andere product, waarbij bovendien een deel aan de strijkstok van de reclamemaker blijft hangen.

Dat reclame belangrijk is voor de economie valt moeilijk in te zien. Immers, mensen kunnen nu eenmaal niet meer geld uitgeven dan ze hebben en dat wordt niet meer door reclame. Integendeel. Als je 1 euro betaalt voor een fles frisdrank, dan wordt 10 cent daarvan gebruikt om de kosten van reclame te dekken. Dus hoe meer reclame, hoe minder frisdrank je krijgt voor je geld.

Waarom doen bedrijven dan aan reclame? Het antwoord is: om niet achter te blijven. Als de concurrent reclame maakt moet je meedoen, anders ga je failliet. En dus doen alle bedrijven aan reclame. De kosten van reclame worden uiteindelijk betaald door de consument die uiteraard mét reclame duurder  uit is dan zonder reclame.

Een overheid die de kosten van levensonderhoud voor haar burgers zo laag mogelijk wil houden zou het maken van reclame dus eigenlijk tegen moeten gaan. In elk geval door die niet op radio en tv toe te staan. Dat zou het luister- en kijkgenot ook zeer ten goede komen. Een meerderheid van de luisteraars/kijkers schakelt naar een andere zender zodra er reclame komt of gaat even naar de w.c. of de keuken om koffie te halen.

Reclame heeft nog meer nadelen. Kranten, radio en tv zijn erg afhankelijk van reclame inkomsten. Het gevolg daarvan is dat zij aantrekkelijk proberen te zijn voor adverteerders en dat adverteerders op die manier dus ook invloed hebben op wat de media uitzenden en afdrukken. Een krant, radio of tv station dat nieuws brengt dat kritisch is over de macht van multinationals of de overheid raakt adverteerders kwijt. De verrechtsing van de media heeft zonder twijfel ook met de opkomst van reclame te maken.

In de Nederlandse pers waren dissidenten en kritische schrijvers uit de Sovjet-Unie erg populair, maar dissidenten in de Nederlandse politiek worden in de Nederlandse kranten en op de Nederlandse radio en tv doodgezwegen, zoals Noam Chomsky in de VS door de media wordt doodgezwegen. Van een onafhankelijke en vrije pers is in Nederland dus geen sprake en dat heeft heel veel met reclame te maken.

Reclame maakt mensen ook ongelukkig. Reclame is er namelijk op gericht mensen ervan te over-tuigen dat zij gelukkiger zouden zijn als zij een bepaald product zouden kopen. De consument zal zich dus, als de reclame effectief is, ongelukkig voelen als hij dat product niét kán kopen. Hij zal in elk ge­val het gevoel hebben dat hij wat mist, een gevoel dat hij alleen verhelpen kan door de aankoop te doen. Voor mensen met weinig geld moet reclame dus een voortdurende kwelling zijn.

Een bijzonder kwalijk aspect van reclame is dat het mensen een idee opdringt hoe zij zouden moeten zijn. Als je een goede moeder bent koop je voor je kind alleen nog maar Pamper luiers. Als je een goede huisvrouw bent gebruik je alleen nog maar het dure wasmiddel  Robijn. Als je een leuke man bent rijd je alleen nog maar Volvo. En als je een aantrekkelijke vrouw wil zijn zorg je dat je slank bent en er jong uitziet. En wie niet aan die ideaalbeelden kan voldoen, jammer dan.

In Cuba is reclame verboden, waardoor vrouwen niet hoeven te voldoen aan een schoonheidsideaal. Sunny Bergman maakte hierover een documentaire, waarin zichtbaar is dat wegens dit gebrek aan een vast schoonheidsideaal, vrouwen zichzelf mooi vinden, ongeacht hun huidskleur of lichaams­vorm. https://www.youtube.com/watch?v=47fmSUcCM_0

De zogenaamde vrienden van Cuba

ill resumen

In Cuba Tips van 10 april 2016 reageerde hoofdredacteur Kortenhof nogal negatief op Marc Vandepitte (PVDA Vlaanderen) * die enig begrip toonde voor de beperking van burgerlijke vrijheden op Cuba. Volgens Vandepitte is Cuba nog steeds een ‘belegerde burcht’ ** door de aanhoudende terreurdreiging door de VS.

Kortenhof vindt dat argument maar onzin, want “de laatste bomaanslag die in Havana plaatsvond dateert van 1997”. Als Cuba op dit moment een ‘belegerde burcht’ is is dat vooral door Amerikaanse toeristen en zakenlieden uit tientallen landen, aldus Kortenhof.

Het argument dat de laatste bomaanslag al 20 jaar geleden plaatsvond en dat Cuba dus niet meer bang hoeft te zijn voor terreur vanuit de VS leek mij onzin, gelet op het feit dat terreur en bemoeizucht altijd en nog steeds kenmerkend zijn voor de buitenlandse politiek van de VS. ***

Toen ik Kortenhof liet weten het niet met hem eens te zijn schreef hij terug (22-6-2016).

De suggestie in het commentaar van Vandepitte dat Cuba zich zorgen moet maken over de VS deel ik niet. Cuba is nauwelijks een dreiging in de regio en dat weten de VS ook. De sociaal-economische ontwikkelingen in Cuba zijn (nog steeds) weinig rooskleurig maar dat heeft echt niets meer te maken met de economische blokkade.

Er komen dit jaar 160.000 Amerikaanse toeristen naar Cuba, de toeristen­industrie zorgt voor 2 en een half miljard dollar aan inkomsten en bovendien zijn er de Cubaanse-Amerikanen, die jaarlijks 2 miljard dollar overmaken naar het eiland.

Het zou beter zijn wanneer de Cubaanse autoriteiten het slachtoffergedrag vaarwel zeggen en daadwerkelijk een sociaal-rechtvaardige en democratische samenleving zouden opbouwen.

Cuba Tips is een uitgave van Kortenhofs Stichting Glasnost en zou volgens de webpagina door Trouw aangemerkt worden als de best geïnformeerde webpa­gina over Cuba.

De naam Glasnost doet vermoeden dat Cuba volgens Kortenhof een voorbeeld moet nemen aan Gorbatsjov (de baas in de USSR 1985-1989) die toenadering zocht tot het Westen en een begin maakte met de liberalisering van de sovjet-economie.

Cuba Tips/Informatiecuba zijn vooral interessant omdat de standpunten die daarin door Kortenhof worden uitgedragen tamelijk representatief lijken te zijn voor de kijk op Cuba zoals we die in het algemeen aantreffen bij de media in Nederland, waarin Cuba steevast wordt afgeschilderd als een dictatuur die zo spoedig mogelijk zou moeten worden vervangen door een samenleving naar westers model: vrije markt economie en een democratie gebaseerd op meer politieke partijen waartussen het volk kan kiezen.

Kortenhof zou wel eens gelijk kunnen hebben als hij beweert dat veel Cubanen meer of minder op zo’n glasnost hopen. Niet alleen omdat door de VS gefinancierde radiostations en webpagina’s er alles aan doen (zoals dat ook het geval was bij de rond de Sovjetunie opgestelde radiostations als Free Europa) om de Cubanen de voordelen van de rijke westerse samenleving voor te houden en zij van familie in de VS horen dat het daar zo goed is, maar ook omdat zij steeds meer rijke toeristen in Cuba zien rondlopen.

Die buitenlandse radiostations en familie in de VS vertellen niet over de schrikbarende armoede en woningnood die er ook is in het westen. Ook vertellen ze niet dat het gros van de Amerikanen en Europeanen vindt dat ze niets te vertellen hebben en onze democratie een farce is. Ze vertellen ook niet dat studie en gezondheidszorg in de meeste westers landen niet is weggelegd voor mensen met een schamel inkomen, terwijl dat in Cuba gratis is.

Wat die radiostations ook niet vertellen is dat in de meeste westerse landen de leeftijd waarop je niet meer hoeft te werken voortdurend wordt opgetrokken, wat niet nodig zou zijn als de inkomens- en vermogensverschillen in het westen niet steeds meer de pan uit zouden rijzen. In Cuba verdient een leraar of een arts nauwelijks meer dan een handar­beider.

Wat de meeste Cubanen heel goed weten is dat Amerika een hele gevaarlijke buurman is,  die in vrijwel alle landen in Midden- en Zuid Amerika, Zuidoost Azië en het Midden Oosten subversieve bewegingen op de been brengt en van wapens voorziet om te voorkomen dat democratisch gekozen regeringen natuurlijke hulpbronnen aan de eigen bevolking ten goede laten komen in plaats van het land door westerse ondernemingen leeg te laten roven.

Cubanen begrijpen beter dan Kortenhorst dat een onafhankelijke Cuba de VS wel degelijk een doorn in het oog is en altijd is geweest omdat als zo’n piepklein landje laat zien de macht van de VS sinds 1959 met succes te trotseren, dat een voorbeeld is voor andere landen om dat ook te doen. Als, wat Kortenhof aanvoert, Cuba nauwelijks een dreiging is voor de VS en dat de VS dat ook weten, waarom stellen de VS dan sinds 1959 alles (invasie, terreur, blokkade, propaganda) in het werk om het regime in Cuba te vervangen door een regime waar de VS wél mee kan leven?

Wat de meeste Cubanen ook goed begrijpen is dat als buitenlandse ondernemingen weer de kans krijgen om grond te kopen in Cuba en bedrijven op te zetten waarin buitenlandse banken en eigenaren een meerderheidsbelang hebben, binnen de kortste keren de situatie terugkeert die in Cuba heeft bestaan  vanaf het moment dat Cuba door de VS werd gekonoliseerd (1898) tot de verjaging van Battista in 1959 en dat dan de revolutie voor niets is geweest.

Voor Kortenhof is het al 20 jaar geleden dat de laatste bommen ontploften in Havana en hoeven de Cubanen zich dus geen zorgen meer te maken over terreur door de VS. Cubanen zien op de televisie nog dagelijkse Amerikaanse terreur in Syrië, Jemen, Libië, Afghanistan en de doden als gevolg van aanvallen met Amerikaanse drones. Dat zien wij trouwens ook allemaal.

Kortenhof doet ook wel heel erg makkelijk over de economische blokkade die door de VS prompt na de revolutie in 1959 werd ingesteld en waar alle westerse landen aan meededen om geen ruzie met de VS te krijgen. Ondanks vrome verhalen van Obama is die blokkade er nog steeds. Als Cuba echt niets van de VS te vrezen had, dan was die blokkade er al lang niet meer.

Wat er aan het standpunt van Kortenhof mankeert, en dat geldt voor de media in Nederland in het algemeen, is dat hij nogal luchtig doet over de agres­sieve  en imperialistische intenties van de VS en het aanzienlijke gevaar waar Cuba zich aan zou blootstellen door de hervormin­gen door te voeren waar de VS op aandringen ( in ruil voor het opheffen van de blokkade) , inclusief een vrije markt voor Amerikaanse banken en bedrijven. Het lijkt wel of Kortenhof en de media in Nederland Cuba toewensen wat de VS hebben aangericht in Panama, Honduras, Nicaragua, El Salvador, Chili e.d.

* http://community.dewereldmorgen.be/marc-vandepitte

** http://cubanismo.net/cms/nl/artikels/marc-vandepitte-over-cuba-vandaag-op-radio-1

*** http://inthesetimes.com/article/17311/noam_chomsky_the_worlds_greatest_terrorist_campaign

 

 

Ewoud Sanders (NRC ) over Fidel Castro: vooringenomen flutstukje

Mandela Castro Telesur

Ewoud Sanders schrijft elke week een stukje in de ‘kwaliteitskrant’ NRC. Op 30 november ging dat over de kort daarvoor overleden Fidel Castro. Kop boven het stukje: “Revolutionair of oud-dictator ?”

Waarom Castro als een revolutionair of een oud-dictator beschouwd zou moeten worden, daar gaat het stukje totaal niet op in. De kop van het stukje slaat dus nergens op.

Dat Sanders Castro een oud-dictator vindt lijdt geen twijfel: “met de meeste oud-dictators loopt het niet goed af. Fidel was een uitzondering”.

Hij schrijft ook: “Dat je, als onderdrukker met pensioen, in het land kunt blijven waarvan je de bevolking hebt onderdrukt, is bij mijn weten uitzonderlijk. Waarschijnlijk kan dat alleen als de nieuwe machthebbers je niet als onderdrukker afficheren, zoals is gebeurd bij Fidel Castro”.

Dat Castro een onderdrukker was en een oud-dictator heeft Ewoud Sanders kennelijk op gezag van de NOS aangenomen.  “De aanduiding oud-dictator werd onder meer gebruikt door het NOS-Journaal”.

Wat iemand tot een dictator maakt wordt uit het stukje van Ewoud Sanders ook niet duidelijk. Als je iemand als dictator aanmerkt, maak dan duidelijk wat je daaronder verstaat.

Desgevraagd liet Sanders mij weten niet met het Cubaanse staatsrecht bekend te zijn. Of en hoe Castro gekozen is weet Sanders dus niet. Had hij makkelijk even kunnen opzoeken, want de “Consitución de la República de Cuba” staat op internet en daar staat dat in.

Maar, zo liet Sanders mij weten, “Iemand kan democratisch gekozen zijn, maar zich ontpoppen als dictator”. Dat en hoe Castro zich als een dictator ontpopt heeft wordt door Sanders echter ook niet toegelicht, net zo min als de vraag of en hoe hij gekozen werd.

Geprikkeld door de vraag waarom iemand in de NRC de ruimte krijgt een stukje te schrijven over een onderwerp waar hij kennelijk niets van af weet ging ik op internet zoeken wie deze Ewoud Sanders eigenlijk is.

Sanders blijkt gespecialiseerd te zijn in taal en het zoeken in grote datacollecties. Daar geeft hij ook les in. Hoe hij dat stukje over Castro even snel geschreven heeft is mij nu wel duidelijk.

Hij heeft op internet “oud-dictator” ingetikt (zo werd hij immers door de NOS genoemd). Daar trof hij wat voorbeelden van dictators aan: het Romeinse Rijk, het Griekse kolonelsregiem, ene Tijssowskij uit Krakau en Primo de Rivera uit Spanje.

Over elk van de door hem op internet aangetroffen dictators vermeldt hij in een paar regels wat daarover wordt gezegd om te laten zien dat onder het begrip dictator vaak niet het zelfde wordt verstaan. Een reden temeer om aan te geven waarom je Castro een dictator vindt!

Kortom: Ewoud Sanders schrijft een ‘stukkie’ (even surfen op internet) over een figuur als Castro waar hij, te oordelen over de informatie in het stukje, niets van af weet, maar hij reproduceert wél het negatieve oordeel van de NOS. En bij de NOS gaat het net zo.

En wij maar denken dat we goed en zorgvuldig geïnformeerd worden door onze media.

 

 

De staat verdrukt, de overheid is een plaag

Op school, door de krant en de NOS wordt ons dagelijks voorgehouden: zonder overheid zou onze samenleving een grote chaos zijn, een oorlog van allen tegen allen ( Thomas Hobbes 1588-1679). Wij leren dat de moderne overheid er is voor het algemeen be­lang. Dat de overheid en de rechtspraak onpartijdig zijn en dat wij allemaal, wit of zwart, man of vrouw of iets anders en ongeacht etniciteit en geloof, gelijk zijn voor de overheid en dat de politie ook de vriend is van onze zwarte en gekleurde medemens. Wij leren dat de overheid voor ons zorgt en er is om grote problemen op te lossen. De werkelijkheid is helaas anders.

In Utrecht zou niemand in armoede hoeven leven als de gemeente de honderden miljoenen die over de balk worden gegooid voor het muziekpaleis, de ondergrondse parkeervoorziening onder het Jaarbeursplein, de opwaardering van de Noordelijke Randweg Utrecht , de instandhouding van de vele nut­teloze beleidsambtenaren en managers zou gebruiken voor schuldhulpverlening en structurele inkomenssteun

In Utrecht zou geen woningnood bestaan als de gemeente niet vele duizenden betaalbare so­ciale huurwoningen had laten slopen om die te vervangen door koopwoningen. In 1996 was het aandeel sociale huur 47%. Het beleid van de gemeente is sinds 2000 om dat terug te bren­gen naar 30%. In steden als Den Haag, Rotterdam en Amsterdam idem. Het creëren van woningnood heeft geen ander doel dan het opdrijven van de  prijs van woningen. Daar verdienen de banken aan (hypotheken), bouwend nederland en de gemeente zelf (leges op bouwvergunning, stijgende grondprijzen, onroerende zaak belasting).

Om de gemeenteraad en het publiek zo gek te krijgen dat ze met de sloop van sociale huurwo­ningen akkoord gingen besloot de gemeente Kanaleneiland, Overvecht, Zuilen en Hoograven in persberichten en nota’s af te schilderen als wijken die onveilig en onleefbaar zijn doordat er zoveel Turken en Marokkanen wonen. Van der Laan (destijds staatssecretaris) en Vogelaar (destijds minister) en in Utrecht de wethouders Van Kleef en Bosch (allemaal van de PvdA) hebben met hun stigmatiserende verhalen over de eenzijdige bevolkingssamenstelling van “achterstandswijken” belangrijk bijgedragen aan afkeer tegen alloch­tonen om een argument te hebben om sociale huurwoningen te kunnen slopen.

In Nederland hebben we de ene na de andere onderwijshervorming gehad, hebben enorme fusies plaatsgevonden die een heel leger van managers en bestuurders aan een riant salaris geholpen hebben. En steevast met het verhaal dat kansarmen meer kansen moeten hebben. Dat het onderwijssysteem kinderen uit kansarme milieus nauwelijks kansen biedt en ervoor zorgt dat kinderen uit de gestudeerde elite worden bevoordeeld, daar is sinds de 60-er jaren niets aan veranderd. Allochtone kinderen van nu zijn net als arbeiderskinderen van toen zwaar oververtegenwoordigd op lagere beroepsopleidingen en voorbestemd voor ongeschoold werk en werkloosheid.

Als je bewoners vraagt wat zij het grootste probleem vinden, dan antwoordt een grote meer­derheid: onveiligheid en criminaliteit. Dat weet de overheid, maar die doet niets om de on­veiligheid terug te dringen, behalve aan de hand van politiestatistieken aantonen dat de onvei­ligheid elk jaar weer wat is afgenomen. Maar geen burger gelooft dat. En terecht want die po­litiestatistieken zijn gebaseerd op aangiften. En steeds minder mensen doen aangifte, want de politie komt in de meeste gevallen toch niet kijken. Wat burgemeesters wél doen is de stad vol hangen met camera’s, maar dat is slechts is om de indruk te wekken dat er iets wordt gedaan tegen de onveiligheid. Of, zoals in Utrecht lange tijd het geval is geweest, in achterstandswijken als Kanaleneiland mosquito’s plaatsen om het samenscholen van Marokkaanse hangjongeren te voorkomen. Dat paste in het stigmatiseringsbeleid waar ik het eerder over had.

In 1999 sprake EU-landen af dat in 2010 aan norm voor stikstofdioxide (NO2) zou wor­den voldaan. Het RIVM berekende in 2005 dat bij de gestelde norm van 40 microgram/m3 nog steeds elk jaar 16.000 Nederlanders enkele jaren te vroeg zouden sterven door luchtverontreiniging en tien keer zoveel mensen astma en copd zouden hebben. De overheid deed niets om die normen te halen behalve het produceren van stapels dure rapporten en actieplannen. Sterker nog, het Nationaal Samenwerkingprogramma  Luchtkwaliteit werd bedacht om de EU-normen te ontduiken. Het gevolg is dat de norm die in 2010 moest worden gehaald in 2015 nog steeds niet is gehaald en dat er sinds 2005 in Nederland pakweg 100.000 Nederlanders voortijdig zijn overleden door luchtverontreiniging.

In 1997 spraken landen, waaronder Nederland, af dat de uitstoot van CO2 teruggebracht zou worden tot 6% onder het niveau van 1990. De gemeente Utrecht deed net als andere grote steden niets om die afspraak na te komen en doet nog steeds niets. Het autoverkeer in een stad is goed voor 40% van de CO2 uitstoot in de stad, maar het autoverkeer en de parkeergelegenheid terugdringen is er niet bij want de gemeente raakt de grond voor kantoren in het stationsgebied niet kwijt als er niet meer parkeervoorzieningen komen. Recentelijk zijn er in Nederland drie nieuwe steenkoolcentrales in gebruik genomen. Op het bezwaar dat de biowarmteinstallatie die Eneco wil bouwen in Utrecht veel CO2 uitstoot en dat niet eens is berekend hoeveel is de rechtbank Utrecht (UTR 16/1787) niet ingegaan. Alsof het er niet toe doet dat zich een klimaatramp aan het voltrekken is.

Om te verbergen dat de overheid problemen als woningnood, werkloosheid, armoede, luchtverontreiniging, onveiligheid niet oplost maar juist erger maakt worden die problemen geweten aan de komst van vreemdelingen en migranten. Dat mes snijdt aan twee kanten. De schuld van alles wat verkeerd gaat kan gelegd worden bij allochtonen en de discriminatie die daar het gevolg van is zorgt ervoor dat allochtonen in grote getale beschikbaar zijn voor ongeschoold en slecht betaald werk én uitgespeeld kunnen worden tegen ongeschoolden met een hollandse achtergrond die daardoor ook genoegen moeten nemen met een karig loon. Het tegen elkaar opzetten van bevolkingsgroepen en het aanwijzen van zondebokken is een beproefd middel van de overheid om de aandacht af te leiden van wat de overheid verkeerd doet en ervoor te zorgen dat de woede van de mensen zich niet tegen de overheid richt maar tegen minderheden die toch al in de verdrukking zitten.

De afkeer van vreemdelingen wordt door de overheid overigens ook sterk bevorderd (zie de stringente door Cohen van de PvdA ontworpen vreemdelingenwet) onder druk van de Europese wapen-en bewakingsindustrie (Xenofobie business, À quoi servent les contrôles migratoires van Claire Rodier). Racistische propaganda om vluchtelingen en migranten aan de grenzen van Europa tegen te houden blijken vooral bedoeld om de Europese burger steeds meer belasting te laten afdragen waar de snel groeiende wapen- en bewakingsindustrie blij mee kan worden gemaakt.

De overheid die geacht wordt onze veiligheid te beschermen staat toe dat er nog steeds Amerikaanse kernwapens in Nederland liggen opgeslagen, laat zich door Amerika en de NAVO betrekken bij oorlogen in Irak, Syrië, Libië, Afghanisten en helpt bombardementen uit te voeren op onschuldige burgers die die oorlogsgebieden ontvluchten richting Europa, waar ze op voorstel van onder andere Diederik Samsom meteen (dus zonder asiel te kunnen aanvragen, wat in strijd is met mensenrechtenverdragen)  worden teruggestuurd naar Turkije. Dat het Westen, dus ook Nederland, wordt gehaat en dat dat een voedingsbodem is voor wraak en terrorisme ligt voor de hand, maar dat is voor een overheid die er op uit is de belangen van de wapen- en bewakingsindustrie te behartigen en argumenten zoekt om de eigen bevolking steeds meer af te luisteren en in de gaten te houden geen punt van overweging.

Wat al deze voorbeelden duidelijk maken is dat de overheid er niet op uit is problemen op te lossen maar juist problemen maakt en ze in stand houdt. Dat heeft twee redenen. De eerste is dat de overheid er op uit is zich onmisbaar te maken. Dat zorgt immers voor werk op de plank voor een leger van ambtenaren en het schept carrièremogelijkheden voor ambitieuze politici. De tweede is dat er enorm aan die problemen wordt verdiend door bouwend nederland, banken, de asfaltindustrie, de wapen- en bewakingsindustrie. Pro­blemen oplossen is vanuit de optiek van de overheid en haar vrienden het domste wat je kan doen, het zoiets als het slachten van de kip die gouden eieren legt.

Het spreekt vanzelf dat de overheid alles uit de kast moet halen om haar burgers wijs te blijven maken dat de overheid de belangen van het volk behartigt. Er zijn steeds meer mensen die niet meer geloven dat de overheid er voor hun is en dat de overheid hun problemen eerder erger maakt dan ze oplost. Het wantrouwen tegen de overheid en de politiek wordt door de politieke elite opgevat als een gebrek aan algemene ontwikkeling en het antwoord daarop is steeds meer propaganda. Propaganda verpakt in ‘wetenschappelijke’ adviezen en rapporten, die met behulp van ‘onafhankelijke’ ‘kritische’ ‘kwaliteitsmedia’ die uit de hand van de overheid eten, dagelijks aan de man wordt gebracht.

Dankzij internet zijn burgers voor hun informatie steeds minder afhankelijk van de overheid en van de mainstream media. Met name door facebook komen ze in contact met websites en blogs die totaal andere informatie bieden. Informatie waaruit bijvoorbeeld blijkt dat Amerika en zijn medestanders doen alsof zij Al Qaida en ISIS bestrijden, maar ze ondertussen van wapens voorzien. Dat de NAVO en Amerika om het hardst roepen dat Rusland een agressor is, terwijl de waarheid is dat Rusland omsingeld wordt door legerbases van Amerika en de NAVO. De sociale media brengen ons op de hoogte van het schandalig optreden van de politie tegen zwarte demonstranten en actiegroepen die zich verzetten tegen de uitzetting van vluchtelingen. En om nu te zorgen dat wij ons niet meer kunnen laten informeren anders dan door informatie die de goedkeuring van de overheid heeft is in het EU-parlement met grote meerderheid het voorstel Elżbieta Fotyga aangenomen om regeringsonwelgevallige informatie te censureren.

Laatst zei een goede vriend tegen mij: als het duidelijk is dat de overheid problemen maakt en in stand houdt in plaats van ze op te lossen, waarom verdoen we onze tijd dan met inspraak, juridische procedures tegen de overheid en participatietrajecten?  Vroeger, toen de overheid nog klein was, losten we zelf onze problemen zelf op. Dat eigen initiatief hebben we ons laten afnemen. Wij hebben makke schapen van ons laten maken door een overheid die steeds meer over alles en iedereen de baas is gaan spelen en bepaald niet om dienstbaar te zijn, althans niet aan het volk.

Inderdaad. Waarom al die moeite doen om een onwillige wethouder ervan te overtuigen dat de biowarmteinstallatie en de stadsverwarming van Eneco een rendement heeft van niks en schadelijk is voor het milieu? Het is veel effectiever en veel minder werk als we met zijn allen ons contract met Eneco opzeggen en een andere leverancier zoeken. Dan laat Eneco het wel uit zijn hoofd om die biowarmteinstallatie te bouwen en dan komt er snel een eind aan die veel te dure stadsverwarming.

Veel bewoners zijn het zat dat er in hun buurt overlast wordt bezorgd en dat klagen bij de ge­meente en de politie niet helpt. Die organiseren zelf een soort buurtwacht. Met whatsapp is dat heel makkelijk. Het aantal inbraken in een buurt met een actieve buurtwacht daalt spectaculair. Laat Toezicht&Handhaving maar wegblijven, want die komen toch niet. Die kan je ’s avonds laat trouwens niet eens meer bellen.

In verschillende buurten beginnen mensen buurtzorg op te zetten om elkaar te helpen. Met veel bureaucratische ellende kan je van de gemeente 10 minuten zorg krijgen. Dan is het veel makkelijker om elkaar te helpen. Als de gemeente toch niets doet dan moeilijkheden maken, laat ze dan een flink aantal leidinggevenden en beleidsambtenaren eruit gooien. Dat scheelt in de tegenwerking en het is goedkoper ook.

De overheid heeft ons leven duur gemaakt. Wij moeten steeds langer werken voordat we met pensioen kunnen gaan. En wat krijgen we er voor terug? Een overheid die het oplossen van problemen voornamelijk in de weg staat en ons bestaan juist onveilig maakt. We moeten het initiatief weer terugnemen. Minder overheid maakt het leven goedkoper, prettiger, veiliger en gezonder. Liberaal, maar waar.

Utrecht wil niet weten wat luchtkwaliteitsbeleid van 75 miljoen heeft opgeleverd

De gemeente Utrecht heeft sinds het jaar 2005 naar schatting een slordige 75 miljoen euro uitgegeven aan luchtkwaliteitsonderzoek en -beleid. Daar zijn actieplannen voor gemaakt. Er is veel onderzoek verricht. Er zijn veel dure advocaten en adviesbureaus aan te pas gekomen. Er is jarenlang een luchtcoördinator van betaald, die 315.000 euro per jaar declareerde. Toen die vertrok kregen we daar een programma manager luchtkwaliteit voor in de plaats. Bij de afdeling Milieu zijn sinds jaar en dag meerdere luchtkwaliteitsdeskundigen werkzaam. Dat kost allemaal handen vol geld.

En ja, er zijn ook maatregelen genomen: bijvoorbeeld communiceren over luchtkwaliteit, verbeteren inzet transferia, verbeteren doorstroming, optimaliseren goederenvervoer, intensiveren mobiliteitsmanagement, verplaatsen touringcarterminal, stimuleren fietsverkeer. Maatregelen die of geen effect hadden en alleen maar mooi klinken, of niets met luchtkwaliteit te maken hadden zoals de verplaatsing van de touringcarterminal of in feite maatregelen waren om de autobereikbaarheid te bevorderen (asfalt voor betere doorstroming). En recentelijk de milieuzone voor personen- en bestelwagens waarvan inmiddels is gebleken dat die geen enkel effect had. Kosten 10 miljoen.

In 1999 werd in de EU afgesproken dat in 2010 aan de norm voor NO2 (stikstofdioxide) zou worden voldaan. NO2 werd gekozen niet alleen omdat het schadelijk is voor de gezondheid, maar ook omdat het beschouwd wordt als een indicatorgas: als er veel NO2 in de lucht zit is dat een aanwijzing dat er ook veel PAK’s, benzeen, ultrafijnstof en andere schadelijke stoffen in de lucht zitten. De bedoeling was in 1999 om de norm waaraan in 2010 moest worden voldaan, 40 microgram/m3, in 2010 aan te scherpen zodat die dezelfde zou worden als die van de WHO: 20 microgram/m3. Daar is nooit iets van terecht gekomen. De norm van 40 microgram/m3 werd In 2015 niet eens gehaald.

Als je als gemeente in de loop van 10 jaar 75 miljoen uitgeeft om de luchtverontreiniging te bestrijden, dan is natuurlijk een belangrijke vraag: wat heeft dat nu geholpen, is die 75 miljoen goed besteed? Ook uit een oogpunt van gezondheid behoor je als gemeente na te gaan of je er wel alles gedaan hebt om de luchtverontreiniging terug te dringen. Volgens berekeningen van het RIVM (2005) zouden er elk jaar pakweg 300 Utrechters in de orde van 10 jaar te vroeg sterven door luchtverontreiniging. Dus ook als die 75 miljoen je niets kan schelen behoor je na te gaan of de getroffen maatregelen effectief zijn geweest en of er geen aanvullende maatregelen nodig zijn.

In 2011 stelde de Rekenkamer vast dat het effect van twee van de belangrijkste maatregelen niet kon worden aangetoond: schone bussen en de in 2007 ingestelde milieuzone vrachtverkeer. Volgens het Rekenkamerrapport “Geen vuiltje aan de lucht” (p. 21) gaf de ambtelijke organisatie aan “dat het belang van zicht op de geleverde prestaties en resultaten relatief is” omdat de gemeente slechts de plicht had om maatregelen uit te voeren. De vraag of al die miljoenen goed besteed waren en of de maatregelen effectief waren boeide de ambtelijke organisatie in het geheel niet. Met andere woorden: wat maakt het de ambtelijke dienst nu uit honderd doden meer of minder?

Om te kunnen beoordelen of er inmiddels iets in de opstelling van de gemeente veranderd was deed ik op 18 januari 2016 een wob-verzoek. Ik vroeg wat al die rapporten en actieplannen sinds 2005 hadden gekost én of de gemeente inmiddels wél onderzocht had wat het effect was van alle rapporten, actieplannen en maatregelen. Kennelijk nog steeds een hele lastige vraag, want ik kreeg pas op 23 juni antwoord. Dat wil zeggen, een gedeeltelijk antwoord. Wél  een overzicht van een deel van de kosten, maar geen antwoord op de vraag wat die 75 miljoen aan rapporten en maatregelen nu had opgeleverd.

Op 27 juni maakte ik bezwaar tegen het onvolledige antwoord. Dat bezwaar had uiterlijk 27 oktober behandeld moeten zijn. Daar staan 18 weken vanaf de datum van het besluit waartegen bezwaar wordt gemaakt. Ik heb op 18 november de gemeente in gebreke gesteld want ik had nog steeds geen antwoord op mijn vraag. Gisteren kreeg ik bericht dat de gemeente geen document heeft waaruit blijkt dat er ooit is uitgezocht wat die 75 miljoen hebben opgeleverd aan schone lucht. Of het ook maar iets geholpen heeft, al die actieplannen, al dat onderzoek en al die rapporten dat weet de gemeente niet, omdat de gemeente zich die vraag ook na het Rekenkamerrapport in 2011 kennelijk niet heeft willen stellen.

Laat het even tot je doordringen wat dat betekent: gerekend vanaf 2005 zijn er elk jaar volgens het RIVM (2005) dus pakweg 300 Utrechters voortijdig overleden door luchtverontreiniging. Dat maakt tussen 2005 en 2015 dus 3000 sterfgevallen. Dat zou op zichzelf toch een hele urgente reden moeten zijn om het effect van de maatregelen voortdurend te monitoren. Want als het niet genoeg blijkt te zijn moet er nodig een flinke schep bovenop. Maar bovendien is er dus 75 miljoen gestoken in plannen, maatregelen, onderzoek en dure deskundigen. Dan is het toch onvoorstelbaar dat de gemeente zich de vraag niet stelt of het luchtkwaliteitsbeleid iets heeft opgeleverd?

Het onvoorstelbare is dus waar. Of die 3000 Utrechters langer hadden kunnen leven door een beter beleid boeit de gemeente kennelijk totaal niet. De gemeente heeft trouwens ook nooit onderzocht hoe het is gesteld met de ongezondheid van de mensen die langs de meest vervuilde straten in Utrecht wonen. Of daar meer astma en copd voorkomt en of mensen die langs vieze drukke straten wonen eerder doodgaan. Onze gezondheid en dat wij eerder doodgaan door luchtverontreiniging interesseert de gemeente en ook de gemeenteraad dus niets. En of er 75 miljoen wel of niet over de balk zijn gegooid ook niet. Het is immers toch maar belastinggeld.

Het feit dat de NO2-norm in 2015 nog steeds overschreden werd in Utrecht terwijl daar al in 2010 aan had moeten worden voldaan wijst erop dat al die actieplannen, maatregelen en deskundigen de lucht geen spat schoner hebben gemaakt en dat die 75 miljoen dus inderdaad niets hebben opgeleverd. Behalve dan een goed belegde boterham voor de onderzoekers, plannenmakers, programma managers en juristen van de gemeente. Maar de waarheid is waarschijnlijk nog veel verschrikkelijker.

De NO2- uitstoot van auto’s, fabrieken, verwarmingsketels is in de loop van de jaren afgenomen doordat motoren, machines en apparaten geleidelijk schoner werden. Maar dat is niet het gevolg van gemeentelijk beleid. Dat heeft met voorschriften te maken die door de EU zijn opgelegd. Stads- en streekbussen zijn ook schoner geworden. Maar dat is ook geen gemeentelijk beleid. Dat is beleid van het Bestuur Regio Utrecht. Het schoner worden van auto’s, bussen, fabrieken en verwarmingsketels zou ook plaatsgevonden hebben als de gemeente geen actieplannen had opgesteld en geen deskundigen en programma managers in dienst had genomen en niet 75 miljoen had uitgegeven.

Wat nu zo verbazingwekkend is, is dat er ondanks het schoner worden van auto’s, fabrieken, verwarmingsketels in 2015 nog steeds overschrijdingen waren van de norm! Dat kan maar één ding betekenen: het autoverkeer in Utrecht moet in de loop van 10 jaar sterk zijn toegenomen. Als auto’s schoner worden, maar het aantal auto’s (eigenlijk het aantal autokilometers) neemt sterk toe, dan blijft de lucht natuurlijk even smerig en ongezond. Dát het autoverkeer sinds 2005 sterk is toegenomen in Utrecht kan goed kloppen, want de gemeente heeft een groot aantal plannen vastgesteld die het autoverkeer krachtig hebben bevorderd.

in 2006 werd het structuurplan stationsgebied vastgesteld.  Dat voorzag in een toevoeging van 1000 woningen, 205.000 m2 kantoren, 45.000 m2 winkels, 70.000 m2 (casino en megabioscoop), 24.000 m2 hotel, 8.800 m2 horeca, 33.500 m2 cultuur en 6460 parkeerplaatsen. Het college en de gemeenteraad wisten dat dat tot een sterke stijging zou leiden van het autoverkeer van en naar het stadscentrum. Daar koos gemeente ook uitdrukkelijk voor, want om al dat extra autoverkeer op te kunnen vangen werd de capaciteit van de invalswegen Europalaan-Zuid, Kinglaan (fly-over) en Vleutenseweg (Majellaknoop) drastisch vergroot.

Wisten het college en de gemeenteraad in 2006 dan niet dat het volstrekt onmogelijk zou zijn om de NO2-norm in 2010 te halen als ondertussen het autoverkeer van en naar het stadscentrum krachtig werd bevorderd? Natuurlijk wisten ze dat. Het bleek uit de Luchtrapportage Stationsgebied Utrecht die opgesteld was om te laten zien wat de gevolgen zouden zijn voor de luchtkwaliteit van het structuurplan stationsgebied. Uit die rapportage bleek dat door al die plannen de NO2-norm ook in 2015 op alle grote wegen van en naar het stationsgebied ruimschoots zou worden overschreden.

En nu het Actieplan Luchtkwaliteit Utrecht en al die andere actieplannen, rapporten en maatregelen. Wat was daar eigenlijk de bedoeling van? De bedoeling daarvan was om het publiek en de rechtbank (tegen de plannen de invalswegen te verbreden werd door actiecomité’s beroep ingesteld) wijs te maken dat het met de toename van het autoverkeer helemaal niet zo’n vaart liep én dat er bovendien maatregelen genomen zouden worden met zo’n wonderbaarlijke waskracht dat de lucht ondanks de sterke toename van het autoverkeer in 2015 alsnog aan de EU-norm voor NO2 zou voldoen.

Hoe de statistieken door de gemeente Utrecht eenvoudig worden aangepast aan wat het publiek en de rechtbank moet worden wijsgemaakt blijkt bijvoorbeeld uit de ‘Rapportage CO2-uitstoot mobiliteit Utrecht 2010‘ . Vóór 2006 zouden lichte voertuigen samen dagelijks 4.138.499 km in de stad afleggen. Dat levert natuurlijk niet alleen een enorme uitstoot op aan CO2, maar ook aan NO2. En dus besloot de gemeente dat aantal, ondanks de groei van het autoverkeer, voor 2010 te stellen op nog maar 2.605.608. Dat zou het beslist makkelijker maken, althans op papier, niet alleen in 2015 aan de NO2-norm te voldoen, maar ook in 2030 een klimaatneutrale stad te worden.

In 2011 kwam de Rekenkamer tot de conclusie dat het effect van al die wonderbaarlijke maatregelen niet kon worden aangetoond én dat de gemeente ook geen moeite wenste te doen om te onderzoeken of de door de gemeente genomen maatregelen uberhaupt effect hadden gehad. Kortom, de bedoeling van het Utrechtse luchtkwaliteitsbeleid en van die 75 miljoen was en is niet om de lucht schoner te maken, maar om het publiek en de rechtbank wijs te maken dat er best nog meer autoverkeer bij kan en dat het stationsgebied dus vol gebouwd kan worden en de invalswegen verbreed, waardoor de lucht nog net zo smerig en ongezond is als in 2005.

De invoering van de milieuzone voor personen- en bestelwagens is ook niet bedoeld om de lucht schoner te maken, maar om het WTC, de megabioscoop en de nieuwe ondergrondse parkeervoorziening (60 miljoen) te kunnen bouwen. Ook de milieuzone voor personen- en bestelwagens wordt door de gemeente namelijk gebruikt om te “salderen”: het effect daarvan zou voldoende zijn om de extra NO2-uitstoot te compenseren die het gevolg is van de bouw van het WTC, de megabioscoop, de parkeergarage Jaarbeursplein. Inmiddels is gebleken dat het effect in de milieuzone (naar het effect daarbuiten is geen onderzoek gedaan!) na een jaar miliieuzone niet kon worden aangetoond en dat de NO2-norm in 2015 nog steeds wordt overschreden. Het ouwe liedje dus.

Actieplannen, maatregelen en onderzoek hebben in de gemeente Utrecht niet de bedoeling de lucht schoner te maken, maar moeten ervoor zorgen dat de gemeente de lucht juist vuil en ongezond kan blijven maken door plannen te realiseren die veel extra autoverkeer genereren. De “ruimtelijke ontwikkeling” en de autobereikbaarheid van het stationsgebied zijn voor het college en de gemeenteraad veel en veel belangrijker dan schone lucht en gezondheid. Zó belangrijk dat de gemeente er 75 miljoen voor over heeft om het publiek en de rechtbank wijs te maken dat de gemeente er alles aan doet om de lucht schoon te maken. Geen wonder dat de gemeente er niet de minste behoefte aan heeft het effect van die 75 miljoen te beoordelen, althans niet in termen van schone lucht en afname van het aantal door luchtverontreiniging veroorzaakte sterfgevallen en gevallen van astma en copd. Dat interesseert het college en de gemeenteraad immers niets.

Een interessante vraag is tenslotte: waarom doet de gemeenteraad niets tegen al die misleiding en de verspilling van 75 miljoen? Weet de gemeenteraad dat dan allemaal niet. Het antwoord is: voor zover leden van de gemeenteraad het niet weten, willen ze het ook niet weten. De Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht houdt de gemeenteraad sinds haar oprichting in 2005 nauwkeurig op de hoogte van alles wat er niet deugt in de actieplannen en luchtrapportages van de gemeente, maar daar is het gros van de politieke partijen helemaal niet van gediend. In dat opzicht is er geen enkel verschil tussen de VVD, CDA, GroenLinks, D66, CU en PvdA. Onze volksvertegenwoordiging ziet het in grote meerderheid niet als haar taak het volk te vertegenwoordigen en het belang van de volksgezondheid te behartigen. Zij ziet het als haar taak het gemeentelijk wanbeleid en de enorme verspilling van belastinggeld aan het volk te verkopen met hypocriete verhalen over schone lucht en gezondheid.

Over de slaafse achterban van linkse en groene politici

Een vraag die mij vaker bezighoudt is waarom de achterban van idealistisch organisaties zo slaafs is en waarom juist in die organisaties figuren die geen tegenspraak dulden de kans  krijgen om de lakens uit te delen. In mijn studietijd had ik al wel eens iets gelezen over hoe het in religieuze sektes toe gaat. Daar doet het erg aan denken.

De eerste baan die ik had was bij de kerk. Zelden zo’n asociale en autoritaire werkgever meegemaakt. In mijn studietijd een jaar bij de vakbeweging gewerkt. Daar werden leden als onmondige kinderen behandeld. Mochten de leiders toejuichen maar moesten verder hun kop houden. In het welzijnswerk was het niet veel beter. De buurt had niets te vertellen, de welzijnswerkers die zich voor hun emancipatie inzetten waren niet gediend van kritiek.

Eerlijk gezegd voelde ik mij bevrijd toen ik daarna terecht kon bij een paar rechtse werkgevers. Eerst bij een commercieel adviesbureau. Zoets als TNO, DHV en Haskoning. En daarna, nog erger, bij Nijenrode. Mischien had ik het toevallig erg getroffen. Maar die rechtse werkgevers hielden er een hele simpele filosofie op na: als jij het naar je zin hebt, dan plukken wij daar de vruchten van. Toen ik rechts echt sympathiek begon te vinden dacht ik: nu moet ik weg wezen, want diep van binnen was en ben ik links.

Jaren geleden kreeg het aan de stok met een sociaal anarchistische club in Utrecht. Die hadden in de 80-er jaren een paar woningen gekraakt en door trouwe aanhangers laten opknappen. Die kregen daar niets voor behalve dat ze er mochten wonen. Pure uitbuiting dus. Ik kreeg er mee te maken toen er een paar bewoners te horen kregen dat ze onmiddellijk de woning moesten verlaten. Die vroegen of ik voor ze naar rechter wou gaan. Ze hadden kritiek gehad op de grote Leider en in een anarchistische club is dat natuurlijk volstrekt taboe. Huurrecht daar hadden deze sociaal anarchisten schijt aan, want zij erkenden geen wet en geen gezag.

Waarom vertel ik dat allemaal? Oh ja. GroenLinks daar houden de leden ook angstvallig hun mond. Toen Giesberts als wethouder de kapvergunning wilde afschaffen bleef het stil, toen GroenLinks instemde met de fly-over 24 OP bleef het stil. Het bleef ook stil toen GroenLinks instemde met de sloop van 10.000 sociale huurwoningen, instemde met de bouw van de parkeergarage naast het station (60 miljoen), toen de gemeente een kapvergunning gaf voor 720 monumentale bomen voor de golfclub De Haar, toen Eneco een kapvergunning kreeg voor 152 bomen Cremerpark en zelfs nadat bleek dat de milieuzone geen enkel effect had, ook niet voor roet.

Maar o wee als je kritiek durft te hebben op “onze Frits” of op “onze Lot”. Dan sluiten zich de rijen. Dan ben je de vijand. Kritiek op Rutte, hoe meer hoe beter. Maar als je als lucht- of boomactivist kritiek uit op “onze wethouder” dan wordt dat beschouwd als verraad, als een dolk in de rug. Milieudefensie hetzelfde laken en pak. Zakelijke kritiek op een artikel van dr. Anne Knol werd opgevat als grievend en kwetsend. “Wil je daar onmiddellijk mee ophouden” werd me per kerende mail te verstaan gegeven. Ingaan op kritiek, laat staan debatteren is er natuurlijk ook niet bij, want ongelovigen daar praat je niet mee.

Ik heb er wel een verklaring voor. Die kwam bij me op toen ik geconfronteerd werd met de terreur in die sociaal-anarchistische club. Organisaties die een programma hebben om de hemel op aarde te realiseren of een groene revolutie in gang te zetten, daar melden zich altijd zachtmoedige mensen voor aan die zich aangesproken voelen door de boodschap van liefde, groen en solidariteit. En die kunnen zich niet verplaatsen in de geest van bazige op carrière beluste types. En dat maakt dat uitgerekend in zulke idealistische organisatie bazige baantjesjagers vrij spel hebben. Die komen dus ook op idealistische organisaties af.

Net als tientallen jaren eerder bij de PvdA hebben de idealistische en activistisch ingestelde leden bij GroenLinks het veld moeten ruimen voor hoogopgeleide carrièrejagers. Hadden nooit iets met groen of links. Zaten eerst in het klasje voor de buitenlandse dienst om diplomaat te worden en waren tekstschrijver en woordvoerder voor de minister van het autobolwerk verkeer en waterstaat. Of zaten als senior consulent bij Berenschot aan hun plafond. Trekken een spijkerbroek aan, melden zich aan bij een idealistische partij en worden binnen de kortste keren wethouder en lid van de Eerste Kamer. De geschiedenis herhaalt zich in elke linkse partij opnieuw.

Studies naar hoe het in sektes toegaat maken ook begrijpelijk waarom leden niet weglopen ook al zien ze zelf best dat het met hun partij de verkeerde kant opgaat. Dan raken ze namelijk de meeste van hun vrienden kwijt. En dat is ook waarom ze niet al te kritisch willen zijn: het zijn toch je eigen mensen, we hebben toch allemaal één en hetzelfde doel en we moeten wel aardig voor elkaar zijn. En dus moeten we elkaar niet afvallen en achter de wethouder gaan staan. Ook al doet ze helemaal niet wat wij willen.

Maar die lieve en aardige achterban moet wel bedenken dat ze op zo’n manier de hemel op aarde wel kunnen vergeten en dat ze door niet flinker te zijn er belangrijk aan bijdragen dat hun leiders de partij steeds meer de verkeerde kant uit laten gaan. De kant van het pluche, de baantjes en steeds meer autoverkeer. Lid zijn van een groene of linkse club of van Milieudefensie geeft het gevoel aan de goede kant te staan, maar als je niet flink genoeg bent om tegen de fractie, de wethouder en het bestuur op te staan, dan sta je snel aan de verkeerde kant en dan maak je net zulke vuile handen als die lui van de VVD.

Deze column verscheen eerder op www.nieuws030.nl

Pedro Negro en Holanda: una fiesta racista para los niños

para-los-ninos
La población holandés tiene una fama de tolerancia y los holandeses también creen que lo son. Si los son realmente es incierto. Por ejemplo.

Una fiesta típico holandés es la fiesta de “sinterklaas en zwarte piet” (San Nicolás y Pedro negro). Según las cuentas para los niños San Nicolás es un hombre muy viejo que vive en España. Cada año, en diciembre,  va a Holanda para traer los regalos para todas las personas que se comporten bien.

San Nicolás tiene un libro y en su libro puede leer sobre cada persona si merece pena o dulces. Según las canciones infantiles Pedro negro tiene una vara para castigar a las personas malas y una bolsa para meter personas malas en la bolsa y traerlos a España.

in-de-zak
En mi juventud la fiesta de San Nicolás y Pedro negro fue utilizada para amenazar a los niños. Si se comporten malo no reciben los regalos sino los castigos y deportación a España.

En muchos casos San Nicolás y su criado Pedro negro visitaron las escuelas. Los padres dieron a conocer a las escuelas, sin que los niños lo supieron, los ejemplos del comportamiento malo de los niños: desobediencia, indolencia.

En la escuela San Nicolás, con su libro lleno de la información sobre los niños, enfrentó los niños con la información obtenido de sus padres y reprendió a los niños, que se sintieron muy tímidos y San Nicolás los  advirtió de las penas ejecutadas por Pedro negro.

En el paso del tiempo la fiesta ha perdido mucho de su característico represivo. Sin embargo las canciones infantiles no han cambiado. “Mira, San Nicolás entra con su criado, nos alegramos que no haya niños malos” y solamente los padres y madres desesperados amenazan a su niños malos que no reciban regalos.

Lo que no ha cambiado es que Pedro negro es negro, habla muy mal holandés  y es un poco estúpido. El papel de Pedro negro se puede jugar por las mujeres, pero el papel de San Nicolás no. Es para destacar que San Nicolás es blanco, un hombre y sabio, como la imagen de Jesús en las iglesias en Europa y como el tiempo colonial.

Desde algunos años hay holandés con origen surinamés y antillanos que protestan contra la fiesta a causa del personaje de Pedro negro. Se quejan que se llaman Pedro negro en la calle y que eso personaje contribuye al prejuicio que los negros y morenos serían inferiores.

Desde que Verene Shepherd en nombre de la ONU pidió a Holanda de cambiar la figura de Pedro negro hay una lucha pro y contra Pedro negro en que los negros se les califique de todo que es sucio y feo. La policía actúa con mano dura contra los negros que manifiestan contra la fiesta.

geweld

El primer ministro Rutte declaró ostensiblemente que Pedro es negro.

rutte

Niet de VS maar het kapitalisme is het ultieme kwaad *

Dat de VS een schurkenstaat is komt doordat schurken in het kapitalisme zich van de economische én politieke macht meester kunnen maken. Dat geldt net zo goed voor Nederland. Wie het kapitalisme wil bestrijden moet niet alleen tegen de VS te hoop lopen, maar ook en juist het kapitalisme in ons eigen land bestrijden.

Rob Vellekoop (De Lange Mars) stelde de vraag: “Waarom steunen wij (de wereldoverheersing door) de VS?” Laat ik aannemen dat Vellekoop bedoelt met “wij” de Nederlandse bevolking. Inderdaad, wij staan in grote meerderheid achter de buitenlandse politiek van onze regering die sinds de WO II consequent de kant van de VS gekozen heeft in de Koude Oorlog en zich steeds meer laat betrekken bij  imperia­listische oorlo­gen van de VS tegen onder meer Joegoslavië, Irak, Libië, Afghanistan, Syrië. Dat doet  de Nederlandse regering uit overtuiging en niet omdat het daartoe gedwongen wordt.

De gretigheid van de Nederlandse regering om actief met de VS en andere westerse landen mee te mogen doen met imperialistische oorlogen is eenvoudig te verklaren: daar valt ook voor het Neder-landse bedrijfsleven veel aan te verdienen. De kosten zijn voor de belastingbetaler, de winsten zijn voor de wapenindustrie, voor bedrijven die uit de trog van Defensie mee eten en bedrijven die kun­nen profiteren van de ontredderde staat waarin landen verkeren als wij geholpen hebben om daar  de ‘democratie’ en de vrije-markt te vestigen.

Amerikaanse critici als Michael Parenti  en Noam Chomsky verwijten de regering van de VS niets anders te doen dan de belangen te behartigen van het kapitalisme: de belangen van banken en het bedrijfsle­ven dat over spotgoedkope arbeid en grondstoffen wil beschikken en haar afzet overal ter wereld wil ver­gro­ten ten koste van lokale bedrijven. Precies datzelfde verwijt valt onze regering te maken. Het is dus eigenlijk niet de VS die de wereld dreigt te overheersen, maar het zijn de grote in­ternationale banken en –bedrijven die zo­wel de regering van de VS als die van andere westerse lan­den naar haar pijpen laten dan­sen.

Denken en praten alsof het “de VS” is of “het Westen” dat op de wereldheerschappij uit is maakt dat het kwaad niet bij de werkelijke boosdoener wordt gezocht: het kapitalisme. Dat is ook precies de bedoeling, want zolang de schijn­werpers ge­richt zijn op regeringen en poli­tici, die van de politiek een  potsierlijke mediavertoning maken maar niet de­genen zijn die feitelijk de dienst uit­ma­­ken, blijft de werkelijke boosdoener buiten schot en wordt de wereld, achter haar rug om, steeds méér door het ka­pitalisme over­heerst.

Dat het kapitalisme ook in Nederland school maakt blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat het beginsel­programma van de PvdA uit 1977 nog vol stond met kritiek op het kapitalisme en pleitte voor het nationali­seren van ban­ken en zware industrie (o.a. de wapenindustrie), terwijl de PvdA nu, samen met VVD, D66 en CDA voorstan­der is van het CETA-verdrag en PvdA minister Dijsselbloem zich uit­slooft om Griekenland een neoli­berale economie op te dringen. Het kapita­lisme wordt overigens evenmin in de concept verkiezingsprogramma van GroenLinks en de SP nog ter discussie gesteld.

Wie de strijd wil aanbinden met de dreigende wereldheerschappij van het kapitalisme en tegen im­perialistische oorlogen die gevoerd worden om regimes omver te werpen die zich daar tegen ver­zet­ten, doet er goed aan niet alleen tegen de VS-regering te hoop te lopen maar ook tegen de Neder­landse regering, maar vooral  tegen het kapitalisme zelf en haar pleitbezorgers, zoals bij ons bijvoor­beeld Rutte, Zijl­stra, Hennis, Samsom, Dijs­selbloem, As­scher, Monasch, Koenders, Ploumen, Pech­told, Van Haers­ma Buma.

Nederlandse bom­menwerpers deden mee in Irak en Libië en doen mee in Syrië. Jaarlijks wordt voor een kleine miljard euro aan wapenexportvergunningen verleend. Nederland behoort tot de grootste wapenexporteurs ter wereld. Geëxporteerd wordt ook naar landen waar mensen worden gemarteld. Het door de regering gecontroleerde FMO maakt deel uit van het consortium dat de Aqua Zarca dam in Honduras bouwt, waar de inheemse bevolking zich tegen  verzet en waar in­middels 110 inheemse activisten zijn vermoord. De regering beschermt Shell te­gen beschuldigingen van de  bevol­king dat het bedrijf het milieu in Nigeria vernietigt door grootschalige olielekkages. De regering sub­sidieert landgrabbing door Nederlandse bedrijven in arme landen waardoor inheemse boeren van hun land verdreven worden.

Wie het kapitalisme bestrijden wil ontkomt er niet aan ook het kapitalisme in ons eigen land te be­strijden. Vanaf eind jaren 70 is een steeds kleinere bovenlaag steeds meer gaan verdienen ten kos­te van een groeiende onderlaag. Die boven­laag is ook in de PvdA en GroenLinks de dienst gaan uitma­ken. Dat verklaart waarom kritiek op het ka­pitalisme ook in zoge­naamde linkse partijen niet meer aan de orde is en waarom de huidige generatie ‘progressieve’ poli­tici idealen als arbeidstijdver­kor­ting, eerder met pensioen gaan, gelijke kan­sen, betaalbare zorg, vol­doen­de sociale huisvesting los heeft gelaten.

Het gros van de Nederlandse politici behoort tot de bevoorrechte bovenlaag  en heeft uitstekende contacten en perspectieven in het bedrijfsleven. Zij behoren tot de klasse die profiteert van het kapi­talisme en er dus alle belang bij hebben kritiek op het kapitalisme af te doen als onrealistisch en niet meer van deze tijd. Zij zijn het die beslissen dat Nederland mee moet doen met imperialistische oor­logen en dat er geïnvesteerd mag worden in landen waar de inheemse bevolking wordt uitgemoord.

Zij zijn het die beslissen dat Nederland mee moet doen met handelsverdragen als CETA en TTIP. Zij zijn het ook die ons door middel van de media wijsmaken dat mensen het nergens zo goed hebben als in Nederland en dat onze politieke elite het algemeen belang behartigt.

De politieke elite in Den Haag heeft er belang bij dat wij de VS zien als het ultieme kwaad, want dan blijft ze zelf buiten schot en kan ze zonder veel  tegenstand beslissingen blijven nemen die er toe lei­den dat het kapitalisme terrein wint, ook in ons land. Daarom pleit ik er voor het kapitalisme aan te mer­­ken als het ultieme kwaad en niet alleen de Amerikaanse, maar vooral ook de pleitbezorgers en profiteurs daarvan in eigen land met kritiek en acties te belagen, zodat ze niet meer schijnheilig kun­nen lopen doen over armoede en oorlogen waar zijzelf de hand in hebben.

* Deze column staat ook op http://delangemars.nl/2016/10/24/niet-de-vs-maar-het-kapitalisme-het-ultieme-kwaad/

Ook beschaafd nationalisme is gevaarlijk

Nationalisme is om het volk te onderdrukken en op te zetten tegen vreemdelingen, migranten en lastige critici.

asscher-1

Dat Asscher over beschaafd nationalisme begint tekent het einde van de PvdA. In 2009 gaven Wouter Bos, Lilliane Ploumen, Jeroen Dijsselbloem en Ahmed Aboutaleb al een aanzet in de Integratienota “Verdeeld verleden, gedeelde toekomst”, waarin hun medeleven breed werd uitgemeten voor iedereen die ons land met bezorgdheid zag veranderen door de komst van migranten. “Dat is een akelig gevoel als het gaat over het land waar je geboren en getogen bent, en dat jij, je ouders en hun ouders daarvoor, mee hebben opgebouwd”.

De strategen van de PvdA dachten de PVV de wind uit de zeilen te nemen, maar in plaats daarvan gaven ze met hun medeleven met dat “akelig gevoel” aan dat ze ook best begrip hadden voor mensen die zich door de PVV aangetrokken voelen. Als er nu verkiezingen zouden plaatsvinden zou de PVV op 23 zetels uitkomen en de PvdA nog niet op de helft daarvan. Kortom, dat beschaafd nationalisme daar zou Asscher zich beter verre van kunnen houden, anders is het einde van de PvdA nabij.

Hoe dom het is om dat beschaafd nationalisme te omarmen blijkt ook als je bedenkt dat de PvdA daar niet alleen de weg mee effent naar de PVV maar ook allochtonen tegen zich inneemt die zich door dat herlevend nationa­lisme steeds meer buitengesloten voelen. Zoals dat ook het geval is met het vluchte­lin­genbeleid, dat er van uit­gaat dat er mensen zijn die geen recht hebben op een fatsoenlijk bestaan omdat ze niet van hier en dus anders zijn.

In 2007 werd aan de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid WRR de opdracht gegeven nauwkeurig te omschrijven wat onze nationale identiteit is. Dat was onder het Balkenende IV, waar ook de PvdA in zat. De bedoeling was de harten van het volk te winnen voor de VOC-mentaliteit. Dat zagen Maria Grever en Kees Ribbens van de WRR echter niet zitten.

Niet alleen gaven Grever en Ribbens, net als Maxima, en tot grote woede van alle oranje verenigingen, als hun mening dat ze niet zouden weten wat die Ne­derlandse natio­nale identiteit precies voorstelt, ze betoogden boven­dien dat zo’n nationale identiteit iets kunstmatigs is, iets wat door de politieke elite van een land aan het volk wordt opgedrongen.

Met onmiskenbare instemming wordt in dat WRR rapport “Nationale identiteit en meervoudig verleden” de  historicus Hobsbawm aan het woord gelaten. Volgens Hobsbawn wordt de liefde voor het vaderland er bij het volk ingepompt om de elite die aan de macht is en zich ten koste van het volk verrijkt, wijs te maken dat zij uit nobele idealisten bestaat die zich inzetten voor het volk dat daardoor eerder bereid zal zijn voor het vader­land te sterven. Of bij politionele acties in Nederlands Indië te worden ingezet om kam­pongs uit te moorden.

Om de liefde voor het vaderland aan te kweken worden er nationale tradities in stand ge­houden zoals het vor­stenhuis en zwarte piet en worden kinderen onderwezen over grote witte vaderlanders en de heldenrol van ons kleine landje in de wereld. In 2006 kwamen Marijnissen (SP) en Verhagen (CDA) met het idee een Nationaal Historisch Museum op te richten. Na een hoop ruzie over de vraag in welke stad dat zou moeten komen besloot men in 2011 het idee op te geven omdat het ook eigenlijk een beetje duur was.

Inherent aan die nationale identiteit en dat nationalisme is nog een ander kwalijk aspect, namelijk het zich afzet­ten tegen andere mensen en landen die die identiteit niet hebben. Identiteit is immers iets wat je van anderen onderscheidt. Dus hoe meer identiteit, hoe groter het verschil met vreemde­lingen, migranten en mensen met een andere kleur, geloof en etniciteit. De grote vaderlanders waar onze straten naar genoemd zijn waren allemaal wit en als regel godvruchtige christenen.

Waarom is het benadrukken van die verschillen zo kwalijk? Omdat dat onvermijdelijk met zich mee brengt dat lieden die op macht uit zijn het volk op­hitsen tegen groepen en mensen die anders zijn: Moslims, Turken, Zi­geu­ners, Suri­namers, Antil­lianen, Marokkanen, Polen. Politici (bepaald niet alleen Wilders) maken het volk bang door erop te hame­ren dat allochtonen en vluchtelingen voor problemen zorgen, onaangepast zijn, geneigd tot crimineel gedrag en een ver­keerd geloof hebben. Want lieden die op macht uit zijn moeten het hebben van een bang volk dat zich achter leiders schaart die roepen minder­heden en zondebokken keihard aan te zullen pakken.

Het beschaafd nationalisme van Asscher en de zijnen, om maar te zwijgen van dat van Monasch, maakt niet alleen de haat tegen mi­granten, vreem­delingen en vluchtelingen normaal, waar de PvdA dan steeds meer in mee moet gaan om niet door de PVV en de VVD weggevaagd te worden, maar maakt ook dat de politiek (1) voor alles wat er fout gaat de schuld kan leg­gen bij vreemdelingen en vluchtelingen, (2) de verdeeldheid tussen autochtone en allochtone bevolkings­groepen kan aanwakkeren om een gemeenschappelijk front tegen het neoliberale beleid te verhin­deren en (3) een extreem veiligheidsbeleid door te voeren waarmee het laatste beetje oppositie kan worden gecriminaliseerd en de kop ingedrukt.

Kortom: beschaafd nationalisme leidt tot onbeschaafd nationalisme. Wie dat niet ziet en zich laat opzetten tegen al­lochtonen en migranten begrijpt niet dat hij daarmee een politieke elite aan de macht helpt die geen andere bedoeling heeft dan ook hem uit te buiten en van zijn vrijheid te beroven.

Walging

Vanmorgen in het AD: vluchteling moet meer begrip worden bijgebracht voor Nederlandse normen en waarden. Kan het nog hypocrieter?

inburgeraar-begrip-bij-brengen-voor-nederlandse-normen-en-waarden

Had ik net de hatemail zitten lezen die die arme Sylvana Simons over zich heen krijgt, lees je dat wij hollanders die vluchtelingen een lesje zouden kunnen leren over normen en waarden. Zou goed zijn voor hun emotionele binding met Nederland, volgens PvdA-er Marcouch. Leren ze over Nederlandse kernwaarden als vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en participatie, volgens minister Lodewijk Asscher. En vluchtelingen die verwijtbaar niet voldoen aan de inburgeringsplicht (dus niet willen inzien hoe gelijkwaardig het in Nederland toegaat) kunnen meerdere boetes krijgen. “Ze het land uitzetten, zoals in het regeerakkoord staat, kan meestal niet, geeft Asscher toe”, aldus het AD.

Om de inburgeraar te laten inzien wat voor heldhaftig volk Nederlanders zijn moeten ze naar het Verzetsmuseum. Wat ze daar waarschijnlijk niet te zien en te horen krijgen is dat er in Europa geen land is waar zoveel Joden zijn opgepakt en naar concentratiekampen zijn gebracht als Nederland en dat dat komt omdat de Nederlandse bureaucratie een handje hielp en het verzet weinig voorstelde.

Het Slavernijmuseum kunnen ze niet bezoeken , want daarvan is de subsidie ingetrokken. Niet belangrijk genoeg om aan herinnerd te worden. Ook hoeven ze niet te weten van alle wreedheden die begaan zijn door “onze jongens” tegen Indonesische vrijheidsstrijders en door VOC-schurken en massamoordenaars als Piet Hein en JPzn Coen die in onze vaderlandse geschiedenis nog steeds hogelijk geëerd worden.

Nee, onze vluchtelingen moeten leren dat gelijkwaardigheid en tolerantie  onze kernwaarden zijn, maar dat je natuurlijk niet moet zeggen dat zwarte piet afgeschaft moet worden want dat je dan pek en veren en heel veel hatemail (zie Sylvana Simons) kan verwachten Ze moeten ook leren in zien dat wij vluchtelingen met open armen ontvangen en niet in de Middellandse Zee laten verdrinken en in strijd met internationaal recht, als ze de tocht over zee hebben overleefd, terugsturen (ideetje van Samsom) zonder asiel aan te kunnen vragen.

Wat vluchtelingen ook moeten leren is dat homo’s in Nederland niet gediscrimineerd worden en dat “poten rammen” en anti-homogeweld iets is waar hollandse jongens zich verre van houden, zoals (niet) uit politie statistieken 2013 blijkt.

nationaliteit-verdachten-anti-homogeweld-politierapport-2013

Vluchtelingen moeten ook leren dat vrouwen in Nederland gelijkwaardig worden behandeld, dezelfde promotiekansen hebben en dat er geen “glazen plafond” bestaat. Ze moeten ook leren dat vrouwen niet als lust-object worden beschouwd, dat er geen prostitutie bestaat en dat geile kerels niet in elk tankstation boekjes kunnen kopen waarin blote vrouwen met grote billen en borsten staan afgebeeld.

Wat vluchtelingen ook in hun oren moeten knopen is dat Nederlanders een enorme hekel hebben aan hypocrisie. Ik vrees dat weinig vluchtelingen voor hun examen zullen slagen, maar misschien is dat de bedoeling ook.

 

Ontgroening: legitimering van sadisme

abu-ghraib-1

Het Stanford Prisoners Experiment, waarbij een groep studenten een andere groep studenten als gevangenen mag behandelen, wordt uitgebreid beschreven in “Het lucifer effect, hoe gewone mensen zich laten verleiden tot het kwaad” van Philip Zimbardo. Het experiment dateert uit 1971 en werd na zes dagen stopgezet omdat het uit de hand liep: de studenten die voor cipier moesten spelen begonnen zich steeds meer te misdragen.

In hetzelfde boek gaat Zimbardo ook in op de mishandelingen waaraan Amerikaanse militairen zich te buiten gaan in de Abu Ghraib gevangenis. Volgens Zimbardo een min of meer identieke situatie.

Veel commentatoren hebben, zoals gebruikelijk in kranten en op  TV,  de klok horen luiden maar weten niet waar de klepel hangt. Zo ook wat betreft het Stanford experiment waar de laatste tijd naar verwezen naar aanleiding van excessen die plaatsvinden onder studenten uit de betere milieus, in het bijzonder tijdens de ontgroening. “Dachautje spelen” e.d.

Inderdaad, de beschrijving van het Stanford experiment door Zimbardo doet sterk denken aan het ontgroeningsritueel. Maar anders dan de subtitel van het boek suggereert en anders dan de eerder genoemde commentatoren schrijven, zijn het niet gewone mensen die zich tot het kwaad laten verleiden maar gaat het, zoals gewoonlijk, om een handjevol psychopaten.

In het Stanford experiment zijn het een paar studenten die duidelijk genieten van de macht die zij over de “gevangenen” hebben. Maar niet alleen over de “gevangenen”, ook over de andere studenten die voor cipier moeten spelen maar daar niet van genieten en proberen zich aan de sadis­tische spelletjes te onttrekken.

De vraag die door Zimbardo opgeworpen wordt is of je de schuld voor excessen niet in de eerste plaats moet leggen bij autoriteiten die situaties creëren waarvan zij kunnen weten dat die bij sommige mensen de lust oproepen om te pesten, te martelen en te doden én de lust om mensen die daar een afkeer van hebben ertoe aan te zetten om daar aan mee te doen.

Voor de excessen in de Abu Ghraib gevangenis werden eenvoudige militairen gestraft. Niet Donald Rumsfeld en niet de hoge legerleiding. En voor de excessen tijdens de ontgroening worden, als er al gestraft wordt, niet de bestuursleden van de corpora, laat staan de bestuurders van de universiteit gestraft. Terwijl zij allemaal kunnen weten dat als je psychopaten een zweep geeft, ze daarin een aansporing zien er mee te slaan en hun laffe omgeving ertoe aan zetten om daar dan aan mee te doen.

Wat zo huiveringwekkend is aan het Stanford experiment is dat het laat zien hoe makkelijk een handjevol mensen dat geniet van macht en van treiteren het in een groep voor het zeggen krijgt. Zoals dat het geval is bij een willekeurig samengestelde groep zoals in het Stanford experiment is dat ook het geval in politieke partijen, universiteitsbesturen en bedrijven. Dat verklaart wellicht waarom er niet hard dat tegen dat ontgroenen wordt opgetreden: heimelijk begrijpen de meeste politici, bestuurders en managers kennelijk hoe fijn het is macht te hebben en genieten de meeste ook van zulk getreiter.

Hoe de elite in het westen zijn slag slaat na het uit elkaar vallen van de Sovjet Unie

Wat weinig mensen zich misschien realiseren is wat de neoliberalisering die zich vanaf eind 80-er jaren heeft voorgedaan te maken heeft met het uit elkaar vallen van het Sovjetblok. De Amerikaanse socioloog Parenti heeft daar een stuk over geschreven dat hieronder is samengevat. *

De leiders van de VS hebben jarenlang gestreden met het communistische blok om de gunst van arbeiders en arme landen om te laten zien dat zij veel beter af waren en zou­den zijn met de op de vrije markt gebaseerde economie dan met de communistische sovjet economie. En natuurlijk wezen ze daarbij niet op het onbetaalbare onderwijs, de onbetaalbare gezondheidszorg en de onbetaalbare huis­vesting in het “vrije” westen.

Om te laten zien dat het leven voor gewone mensen in het westen beter is dan onder het communisme werd de 8-urige werkdag ingevoerd, de  sociale zekerheid, het mini­muminkomen, invaliditeitspensioen, verlof voor vakantie en zwangerschap. En om het imago van de VS in Azië, Afrika en Latijns-Amerika op te poetsen werd gedurende de koude oorlog in de VS campagne gevoerd tegen rassendiscriminatie.

Het uit elkaar vallen van de Sovjet Unie bracht grote vreugde in het westen: de supe­rio­riteit van de vrije markt was nu toch wel voor iedereen zichtbaar. Maar dat was het rechtse conservatieve kamp niet genoeg. Die vroeg zich af: nu het communisme aan de verliezende hand is, waar zijn dan al die collectieve voorzieningen, dat minimum inko­men en al die regulering in het westen dan nog voor nodig?

In 1992 (de Berlijnse muur werd in 1989 verwijderd) was het voor het conservatieve kamp duidelijk dat de tijd gekomen was om de klasse van arbeiders zijn plaats te wij­zen. Door het wegvallen van het communistisch al­ternatief was het immers niet meer nodig arbeiders voor zich te winnen. Inschikkelijkheid was dus overbodig geworden.

Door de geschiedenis heen hebben mensen die de baas zijn maar één ding gewild: alles. De beste grond, de beste kudde, alle rijkdom, alle belangrijke posities in de overheid, alle subsidies en privileges, onschendbaarheid, alle luxe en voordelen van de beschaafde samenle­ving en dat allemaal uiteraard zonder zelf belasting te betalen.

Derde wereld toestanden ook in het westen

Na het uit elkaar vallen van het sovjetblok begreep de rijke elite in het westen dat het niet meer nodig was de werkloosheid terug te dringen. Een hoog niveau van werkloos­heid kwam juist goed uit. De vakbeweging moest een toontje lager zingen, arbeiders moesten met minder genoegen nemen en het maakte groei moge­lijk zonder inflatie.

Groei zonder inflatie klinkt mooi, maar brengt wel met zich mee dat de VS bezig een derde wereld land te wor­den doordat ook in de VS de mensen armen worden. De rijke elite ziet niet waarom miljoenen arbeiders een fatsoenlijk bestaan zouden moe­ten heb­ben, een eigen huis en vast inkomen. Ook zien die niet waarom de midden­klasse niet wat kleiner zou kunnen.
Als mensen veel hebben, zo weet de rijke elite uit eigen ervaring, willen ze altijd meer en zou je zomaar in een social democratie terecht kunnen komen. Beter is het dus de massa harder te laten werken voor minder geld, zoals het in de 19e eeuw was en nu in de derde wereld is. Het ideaal van de rijke elite is een massa armen en werklozen om de lonen laag te kunnen houden en een kleine middenklas­se die naar de pijpen danst van de steenrijke elite.

Voor de elite is het moment daar om te snijden in het onderwijs, de medische zorg, de bi­bliotheken, het openbaar vervoer en andere publieke diensten. De vakbewe­ging wordt aange­pakt, vaste banen verdwijnen, het minimum inkomen gaat op de helling, het milieu hoeft niet meer te worden beschermd en de belasting op investeringen gaat omlaag. Zij die al veel hebben, krijgen nog veel meer

De rechtse reactie in de VS is overgewaaid naar Europa, Canada, Australië en Nieuw Zeeland, waar het nu ook deregulering, privatisering en denivellering is wat de klok slaat. Terwijl het com­munisme in Oost-Europa en de sociaaldemocratische partijen in West-Europa terrein verliezen, aangemoedigd door commentatoren die daarin het ein­de van de klassenstrijd zien, wordt de klas­senstrijd door de rijke elite juist met meer verbetenheid gevoerd.

Derde wereld wordt vierde wereld
Hand in hand met de verslechtering van de leefomstandigheden in de VS en in het overige wes­ten, vindt er een economische ineenstorting plaats in veel derde wereld landen.

In de tijd van de koude oorlog was de Amerikaanse politiek er immers op gericht het communisme in te dammen door de economische groei in niet-communistische staten een handje te helpen. Maar de economische ontwikkeling in de derde wereld begon de winstgevendheid te bedreigen van Amerikaanse multinationals. Aan het eind van de 70-er jaren voelden o.a. Brazilië, Mexico, Tai­wan, Zuid Korea zich sterk genoeg om niet meer afhankelijk te zijn van Amerikaanse investerin­gen en begon hun export te con­cur­reren met die van de VS en bovendien in de VS binnen te dringen. Leiders van de derde wereld begonnen ook meer en meer gezamenlijk op te trekken.

Reeds in de 80-er jaren begonnen steeds meer Amerikaanse politici te vinden dat het Amerikaanse kapitalisme eigenlijk geen belang had bij welvaart en economische ont­wik­keling in de derde wereld. Er werd een eind gemaakt aan hulpprogramma’s. Het buitenlands be­leid zou veel meer worden gericht op een wereld van vrije handel, zon­der belemme­ringen voor Amerikaanse en westerse multinationals en ongeacht de ge­volgen voor mens en milieu in de derde wereld.

Een machtig middel om landen arm en afhankelijk te maken is die landen schulden aan te laten gaan die dan haast niet afbetaald kunnen worden, zodat telkens nieuwe kre­die­ten nodig zijn die dan worden verstrekt door het IMF en de Wereldbank (waarin de VS de dienst uitmaakt), maar alleen als die landen bereid zijn ingrijpende neoliberale maatregelen te nemen: bezuiniging op sociale zekerheid, afschaffen van belemmerin­gen voor bui­ten­landse in­vesteringen, privatiseren van pu­bliek bezit en staatsbedrij­ven.

Deze neoliberale maatregelen worden de landen opgedrongen om inflatie af te rem­men, ex­port te bevorderen en de financiële positie van de schuldlanden te verbeteren. In feite zijn deze maatregelen er echter op gericht multinationals toegang te verschaf­fen: voor een appel en een ei grond en particuliere- en staats­bedrijven op te kopen. Talloze boeren raken hun grond kwijt doordat de grond die zij in gebruik hadden door de staat aan buitenlandse bedrijven wordt verkocht. Mas­sale werkloosheid, armoede, onder­voeding en epidemieën zijn het gevolg.

Landen als de Filipijnen, Brazilië, Mexico, Haïti, Zaïre zijn als gevolg van het buitenlands beleid van Amerika en het westen sinds de 80-er jaren aanzienlijk verarmd. De onder­voeding in een stad als Mexico is in korte tijd verzesvoudigd. Eén vijfde deel van de be­volking van Mexico stad is ernstig ondervoed. Ziektes als cholera, knokkelkoorts en an­dere ziekten die met onder­voeding samenhangen namen binnen een jaar met een fac­tor tien toe. De gezondheidszorg in Mexico is in elkaar gestort. Allemaal als gevolg van de aan Mexico opgelegde maatregelen om de economie weer “gezond” te maken zo­dat Mexico aan zijn schuldverplichtingen zou kunnen voldoen.

Om het nog erger te maken hebben de rijkste geïndustrialiseerde landen, het voor­beeld van de VS volgende, aanzienlijk bezuinigd op wat zij uitgeven aan ontwikkelings­hulp aan arme landen voor onderwijs, milieubescherming, familieplanning en gezond­heids­zorg. Zoals de Los Angeles Times op 13-6-95 schreef: met het verdwijnen van de sovjet dreiging is het niveau van de hulp teruggebracht. Het rijkste land ter wereld, de VS, geeft minder dan 0,02% van het bruto natio­naal pro­duct uit aan hulp, het laagste percentage van alle geïndustrialiseerde landen.

Landen waarvan de regering probeert de natuurlijke hulpbronnen en het milieu te beschermen, de eigen bedrijvigheid te stimuleren, publieke gezondheidszorg uit te bouwen en de laagste lonen op te trekken worden daarin aanzienlijk gehinderd door het GATT (Wereldovereenkomst voor Tarieven en Handel) omdat maatregelen die zij zouden moeten om de economie in hun land te stimuleren worden aangemerkt als ongeoorloof­de belemmeringen van de vrije internationale handel.

Regeringen die in hun land hervormingen tot stand willen brengen worden niet alleen via het GATT, het IMF en de Wereldbank tegengewerkt, maar zo nodig ook met militair geweld. Daar zijn veel voorbeelden van zoals Libië, Panama, Irak, Granada, Mozambi­que, Nicaragua, Joego­slavië, Zuid-Jemen. De industriële vooruitgang van Joegoslavië bijvoorbeeld mocht niet al te concurrerend worden voor het westen. De oorlog tegen Joegoslavië en de opdeling van het land hadden de bedoeling er een paar kleine staten van te maken waarin rechts het voor het zeggen zou krijgen en westerse multina­tio­nals hun gang konden gaan.

Voor derde wereld landen is de weg naar economische ontwikkeling die van nationale econo­mische ontwikkeling, maar die wordt in de nieuwe wereldorde niet getolereerd, die stuit op de strategie van de rijke elite van de VS waar­van het doel is een we­reld te scheppen waarin haar winsten gemaximaliseerd worden ten koste mens en milieu.

Gaan armoede en economische groei samen?
Als de lonen overal ter wereld lager worden doordat een steeds kleinere elite alle rijkdom naar zich toetrekt, is er dan nog wel voldoende koopkracht om de economie aan de gang te houden? Als er massaal producten worden gemaakt en mensen hebben het geld niet om die te kopen, dan valt er met die productie immers niets meer te ver­dienen? Met dat argument wordt betoogd dat het met de dreigende verpaupering in de wereld wel mee zal vallen omdat het in het eigen belang van de rijke elite is om armoede tegen te gaan. Dat argument gaat om een aantal redenen niet op.

Dat lonen zowel in de arme landen als in de geïndustrialiseerde landen voortdurend omlaag gaan wordt gecompenseerd doordat er voortdurend nieuwe slecht betaalde banen worden ge­­creëerd. Waar voorheen de man de kost verdiende voor het hele gezin moeten nu ook vrouw en kinderen helpen de kost voor het gezin te verdienen. Per saldo blijft de koopkracht van het gezin min of meer gelijk maar er moet veel meer voor gewerkt worden. Datzelfde is het geval waar mensen door verlaging van lonen gedwongen worden twee of drie banen te nemen, zo­dat ze niet 8 maar 14 of 16 uur per dag moeten werken om hun koopkracht vast te houden.

Minder inkomsten betekent in veel gevallen dat mensen zich steeds meer in de schul­den gaan steken en op afbetaling gaan kopen. Er worden dus nog steeds woningen, auto’s, koelkasten e.d. ge­kocht, maar tegelijk neemt de schuldenlast toe. Wat ook weer betekent dat er meer gewerkt moet worden.

De koopkracht en de vraag van de rijken neemt toe. Tijdens de recente economische crisis steeg de omzet in juwelen, antiek, kunst, luxe appartementen, landgoederen, luxe auto’s, luxe cruises. Met andere woorden: verlies aan koopkracht per hoofd van de bevolking bij arme men­sen wordt gecompenseerd door een groei van koopkracht bij de rijken waardoor de economie per saldo kan blijven groeien terwijl de armoede toeneemt.

Dat de lonen van de grote massa van minima omlaag gaan neemt niet weg dat er een middenklas­­se bestaat die voldoende draagvlak oplevert voor de afzet van producten en diensten. In een land als India met 900 miljoen inwoners zijn er altijd nog 80 miljoen die niet in armoede leven, een markt groot genoeg om de economie te doen groeien.

(Noot: wat Parenti niet noemt is de enorme toename van de oorlogs- en veiligheids­industrie. Weliswaar stagneert door de groeiende armoede de vraag naar producten en diensten die mensen nodig hebben om in hun eerste levensbehoeften te voorzien, maar onder­nemers die winst willen ma­ken kunnen zich toeleggen op de wapenindus­trie, geprivatiseerde gevangenissen en het weren van vluchtelingen. Het buitenland-, veiligheids- en vluchtelingenbeleid van westerse landen garandeert groeiende omzet).

Arme mensen moeten ook aan het algemeen belang denken
Terwijl onze planeet en de wereldbevolking door een kleine steenrijke elite wordt ge­plunderd krijgen arme mensen van hogerhand het advies om minder egoïstisch te zijn. Gehuld in een schitterend met goud versierd gewaad, veroordeelt paus Johannes Pau­lus II (de pool Karol Józef Wojtyła) in 1995 het egoïsme, de begeerte naar macht en de­genen die hun hoop vestigen op wapens (New York Times, 17-4-95).

De paus doelde daarmee niet op de brutale plutocraten en rechtse militairen die de dienst uitmaken en zoveel landen hebben geruïneerd en evenmin op de bloeddorstige bendes die met hulp van de CIA honderdduizenden mensen in Mozambique, Angola, Nicaragua, Afganistan, Guatemala en vele andere landen hebben uitgemoord en even­min op de bazen van multinatio­nals die de planeet uitputten en het milieu verwoesten.

Nee, de paus doelde op de Koerden, de Palestijnen en de inheemse volken van Latijns Amerika die behoren tot de armsten der aarde. Zij zijn het die volgens paus Johannes Paulus II van geweld moeten afzien en moeten kiezen voor de vreedzame dialoog. En daarmee brengt deze paus goed onder woorden hoe de steenrijke elite het ziet.

Zij die menen onze leiders te zijn maken zich schuldig aan het grootst mogelijk bedrog. Hoop voor de wereld is alleen mogelijk als mensen gaan begrijpen dat de omstandig­heden waar ze het hoofd aan moeten bieden niet veroorzaakt worden door ‘moeilijke tijden’ maar het resultaat zijn van weloverwogen roofzucht van de rijken, van het be­werkstelligen van hun armoede en machteloosheid door de rijken.

* Samenvatting en bewerking van “La caída” uit Sucias Verdades (2011) van de Amerikaanse socioloog Michael Parenti. Het boek verscheen in 1998 in Engelse versie onder de titel “Dirty Truths”.

 

Christenunie is de krakers spuugzat

Volgens fractievoorzitter Maarten van Ooijen is de Christenunie het kraken van woningen spuugzat”. Ze zouden de broodnodige vernieuwing in Kanaleneiland tegenwerken die een gebalanceerde mix van bewoners beoogt en dat zou juist niet in het belang zijn van kwetsbare mensen. Hij roept de SP-wethouder, ooit zelf kraker, op om er wat aan te doen.

De Christenunie was de laatste waar ik nog een beetje geloof in had, althans wat betreft de sociale agenda. GroenLinks besloot haar idealen al in 2006 prijs te geven, de SP deed dat in 2014. Je moet toch wat als je per sé in het college wil zitten. De Christenunie staat nu kennelijk ook te trappelen.

Sinds 2000 is Utrecht bezig om zoveel mogelijk sociale huurwoningen te slopen dan wel over te he­velen naar de vrije sector. In 1996 was het aandeel sociale huur 46%, het beleid is erop gericht dat terug te dringen naar 30%. Marie Louise van Kleef (PvdA) begon ermee, Harrie Bosch (PvdA) en  Gil­bert Isabella (PvdA) zetten het voort. Datzelfde beleid wordt nu door Paulus Jansen (SP)uitgevoerd. Het maakt echt niets uit van welke politieke kleur de wethouder is.

Het beleid om sociale huur terug te dringen wordt verpakt met borrelpraat, terwijl het domweg een kwestie is geld. Sociale huur levert weinig op. De gemeente verdient meer aan grond onder de vrije sector. Daarbij komt dat het slopen van sociale huur en het renoveren voor de vrije sector aan vast­goedcowboys en bouwend nederland ten  goede komt, wat in feite de groep is waar elk college in Utrecht zich voor uitslooft.

Die borrelpraat houdt in dat de samen­stelling van de stad en de wijkbevolking gevarieerder moe­t zijn: meer midden inkomens en minder kansar­men en allochtonen. Een “gebalanceerde mix” zoals Maarten van Ooijen dat noemt. Vreemd genoeg wordt dat verhaal nooit aangevoerd om meer sociale huur te realiseren (of vluchtelingen te huisvesten) in het Wilhelminapark of in andere gegoede wijken en buurten.

Dat een homogeen samengestelde buurt problemen geeft is niet per sé het geval. In het verleden zijn  veel homogene arbeidersbuurten gebouwd en veel van die buurten waren een toonbeeld van sociale saamhorigheid. En, zoals gezegd, over de homogene samenstelling van het Wilhelminapark maakt niemand zich druk. Dat in Kanaleneiland en Overvecht veel armoede voorkomt is waar, maar doe dáár wat aan in plaats van die arme mensen ook nog eens hun sociale huurwoning af te pakken.

Kansarm en allochtoon in Nederland is helaas vrijwel synoniem. Spanjaarden, Grieken, Turken en , Marok­kanen zijn immers door de regering en het bedrijfsleven naar Nederland gehaald om het sme­rige en zware werk te doen waardoor je vroeg of laat in de wao en de bijstand terechtkomt. Daarbij komt dat allochtonen zowel in het onderwijs als op de arbeidsmarkt aanzienlijk minder kansen heb­ben dan witte nederlanders.

Of het nog zo is weet ik niet, maar jarenlang heeft de gemeente bij de toewijzing van sociale huur­woningen ook een “maatwerk”-beleid gevoerd, wat inhoudt dat je alleen voor een sociale huurwo­ning in aanmerking komt als je niet kansarm bent. Ook al met het argument dat het beter is voor de buurt dat er minder kansarmen wonen. Dat bouwen voor de vrije sector voor door­stroming zorgt waardoor goedkope woningen beschikbaar komen voor kansarmen is dus een leugenachtig argu­ment, want de gemeente wil kansarmen ook uit de sociale huur weren.

Gegeven het feit dat kansarm en allochtoon in Nederland helaas maar al te vaak samengaat, komt het standpunt van de “uitgebalanceerde” mix (relatief meer middenklassers) domweg neer op een beleid om allochtonen te weren.  Dat is precies wat Wilders propageert. Overigens, of het beleid er  op gericht is Marokkanen of kans­armen de stad uit te werken, in beide gevallen is het dis­criminatie.

Wat mij in het geval van Maarten van Ooijen van de Christenunie zo ontzettend stoort is dat de Christenunie zich uitdrukkelijk, meer dan het CDA waarbij iedereen al lang vergeten is waar die “C” voor staat, op de Bijbel beroept.

De Bijbel roept op de vreemdeling lief te hebben (“Iemand die als vreemdeling in jullie land verblijft, mag je niet onderdrukken. Behandel  vreemdelingen die bij jullie wonen als geboren Israëlieten. Heb hen lief als jezelf, want jullie zijn zelf vreemdelingen geweest in Egypte” (Lev. 19:33-34). Ook roept de  Bijbel op het voor de kansarme op te nemen. “Ik verzeker jullie, alles wat je voor één van deze minste broeders van Mij hebt gedaan, heb je voor Mij gedaan.” (Mattheus 25:40). Mij dunkt dat de krakers meer in de geest van de Bijbel handelen dan Maarten van Ooijen van de Christenunie.

Fascisme in streepjespak

Een samenvatting van het gelijknamige hoofdstuk uit Dirty Truths (1996) van Michael Parenti. 

De smerige waarheid is dat veel mensen denken dat het fascisme wel meevalt, dat het niet iets is om je echt ongerust te maken. Desgevraagd lieten business mensen die het Iran onder de Sjah hebben meegemaakt zich er zelfs lovend over uit: “het was prima”. Goedkope arbeidskrachten, hoge winsten. Zeker is echter dat het fascisme lang niet voor iedereen prima is.

Voor Duitsers die geen jood waren en niet arm of werkloos, niet actief links of openlijk anti-nazi, viel het leven tussen 1933 en het uitbreken van de oorlog ook best mee. Als je maar je belasting betaalde, je aan de wet hield, je zoon afstond voor het leger, je verre hield van opvattingen die in strijd waren met de heersende opvattingen en de andere kant uitkeek als vakbonden werden geëlimineerd en kritische mensen verdwenen.

De omstandigheden in het huidige Amerika zijn niet veel anders dan die van het Duitsland tussen 1933 en de oorlog. Veel middenklasse Amerikanen hebben daar geen probleem mee en zouden het ook best uithouden in een fascistische staat.

Door mensen die de dreiging van fascisme in Amerika ontkennen wordt wel beweerd dat ze meer vrijheid hebben dan ooit. Of je het daar mee eens bent hangt er vanaf of je tot de klasse hoort die het goed heeft en zich alleen met de politiek bemoeit als er een verkiezing is. Behoor je echter tot de lastige critici dan word je in de gaten gehouden, lastig gevallen en geïntimideerd. *

De FBI en de lokale politie houden organisaties in de gaten die ijveren voor sociale rechtvaardigheid, milieu, vrede en ontwapening, breken daar in om documenten te stelen, zitten die organisaties dwars en behandelen ze als terroristen.

De snelst groeiende markt gedurende de laatste tientallen jaren was de markt voor pistolen, wapenstokken, kogelvrijevesten e.d. en de snelst groeiende bedrijfstak was die geweest van politie en gevangenissen. In 1995 gaf de staat Californië meer uit aan gevangenissen dan aan onderwijs.

Dat er steeds meer politie bij is gekomen wil niet zeggen dat misdaad meer wordt bestreden. Er wordt weinig gedaan tegen grote drugshandelaren, gangsters, ondernemers van ateliers waar mensen als slaven worden behandeld, corrupte politici, mannen die hun vrouwen mishandelen, misbruikers van kinderen, aanranders en verkrachters, overvallers, haatzaaiers.

Wat de politie wél doet is voornamelijk sociale controle: greep houden op lieden die mogelijk problemen kunnen maken voor de groep die aan de macht is.

Sociale controle en handhaving vindt plaats op drie manieren. Ten eerste op straat­niveau, uitgevoerd door een teveel aan politie, die hun politiepenning en vuurwapens gebruiken om hun racistische vijandigheid en afwijkingen af te reageren. De meeste gevallen van onrechtmatig politiegeweld worden zonder straf afgedaan, als ze al voor de rechter worden gebracht.

In de tweede plaats de nationale en internationale narcoticahandel, waarbij de politie samen met federale instellingen als de CIA een actieve rol speelt als distributeur, zoals aangetoond door drie verschillende commissies van het congres en onder ede afgelegde verklaringen van piloten die drugs en wapens voor de CIA vervoerden. Racistische politie en drugshandelaren krijgen groen licht van hogerhand om samen te werken en federale autoriteiten bedienen zich ervan.

In de derde plaats is er sprake van gecoördineerde systematische inzet door autoriteiten van hoog tot laag om protest organisaties te ondermijnen omdat de gevestigde macht er op uit is organisaties die door collectieve actie radicale veranderingen willen bereiken onschadelijk te maken door ze te demoraliseren  en onder invloed van drugs te brengen (wat dan weer een argument is om mensen vast te zetten).

Leden van uiteenlopende afroamerikaanse- en latino groepen, zoals de Young Lords, Black Panthers, Brown Berets, Black Men Against Crackt kunnen getuigen dat zij minder problemen hadden met de politie zolang zij betrokken waren bij misdaad dan toen zij politieke actie gingen voeren tegen drugs, tegen uitbuiting en het gewelddadige optreden van de politie.

Bij het optreden tegen de Black Panthers door lokale en federale autoriteiten werden hun kantoren aangevallen en vernield, hun geld in beslag genomen en de aanwezigen gevangen genomen of doodgeschoten. Honderden Black Panthers werden vastgezet op basis van inventieve aanklachten. Verschillende daarvan zitten nog steeds (1996) vast.

Het lijkt erop dat de meerderheid van blanke middenklassers de fascistische trekken van de Amerikaanse maatschappij niet onderkent. Niet alleen omdat zij niet in de buurten en klasse zitten waar zich dat fascisme doet voelen, maar ook omdat de gevestigde politieke cultuur voor hen vanzelfsprekend en legitiem is.

Bij het vergelijken van de Amerikaanse maatschappij met de maatschappij van anderen meten ze met twee maten. Totalitaire praktijken, misbruik van geweld door de politie bijvoorbeeld, die zich in de VS voordoen worden beschouwd als geïsoleerde incidenten, maar gaat het om andere landen dan beschouwen zij die als bewijs van de totalitaire aard van de daar heersende regimes.

De invasie van Polen door de nazi’s wordt algemeen beschouwd als fascistisch, de Amerikaanse invasie in Vietnam wordt echter beschouwd als dwaasheid of hoogstens als een immorele uitoefening van macht. De indoctrinatie van kinderen in Duitsland met behulp van nationalistische mythe’s en rituelen wordt gezien als een kenmerk van fascisme. Terwijl Amerikaanse kinderen met vrijwel diezelfde mythe’s en rituelen te maken krijgen  heet het geen fascistische indoctrinatie maar opvoeding tot burgerschap.

Veel tradities en conventies in andere naties die door Amerikaanse middenklas­sers geassocieerd worden met totalitarisme worden, wanneer daarvan in de VS sprake is, niet met totalitarisme geassocieerd om de reden dat men er aan gewend is en omdat het dichtbij huis is.

De heersende politiek wordt beschouwd als gematigd, het midden houdende tussen extreem rechts en extreem links. Echter, een blik op de geschiedenis laat zien dat wat beschouwd wordt als het politieke midden (het centrum) altijd geneigd is gemene zaak te maken met rechts en zich tegen links te keren.

Het samengaan van het politieke midden en rechts is begrijpelijk. Ondanks de verschillen delen zij een gemeenschappelijke doel, namelijk de maatschappij in stand te houden zoals die is. Hervormingen, dat wel, maar geen totaal andere orde.

Praten over ‘centrum’, ‘rechts’ en ‘links’ wekt de suggestie dat je het politieke spectrum langs een lineaal kunt leggen en dat ‘rechts’ en ‘links’ wél maar het ‘centrum’ niet extreem kan zijn. Het ‘extreme centrum’ lijkt een contradictie. Door te denken en te doen alsof het politieke centrum het midden houdt tussen links en rechts, maak je de betekenis van ‘links’, ‘rechts’, ‘centrum’ los van waar deze politieke oriëntaties inhoudelijk voor staan. ‘Centrum’ wordt dat waar iedereen zich min of meer in moet kunnen vinden.

Stel dat ‘links’ staat voor een schoon milieu, produceren wat nodig is, zorgen dat de kinderen van de kinderen van onze kinderen in een leefbare wereld terecht komen, basale voorzieningen gratis en voor iedereen, een huis, werk en een fatsoenlijk inkomen voor iedereen, gelijke kansen in het onderwijs en voor de rechter, geen oorlogsgeweld en geen industrie die daarvan profiteert. Je zou zeggen: dat is toch alles behalve extreem? Extreem kan je dit alleen maar vinden als je de huidige maatschappij waarin een kleine groep rijken zich verrijkt ten koste van een grote meerderheid armen tot norm verheft. Vanuit die optiek is het politieke midden, dat immers alles min of meer bij het bestaande laten wil, extreem.

Om in te zien dat het Amerikaanse politieke centrum wel degelijk (bijzonder) extreem is is het goed te bedenken dat Vietnam niet werd platgebombardeerd door lieden die voor rechtsextremist worden gehouden (bijvoorbeeld de Ame­rikaanse Nazipartij en de Klu Klux Clan), maar door de regering van de VS die daarbij gesteund werd door het brede politieke midden.

De republikeinse partij laat zien hoe een politieke hoofdstroom afglijdt naar het fascisme. Het programma van de Republikeinen verschilt nau­welijks van dat Hitler en Mussolini: weg met de vakbonden, salarissen omlaag, het mediamonopolie van rechts, afschaffen van belasting voor de grootste onderneming en de rijken, afschaffen van regelgeving voor de veiligheid van werkers, consumenten en het milieu, plunderen van publieke bezittingen, privatiseren publieke diensten, elimineren van sociale zekerheid en het wegvagen van iedereen die zich tegen deze maatregelen opstelt.

Wat betreft het laatste punt, één van de belangrijkste tactieken van het fascisme is het afleiden van legitieme klachten van de bevolking in de richting van zonde­bokken: joden, communisten, zigeuners, vakbonden, zodat de ei­genlijke boos­doeners buiten schot blijven: het leger en het grote bedrijfsleven. De bevolking die klaagt over economische achteruitgang wordt opgehitst tegen afroamerika­nen, latino’s, joden, armen, immigranten, homo’s, feministen, verdedigers van abortus, atheïsten, media die kritiek uiten op het regime, de Verenigde Naties en het vijandige buitenland.

Terwijl Amerikaanse leiders  en de media, die in handen zijn van grote bedrijven, gewoonlijk geen aandacht schenken aan legitieme klachten van sociaal gedepri­veerde groepen, lijken ze heimelijk sympathie te hebben voor de Ku Klux Clan, verontruste nazi’s en militairen, vrijwel allemaal rechts, racistisch en gewapend tot de tanden. Ze vinden het tenminste niet nodig om daar hard tegen op te treden. De mensen die zich op laten hitsen vragen zich  niet af of het echt de illegale immigranten zijn die verantwoordelijk zijn voor de enorme staatsschuld, de hoge belastingen, de inflatie en de misdaad, de werkloosheid en de verwoesting van het milieu.

Net als toen het fascisme opkwam in Italië en Duitsland, toonde het politieke centrum zich tolerant en meegaand naar de ultrarechtsen toe terwijl die zich schuldig maakten aan intimidatie en onderdrukking van links. Veel van hen die de antidemocra­ti­sche maatregelen tegen dissidenten steunen hebben geen oog hebben voor het dreigende fascisme in de VS. Het fascistisch gevaar komt niet van een handjevol skinheads of militairen, maar van diverse veiligheidsdiensten die er op uit zijn ons onze rechten te ontnemen onder het motto van een beter Amerika. En van politici en kiezers van het politieke midden die zich door rechts en ultra-rechts op sleeptouw laten nemen.

  • Werd Roel van Duijn niet jarenlang door de BVD bespioneerd?

Vuile rijken: rijkdom is de oorzaak van armoede (1)

Socioloog  en activist Michael Parenti wordt in de VS beschouwd als één van belangrijkste kritische denkers. Minder bekend dan Noam Chomsky. Waarschijnlijk omdat Chomsky door de faam die hij als taalkundige gevestigd had voordat hij over de Amerikaanse buitenlandse politiek ging schrijven minder goed dood te zwijgen was.

In “Sucias Verdades” (de smerige waarheid *) laat hij zien de VS niet het paradijs is wat het volgens de regerende elite en volgens de Amerikaanse pers wel is. De staatspropaganda is er niet alleen op gericht de eigen bevolking wijs te maken dat de VS vergeleken andere landen een paradijs is, maar ook om de bevolking in landen als  Cuba, Bolivia, Nicaragua, Venezuela ontevreden te maken met hun regimes zodat die plaatsmaken voor VS-gezinde regimes.

Eerst laat Parenti aan de hand van een overvloed van cijfers zien hoe ontzettend veel armoede er in de VS is, hoeveel mensen dood gaan omdat ze de kosten voor medische zorg niet kunnen betalen, hoe groot de criminaliteit en onveiligheid zijn en vooral ook hoeveel niet-blanken het grootste deel van hun leven in de commerciële gevangenissen doorbrengen en hoe corrupt de overheid is. Voorbeeld: de helft van alle politie agenten in New York blijkt steekpenningen aan te nemen en veel overheidsdienaren en -diensten zijn zelf betrokken bij illegale drugshandel.

Als je Parenti leest dringt de vraag zich op: waar halen Obama en Clinton de brutaliteit vandaan om andere landen, bijvoorbeeld landen als Cuba, Iran, Rusland, de maat te nemen wat betreft schending van mensenrechten? En waarom doet de Europese pers, die Obama tijdens diens bezoek aan Cuba als de Verlosser in beeld brengt, daar aan mee?

De kritiek van Parenti op de VS is nogal fundamenteel. Armoede is niet iets wat helaas nog steeds bestaat omdat de regering er nog niet in is geslaagd om die terug te dringen of omdat de economie niet genoeg oplevert om iedereen van een toereikend inkomen te voorzien. Armoede bestaat omdat er asociale mensen bestaan die zich ten koste van anderen menen te mogen verrijken.

Het argument van Parenti doet denken aan de kritiek op het begrip “onderontwikkeling”. Arme mensen en arme landen zouden hun armoede te wijten hebben aan zichzelf doordat ze zich niet voldoende hebben geschoold respectievelijk hun economie niet voldoende op orde hebben gebracht. Ze hebben hun kansen niet voldoende benut, zoals rijke mensen en rijke landen dat wél zouden hebben gedaan.

Parenti brengt daar tegenin dat het de rijke landen en daarbinnen de rijken zijn die de armoede van anderen op hun geweten hebben en opzettelijk in stand houden. Door arme mensen en landen in ongunstige ruilposities te brengen en zich van de macht van de staat meester te maken, waardoor verzet met wetgeving, rechtspraak en geweld kan worden gesmoord.
“Onderontwikkeling” is dus een situatie waarin mensen en landen worden gebracht en gehouden doordat ze worden uitgebuit.

India exporteert gigantisch veel rijst en graan, terwijl er 300 miljoen mensen in India honger lijden. Steeds meer land in Afrika wordt door westerse ondernemingen voor een appel en ei van corrupte overheden gekocht (die daarvan wapens kopen om hun bevolking onder de duim te houden!) om producten te verbouwen voor de westerse markt, waardoor oorspronkelijke boeren van hun land verdreven worden, deel gaan uitmaken van de ‘arbeidsreserve’ (waardoor de lonen laag kunnen worden gehouden) en de bevolking niet meer in eigen voedselbehoefte kan voorzien.

Hoewel de rijken en de rijke landen dat proberen te maskeren is het oorzakelijk verband tussen rijkdom en armoede zo zichtbaar en vanzelfsprekend, dat wij onze pijlen van kritiek veel meer op de rijken zouden moeten richten. We zouden juist niet op moeten kijken tegen lieden die er in geslaagd zijn zich te verrijken, want elke rijke heeft armoede op zijn geweten. Wij zouden rijk zijn moeten beschouwen als verachtelijk.

wordt vervolgd.

* Oorspronkelijke titel “Dirty Truths, Reflections on politics, Media, Ideology, Conspiracy, Ethnic Life en Class Power”

PVV, het topje van de ijsberg

Zojuist het boekje ‘De ideologie van de PVV’ gelezen van Jan Jaap de Ruiter. Met een voorwoord van Rob Riemen. Het is een kritiek op Bosma’s ‘De schijn-elite van de valse munters’.

Volgens Rob Riemen is het een kenmerk van fascisten, waartoe hij de PVV rekent, de waarheid te haten, domheid te cultiveren, kritiek te negeren, te liegen en publiek debat uit de weg te gaan.

Als dat het kenmerk is van fascisten, dan wemelt het in de politiek van de fascisten. In ‘De intellectuelen en de Staat’ (1978) beschrijft Chomsky hoe de staat zich systematisch bedient van leugenachtige intellectuelen (‘experts in het legitimeren’).

De huidige politiek, waarin woordvoerders en twitteren een belangrijke plaats innemen, heeft een generatie politici voortgebracht die sterk zijn in publiciteit en het dus niet nodig vinden dossiers te kennen en discussies zoveel mogelijk uit de weg gaan.

Dat ‘De schijn-elite van de valse munters’ volstaat met uit hun verband gerukte citaten en allerlei onzin, zoals De Ruiter geduldig laat zien, is dus niet zo bijzonder, want dat doen de meeste politieke pamfletten en beleidsnota’s van de overheid ook.

Bosma beweert dat links ermee is begonnen migranten naar Nederland te halen. Onzin, die werden gerecruteerd door arbeidsbureaus van de overheid onder druk van bedrijven op zoek naar goedkope arbeidskrachten die ze makkelijk konden uitbuiten.

Volgens Bosma moeten joden vrezen voor de Islam en zijn ze veilig in onze christelijke cultuur. Met een verwijzing naar Hilberg’s ‘De vernietiging van de Europese Joden’ laat De Ruiter zien dat er een lange christelijke traditie van jodenhaat bestaat.

De vraag is wat het voor zin heeft inhoudelijk op een ideologisch verhaal als dat van Bosma in te gaan. Iemand die de feiten verdraait en liegt, daar valt niet mee te praten. Dat geldt niet alleen voor Bosma’s ideologie, maar voor ideologieën in het algemeen.

Een ideologie doet immers niet anders dan rechtpraten, ook al is het krom. Er is een betere manier om er achter te komen waarom de PVV zoveel aanhang heeft dan de  geschriften van de PVV te lezen. Die worden ook niet door de aanhang gelezen.

De bittere waarheid is dat de PVV standpunten uitdraagt die stiekem ook door andere politieke partijen worden gehuldigd. Met instemming van vrijwel alle politieke partijen heeft Nederland een extreem inhumaan vreemdelingen – en vluchtelingenbeleid.

Als de politieke elite alles in het werk stelt om zo min mogelijk vreemdelingen toe te laten, het geen probleem vindt ze in de Middellandse zee te laten verdrinken en zonder behandeling van hun asielaanvraag terug te sturen naar Turkije (Samsom), dan gaat het publiek denken dat die vluchtelingen een gevaar zijn. Anders mochten ze er wel in.

Als de burgemeester van Utrecht (Van Zanen, VVD) Turkse shoarma winkeltjes verbiedt om laat open te zijn omdat ze hinder zouden geven (terwijl er nauwelijks klachten over de gedupeerde ondernemers zijn) en de gemeenteraad doet daar niets tegen, dan gaat het publiek denken dat het niet pluis is bij die Turkse shoarma winkeltjes.

Als de burgemeester van Utrecht (Brouwer, PvdA) schrijft dat het Marokkaanse theehuis om 23.00 uur dicht moet omdat in- en uitlopende Marokkaanse mannen intimiderend werken op passanten, en als de gemeenteraad daar niets tegen doet, dan gaat het publiek denken dat het niet pluis is in die Marokkaanse theehuizen.

Bijna 63 % van de gedetineerden is allochtoon, terwijl allochtonen 18% uitmaken van de totale Nederlandse bevolking. Dan moet het publiek wel denken dat allochtonen meer dan hollanders de neiging hebben om crimineel te zijn.

Het punt dat ik wil maken is (1) dat de PVV zegt wat de meeste andere politieke partijen denken en (2) dat wat het volk denkt hen wordt voorgeleefd en voorgehouden door de overheid en door de politieke elite.

Als excuus voor hun slappe verzet tegen de PVV voeren politieke partijen altijd aan dat ze toch een beetje rekening moeten houden met wat het volk wil. Dat is onzin, het volk komt regelmatig in opstand tegen extreem inhumane beslissingen van de minister om kinderen uit te wijzen en gezinnen uit elkaar te rukken.

Anders dan het verhaaltje over Boer Tjedde in de Epiloog van het boekje van De Ruiter suggereert, zijn het altijd autoriteiten, wereldlijke- en kerkelijke vorsten die het volk opzetten tegen de vreemdeling of bevolkingsgroepen tegen elkaar opzetten. Tegenwoordig ook, zoals  Claire Rodier in ‘Xenophobie business, a quoi ser servent les contrôles migratoires ?’ betoogt, de wapenen security industrie en ambtelijke diensten wier omzet en inkomen afhankelijk is van het weren van vreemdelingen.

De hetze tegen vreemdelingen is pas goed begonnen met Bolkenstein (VVD) en Scheffer (PvdA). De huidige inhumane vreemdelingenwet is van de hand van Cohen (PvdA). Toen daarmee de toon was gezet besloot Wilders daar politieke munt uit te slaan. *

Voor de VVD, PvdA, D66, CDA, GroenLinks, Christenunie is de PVV eigenlijk een uitkomst: door daar tegen te fulmineren kunnen ze doen alsof zij vrij zijn van afkeer van vreemdelingen. Wat dus niet zo is, anders had Nederland niet zo’n inhumaan vreemdelingenbeleid. * *

 

*Hitler groeide op in een dorp waar geen joden waren. Toen hij als jongeling in Wenen kwam had hij niets tegen Joden. Dat veranderde toen hij ontdekte dat hij zich populair kon maken door op joden af te geven.

** Zo inhumaan dat een Duitse rechtbank weigerde een vreemdelingen naar Nederland terug te laten sturen.

Groenlinks: bang voor debat over milieu

moniek c.s
De GroenLinks fractie is trots op de bereikte verbeteringen in de luchtkwaliteit en blij dat de milieuzone een effectief middel blijkt“, aldus de GroenLinks fractie Utrecht afgelopen week tijdens de zgn. raadsinformatie over luchtkwaliteit.

Even een paar feiten op een rijtje.

1. Op het WOB-verzoek van 18-1-2016 om uit documenten te laten blijken “wat in feite het nut is geweest (uitgedrukt in microgram/m3 NO2 lokale bijdrage) van het Utrechts gemeentelijk luchtkwaliteitsbeleid” nam het college op 23 juni 2016 het besluit dat zo’n document er niet is. Met andere woorden: de gemeente heeft nooit een poging gedaan om te berekenen of te meten wat nu het positief effect is geweest van alle sinds 2005 opgestelde en uitgevoerde ac­tieplannen (totale kosten ruim 75 miljoen).

2. Voor zover de concentratie NO2 sinds 2005 schijnbaar is afgenomen is dat voornamelijk het gevolg van een verandering in de regels die voorschrijven hoe je de concentratie NO2 moet vaststellen. Aanvankelijk moest dat door de concentratie te meten/berekenen op een afstand van 5 meter van de rand van de weg. Inmiddels is die afstand 10 meter. De concentratie NO2 op een drukke weg neemt daardoor pakweg 5 microgram/m3 af. Dat is dus geen werkelijke afname.

Wat ook veranderd is in de regelgeving is dat de concentratie NO2 niet meer hoeft worden vastgesteld op plaatsen waar mensen geacht worden niet “significant” aan vieze lucht te worden blootgesteld. Alle plekken waar het maar niet wil lukken aan de norm te voldoen worden, daar wordt de concentratie dus niet meer vastgesteld. Zo lost de overheid het probleem op.

3. In de tweede plaats valt de afname, voor zover daar in werkelijkheid sprake van is, te verklaren door de afname van de zgn. achtergrondconcentratie. Daar heeft de gemeente echter volgens eigen zeggen geen enkele invloed op. Zie: http://www.stopluchtverontreiniging.nl/?p=1115.

De conclusie moet dus zijn dat wat de gemeente Utrecht sinds 2005 gedaan heeft (dat is voornamelijk het opstellen van rapporten door dure ambtenaren en externe adviseurs), niets aan de afname van NO2 heeft bijgedragen. De gemeente geeft ook toe niet over informatie te beschikken aan de hand waarvan het nuttig effect kan worden aangetoond. Recent onderzoek naar het effect van de milieu heeft ook al geen aantoonbaar effect laten zien.

Waarom beweert GroenLinks dan toch dat zij trots is op de bereikte verbetering? Omdat de luchtkwaliteit de laatste jaren de portefeuille is geweest van een GroenLinks wethouder. Eerst Lintmeijer en nu Van Hooijdonk (in een eerdere baan tekstschrijver van de minister van Verkeer en Waterstaat). Beide wethouders hebben zich er, net als de fractie, voor ingezet het centrum Utrecht optimaal voor autoverkeer bereikbaar te houden. (*)

Zoals bekend weigert de GroenLinks fractie in de persoon van Moniek Bollen een openbaar debat met de Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht. Net als wethouder Van Hooijdonk en net als Anne Knol van Milieudefensie (uithangbord van GroenLinks). Het eindeloos herhalen van fabeltjes op twitter en in de pers heeft bij GroenLinks uiteraard de voorkeur boven een publiek debat.

(*) Volgens de Nota Utrecht, Aantrekkelijk en Bereikbaar zijn zowel het stationsgebied als de binnenstad ‘economische kerngebieden’ die daarom optimaal voor de auto bereikbaar moeten zijn. Dat is waarom GroenLinks heeft ingestemd met de ondergrondse parkeergarage onder het Jaarbeursplein bij het station en waarom GroenLinks eraan vasthoudt dat nieuwe kantoren bij het station over voldoende parkeergelegenheid moeten beschikken. Overigens In 2006 besloot GroenLinks akkoord te gaan met de fly-over 24 Oktoberplein omdat dat de voorwaarde was om aan het college te mogen meedoen.

 

 

Conservatisme of complot, worden wij voorgelogen door de media?

Volgens Rob Wijnberg in de Correspondent (*) berichten de media wel degelijk in het voordeel van hen die aan de macht zijn, maar is er van een complot geen sprake. Volgens Wijnberg is er slechts sprake van conservatisme en dat conservatisme kan verklaard worden uit hoe media nu eenmaal wer­ken. Met andere woorden: journalisten en correspondenten die ons van nieuws voorzien kunnen er ook niets aan doen dat wij misleid worden, het ligt aan het systeem. Ik ben het niet met Wijnberg eens.

Volgens Wijnberg heeft ‘nieuws’ de neiging conservatief te zijn omdat (1) het focust op wat fout is, fout in de zin van een negatieve verandering, (2) omdat het bondig moet zijn, waardoor het al snel conventionele wijsheden herkauwt, (3) omdat voor waar aanneemt wat beweerd wordt door deskundigen die tot de gevestigde orde behoren (4) en omdat nieuws dat niet past in wat de media het publiek pleegt voor te houden nu eenmaal (‘cognitieve dissonantie’) ook door de media verdrongen wordt.

1. De media zouden vooral oog hebben voor wat er fout gaat en dat zou ze conservatief maken. Het is maar wat je als “fout” beschouwt. De politieke elite vindt bijvoorbeeld vluchtelingen fout. Daarom krijgt Frontex extra miljoenen om ze aan de EU-grens tegen te houden. Je zou het echter ook “fout” kunnen vinden dat mensen honger lijden, sterven door luchtverontreiniging of dat de wereld afste­vent op een kernoorlog. Kortom: media hebben niet zozeer oog voor wat er fout gaat maar voor wat er fout gaat volgens lieden die tot de politieke elite behoren. Dat is een keuze voor de optiek van de politieke elite.

‘Nieuws’, omdat dat zou gaan om wat fout gaat, laat volgens Wijnberg zien hoe de wereld ‘ten negatieve verandert’. Dat Wijnberg dat zo ziet komt omdat hij de politieke elite laat uitmaken wat ‘fout’ is. Voor de politieke elite is de wereld zoals die is namelijk normaal: vrije markteconomie, bestendige economische groei, inkomensverschillen die zo groot zijn dat ze competitie in de hand werken, uitwonen van de aarde. Alles wat die ‘normale’ gang van zaken verstoort is volgens de politieke elite negatieve verandering, een stap terug. Vandaar dat het nieuws dat deze ‘negatieve verandering’ tot nieuws maakt conservatief is.

Zou je niet de politieke elite laten uitmaken wat fout en ‘negatieve verandering’ is, maar de mensen die honger lijden en gediscrimineerd worden en de mensen die zich grote zorgen maken in verband met de oorlogsindustrie en klimaatopwarming, en zouden journalisten besluiten om het nieuws dáár over te laten gaan, dan zou dat nieuws opleveren dat helemaal niet conservatief is. Het zou immers laten zien dat de wereld die volgens de politieke elite normaal is ingrijpend moet veranderen. Nieuws hoeft dus niet conservatief te zijn, het kan ook progressief zijn doordat het de aandacht vestigt op misstanden en belangen die bestreden moeten worden om een betere wereld dichterbij te brengen.

2. Nieuws moet bondig zijn anders wordt het niet gevolgd en gelezen. Mee eens. Maar waarom zou dat er makkelijk toe leiden dat conventionele waarheden worden herkauwd? Om klimaatopwarming, armoede, terrorisme en racisme anders uit te leggen dan de politieke elite dat doet heb je weinig woorden nodig. Dat kan heel bondig. Het omgekeerde is het geval: het kost veel meer woorden om recht te praten wat krom is, dan om eerlijk te laten zien wat er aan de hand is. Hoe moet je bijvoor­beeld uitleggen dat de VS er op uit is ISIS in Syrië te bestrijden terwijl iedereen weet dat ISIS door de VS, Israël, Saudi-Arabië, Qatar met wapens in staat wordt gesteld zich te handhaven? Leg dat maar eens bondig uit. Nee, de meest bondige manier om nieuws te brengen is om de feiten eerlijk te brengen en om niet conventionele ‘waarheden’ te herkauwen.

Ander voorbeeld? De Nederlandse regering geeft sinds 2000 honderden miljoenen uit om de lucht verontreiniging te bestrijden. In 2010 had aan de norm moeten worden voldaan. Dat is echter nog steeds niet het geval. De meest adequate en tevens meest bondige verklaring van dat wanbeleid is dat de regering weigert om effectieve maatregelen te nemen omdat die neerkomen op het terugdringen van automobiliteit en het afzien van de aanleg van steeds meer asfalt. De invloed dus van de auto- en asfaltlobby. Als je deze eenvoudige waarheid niet aan het publiek wil brengen moet je als krant dus ingewikkelde verhalen gaan bedenken over ingewikkelde berekeningen.

Het is net als met de belastingaangifte: pas als je gaat sjoemelen met de waarheid wordt het ingewikkeld en moet je blijven sjoemelen. Eerlijk is het bondigst.

3. Nieuwsmedia vallen heel makkelijk terug om deskundigen die tot de gevestigde orde behoren. Dat voert Wijnberg aan om uit te leggen waarom de media nu eenmaal conservatief zijn. De deskundigen van de gevestigde orde (‘universiteiten, onderzoeksinstellingen, planbureaus et cetera’) geven ‘een reflectie van wat de gevestigde orde als ‘redelijk’ of ‘aannemelijk’ beschouwt’ aldus Wijnberg. Natuurlijk is het zo dat het onder deskundigen barst van de ‘experts in het legitimeren’ van de gevestigde orde, maar er zijn ook veel deskundigen die dat helemaal niet doen en juist erg kritisch zijn over de gevestigde orde. Het probleem is alleen dat de media er maar al te vaak voor kiezen om de officiële deskundigen wél aan het woord te laten en de kritische niet. Daar valt een hele bondige verklaring voor te geven: journalisten hebben zelf een bepaalde politieke opvatting (voelen zich althans verbonden met bepaalde politici en partijen) en shoppen dan bij voorkeur bij deskundigen die daar ‘feiten’ en argumenten voor verschaffen.

Er is dus geen sprake van dat journalisten als vanzelf terechtkomen bij ‘de waarheid die per definitie door de machthebbers wordt geproduceerd’, ze kiezen ervoor. En ook daar is een verklaring voor: het is over het algemeen ook hun waarheid. Journalisten hebben de meeste van hun opvattingen gemeen met de wethouder, met kamerleden, beleidsambtenaren en deskundigen van de overheid. Veel meer dan met daklozen, vluchtelingen, allochtone jongeren die met justitie in aanraking komen, krakers en activisten tegen wapenhandel, racisme en steenkolen. Journalisten horen over het algemeen zelf bij de gevestigde orde, net als de Volkskrant, Trouw, de NOS en de NRC.

4. ‘Tot slot is er nog een vierde factor die maakt dat nieuwsmedia de status quo bestendigen: hun eigen cognitieve dissonantie’, aldus Wijnberg: de ongemakkelijke waarheid wordt niet opgemerkt. Jarenlang hebben de media, in het voetspoor van de regering, geschreven dat Griekenland keihard moet bezuinigen. En als het IMF dan schrijft dat dat een heilloze aanpak is gebleken wordt dat niet als nieuws gebracht. Aldus Wijnberg. Het niet opmerken en het verdringen van feiten die je wereldbeeld in de war schoppen. Sinds de psychologie daar het begrip ‘reductie van cogni­tieve dissonantie’ voor heeft bedacht zijn wij min of meer geëxcuseerd. Zo werkt de psyche nu eenmaal, dat kan ons dus niet verweten worden.

Conservatisme is iets waar je journalisten moeilijk een verwijt van kan maken. Het is iemands goed recht om conservatief of progressief te zijn. En als je als journalist dan bovendien werkt in een branche die naar zijn aard niet anders dan conservatief kan zijn, wat valt je dan kwalijk te nemen als je het publiek nieuws voorschotelt waarmee de waarheid wordt onderdrukt? Niets toch? Kortom, het betoog van Wijnberg is een betoog waarmee de media en de journalist van de verantwoordelijkheid ontslagen worden om zo goed mogelijk de waarheid te brengen. Dat de media de leugens reprodu­ceert van de machthebbers, daar zouden wij de media en de journalist dus eigenlijk geen verwijt van mogen maken. Het ligt aan de psyche en het systeem.

Tegen het betoog van Wijnberg valt in te brengen dat een journalist er best voor kiezen kan om de aandacht te vestigen op problemen die inherent zijn aan de gevestigde orde en dus alleen verholpen kunnen worden door de gevestigde orde juist niet in stand te houden. Zijn nieuws hoeft dus niet con­servatief te zijn (1), Anders dan Wijnberg betoogt is het streven naar ‘bondig’ nieuws juist een argument voor eerlijk nieuws, omdat voor niet eerlijk nieuws verhullende verhalen nodig zijn waar geen eind aan komt: als je eenmaal liegt over een kwestie moet je immers blijven liegen (2). Anders dan Wijnberg betoogt hoef je als journalist niet te biecht bij een deskundige die jouw opvatting en die van de machthebber onderschrijft. Er zijn altijd genoeg deskundigen te vinden voor een contra verhaal, zodat je dat andere verhaal ook kunt bieden. Mag het publiek beslissen welk verhaal ze het meest aannemelijk vindt (3). Dat het even slikken is om je van feiten rekenschap te geven die haaks staan op wat je altijd hebt gedacht mag geen reden zijn om dat dan maar niet doen (4).

Kortom, de media en de journalist die het publiek de ‘waarheid’ laten zien zoals de machthebbers willen dat het publiek die ziet om de gevestigde orde te beschermen tegen veranderingen, kunnen niet door conservatisme (noch hun eigen conservatisme noch dat van het systeem) worden vrijge­pleit. Zij kiezen ervoor mee te doen met een complot dat erop gericht is het publiek te bedriegen.

* https://decorrespondent.nl/5031/Waarom-complotdenkers-gelijk-hebben-over-de-media-ook-al-is-van-een-complot-geen-sprake/249056359695-2cc239e5

Verenigde Staten, terrorist nummer 1

Het militair-industrieel complex aan de macht.

siria 2

Volgens de New York Times van 15 oktober 2014 (*) liet Obama de CIA een  onderzoek doen naar wat het stiekem financieren en leveren van wapens (‘covert aid’), met de bedoeling onwelgevallige regimes te ontwrichten en ten val te brengen, de VS had opgeleverd. Dat was omdat hij wilde weten of het zin had Syrische rebellen op te zetten tegen het regime Assad.

De vraag die Obama niet stelde was waarom de VS het recht zou hebben (anders dan het recht van de sterkste) gewapende opstanden te organiseren in landen waarvan het regime ze niet aanstaat en hoe de VS zou reageren als die landen opstandige groepen in de VS van wapens en training zou voorzien om de Amerikaanse regering ten val te brengen.

Het onderzoek van de CIA gaf Obama weinig reden te verwachten dat hij door opstandige religieuze groeperingen tegen Assad op te zetten en van wapens te voorzien Assad weg zou kunnen krijgen waardoor een Amerika gezind regime daarvoor in de plaats zou kunnen komen. Dat weerhield Obama er niet van om dat toch te doen. Misschien had hij ook andere bedoelingen.

In 1988 mengde de VS zich in de strijd van Angola tegen Zuid Afrika dat Angola was binnen gevallen. De VS voorzagen het terroristische Unita van Savimbi samen met Zuid Afrika van wapens. De UN schatte in 1989 dat de operatie 1,5 miljoen doden had gekost. Met hulp van Cubaanse troepen werd een eind gemaakt aan de opstand en de agressie van Zuid Afrika en de VS. De VS bleek een vriend van het apartheidsregime in Zuid Afrika en voor iedereen die daar nog niet van overtuigd was het duidelijk dat de VS een bedreiging is voor jonge staten die onafhankelijk proberen te zijn.

Na de mislukte door de VS georganiseerde invasie bij de Varkensbaai, besloot Kennedy (zie het hieronder afgedrukte memorandum waaruit blijkt dat de sabotage operatie ‘Mongoose’ de instemming had van de ‘higher authoriy’: de regering Kennedy) het Castro regime ten val te brengen door de handel met Cuba te verbieden (een verbod waar alleen het Oostblok en China zich niets van aantrokken) én door terroristische acties uit te laten voeren in Cuba. Keith Bolender heeft daar uitvoerig over geschreven in “Voices From the Other Side: an Oral History of Terrorism Against Cuba” (2010).

Mangoose

Om de agressie van de VS het hoofd te kunnen bieden riep Cuba de hulp van  Rusland in die raketten op Cuba installeerde waarmee een nieuwe inval door de VS zou kunnen worden afgeslagen. Nadat Kennedy had toegezegd van militaire invasies af te zien werden de raketinstallaties door Rusland weer verwijderd. De terroristische acties gingen echter zeker nog 30 jaar door.

Eigenlijk zijn er in de recente geschiedenis bijna alleen staatsgrepen en contrarevoluties aan te wijzen waar de VS de hand in had of bij betrokken was: Cuba 1898, Puerto Rico 1898, Filipijnen 1889, Panama 1903, Nicaragua 1909, Haïti & Dominicaanse republiek 1915, China 1945 (steun Kwomintang), Korea 1950, Perzïe (die de Sjah aan de macht bracht) 1953, Guatemala 1954, Vietnam 1958, Congo (moord Lumumba) 1960, Cuba 1961, Honduras 1963, Indonesië 1965, Griekenland 1967, Oman 1970, Bolivia 1971, Chili 1973, Argentinië 1976, Afghanistan 1978, Nicaragua 1980, Grenada 1983, Angola 1988, Panama 1989, Somalië 1993, Haïti 1994, Joegoslavië 1999, Afghanistan 2001, Venezuela 2002, Irak 2003, Honduras 2008, Tunesië 2011, Libië 2011, Syrië 2011, Egypte 2013.

Met name onder Obama is de VS zich ook gaan toeleggen op het gebruik van drones waarmee personen die geacht worden een bedreiging te vormen voor de belangen van de VS overal ter wereld kunnen worden gedood. Drones worden met name toegepast in Afghanistan, Pakistan, Jemen, Somalië, Irak en Syrië. Obama heeft zich er een  voorstander van getoond omdat het geen levens kost van Amerikaanse soldaten wat de weerstand van het Amerikaanse publiek tegen oorlogvoering minder maakt. Volgens Obama vindt het gebruik van drones heel secuur plaats zodat alleen de persoon gedood wordt die aan de beurt is om gedood te worden.

Volgens het ‘Bureau of Investigative Journalism’, de NGO ‘Reprieve’ en de site Intercept van Glenn Greenwald (waaraan documenten werden gelekt door medewerkers van het drone programma) zijn die drones helemaal niet zo secuur en bestaat 90% van de slachtoffers uit personen waarvan het niet de bedoeling was ze te doden, waaronder ook veel kinderen. Dat ligt erg voor de hand omdat de persoon die moet worden gedood zich vaak bevindt in gezelschap van familie en buren. Ook blijkt dat gewone boeren vaak ten onrechte worden aangezien voor gevaarlijke terroristen of de broer of de vader van de ‘terrorist’ per ongeluk als doelwit wordt geselecteerd. In Pakistan kwamen 874 mensen om bij pogingen om 24 ‘vijanden’ te treffen. In Jemen zou het gaan om 273 niet bedoelde op 17 bedoelde slachtoffers. Geschat wordt dat de oorlogvoering met drones inmiddels minstens 6000 onbedoelde slachtoffers heeft gemaakt.

De discussie over de vraag of die drones voldoende nauwkeurig zijn en of het technisch mogelijk is om ze preciezer te maken dreigt de principiële vraag aan de discussie te onttrekken waar de VS het recht vandaan haalt om de doodstraf te voltrekken aan iedereen ter wereld waartegen bij de Amerikaanse regering de verdenking bestaat dat die een bedreiging zou kunnen zijn voor de belangen van de VS. En nog wel zonder proces waarbij de schuld bewezen en de doodstraf door een onafhankelijke rechter opgelegd wordt. De VS doet niet eens moeite daar een juridische/morele rechtvaardiging voor te bedenken maar meent wel andere landen de maat te moeten nemen wat betreft de mensenrechtensituatie in hun land.

Over terrorisme gesproken, wat is het verschil tussen de sabotage die door de CIA wordt gepland en door bendes en doodseskaders wordt uitgevoerd die door de CIA worden getraind en bewapend om onwelgevallige regimes te ontwrichten enerzijds en de sabotage van Al Qaida en Taliban anderzijds? In 1996 liet de CIA bommen tot ontploffing brengen in hotels in Havana om het toerisme te ontmoedigen. De VS brengt dictaturen aan de macht die op grote schaal burgers doden, gevangen zetten, martelen en laten verdwijnen. Het doelbewust doden  met drones van burgers in Irak, Syrië, Pakistan, Jemen en Somalië, wat is precies het verschil met aanslagen op de burgerdoelen die door of in naam van Al Qaida en ISIS worden gepleegd? Het ene verschil is dat de VS een erkende staat is en Al Qaida en ISIS niet, het andere dat de schaal waarop de VS terroristische acties pleegt van een totaal andere orde is, namelijk onvergelijkbaar groter. Waarom het terrorisme van de VS minder verwerpelijk zou zijn dan het terrorisme van Al Qaida en ISIS valt moeilijk te begrijpen.

Verdedigers van de VS zullen aanvoeren dat de terreur van de VS uiteindelijk een nobel doel heeft: het verdedigen van vrijheid en democratie door dictatoriale regimes te voorkomen en ten val te brengen. In vrijwel alle gevallen, echter, waarin de VS zich meer of minder openlijk met geweld mengt in anderlands zaken was en is dat juist om democratisering terug te draaien en vazallen en dictators aan de macht te brengen die bereid zijn gemene zaak te maken met grote Amerikaanse bedrijven, ten koste van vrijheid en democratie.

Onder Bush is de strijd tegen het terrorisme steeds meer een doel op zichzelf geworden, een strijd die gestreden wordt onder andere met terreur, maar dan op veel grotere schaal. Het effect van deze ‘war on terror’ is nog veel meer terreur. Om twee redenen. De eerste is dat het omvangrijke leed dat aan burgers wordt aangericht in het kader van de strijd tegen terreur de haat tegen de VS en zijn bondgenoten aanwakkert en het draagvlak vergroot voor terroristische acties gericht tegen burgers in de VS en Europa. Paul Piller, ex CIA analist, wijst op de “resentment-generating impact of the U.S. strikes” in Syrië.

De tweede reden is dat groepen die door de VS getraind en bewapend worden om onwelgevallige regimes van binnen uit te bestrijden vroeg of laat hun eigen plan trekken. De Taliban is voortgekomen uit de Moedjahedien die door de VS bewapend werd om een eind te maken aan de overheersing door de Russen. ISIS is voortgekomen uit een alliantie van opstandelingen die groot zijn geworden door omvangrijke wapenleveranties, in veel gevallen via Saudi Arabië en Qatar, bedoeld om Assad te verdrijven. ISIS, dat door de VS wordt of zou worden bestreden, wordt door bondgenoten van de VS (en met kennelijke instemming van de VS) grootscheeps bevoorraad, wat er belangrijk aan bijdraagt dat de terreur zich uitbreidt.

Dat de door de VS geëntameerde terreur geen democratieën maar dictators aan de macht brengt en tot steeds meer terreur leidt kan moeilijk verklaard worden uit verstandsverbijstering waarvan dan al tientallen jaren sprake moet zijn. De vraag is dus wat de VS beoogt met al die terreur en met het aan de macht helpen van dictators

Volgens veel analisten vinden de gewelddadige interventies en terreur van de VS plaats om Amerikaanse bedrijven te helpen zich meester te maken van schaarse grondstoffen, landbouwgronden (‘land grabbing’ ), goedkope arbeid en nutsbedrijven. Democratie in en de onafhankelijkheid van grondstofrijke lage lonen landen met vruchtbare landbouwgrond staan aan dat streven in de weg omdat overal waar het volk zelf aan de macht komt dat volk er op uit is de opbrengst van grondstoffen, arbeid en landbouwgronden zoveel mogelijk ten goede te laten komen aan de bevolking zelf in plaats van aan buitenlandse ondernemingen en er op uit is nutsbedrijven (drinkwater!) juist niet te privatiseren, uitbuiting van arbeiders tegen te gaan en ervoor te zorgen dat ook buitenlandse bedrijven behoorlijk belasting betalen. Dat verklaart dat met hulp van de VS democratisch gekozen regeringen worden afgezet door kolonels en dat priesters en activisten die zich daartegen verzetten worden gevangengezet, verdwijnen of  worden vermoord. Het verklaart ook dat regimes die met succes het hoofd bieden aan de Amerikaanse inmenging het mikpunt worden van een door de CIA opgezette media oorlog waarin zij worden neergezet als regimes die op grote schaal mensenrechten schenden en een gevaar zijn voor hun buren, waardoor het gerechtvaardigd zou zijn met terreur en openlijke militaire interventie een eind te maken aan die regimes.

Wat als verklaring voor de Amerikaanse interventies en terreur weinig aandacht krijgt is de enorme invloed van de oorlog- en terreurindustrie. Een groot land dat vrijwel onafgebroken in oorlog is en meent gewelddadig in te moeten grijpen ook aan de andere kant van de wereld, is een ideaal oord voor overheidsdiensten en industrieën die zich toeleggen op bewapening, veiligheid, intelligence. Amerika gaf in 2010 700 miljard uit aan defensie (35 miljoen van de 320 miljoen Amerikanen leeft in armoede) . Amerika is de grootste wapenexporteur. Dat betekent dat het een enorme bedrijfstak is, een bedrijfstak waar heel veel mensen werken, waar heel veel geld om gaat en waarin particulieren, banken en financiële instellingen heel veel geld beleggen. Om te zorgen dat het een winstgevende bedrijfstak blijft waarin mensen niet bang hoeven te zijn voor hun baan (ook als het een baan is bij de CIA en bij ‘defensie’) doet de bedrijfstak er alles aan de vraag naar meer en nieuwe wapens aan te wakkeren, de vraag naar meer defensie, veiligheidsbeleid en grensbewaking te bevorderen, congresleden en publiek te beïnvloeden met verhalen waarin gewezen wordt op de Russische,  Chinese, Iraanse dreiging, het islamitisch gevaar, het gevaar dat schuilt in drugs en vluchtelingen. Voor alles waar het publiek bang voor te maken is, daar wordt het publiek bang voor gemaakt met als doel de verhoging van uitgaven voor bewapening en ‘veiligheid’ waardoor de oorlogs- en terreurindustrie winst kan blijven maken. Een industrie met veel invloed doordat politieke partijen zich er door laten sponsoren en invloedrijke overheidsfunctionarissen er niet zelden financieel belang bij hebben: “Cheney’s Halliburton Made $39.5 Billion on Iraq War”. International Business Times, 20 maart 2013.

Hoe meer geld een staat uitgeeft aan defensie, veiligheid, grensbewaking (het tegenhouden van vluchtelingen), hoe meer werk, winst en inkomens daarvan afhankelijk is en hoe meer gewicht het belang daarvan in de schaal legt bij politieke beslissingen om geweld en terreur in te zetten. Het gaat niet alleen om olie, land grabbing, goedkope arbeid en het afdwingen van ‘vrije’ handel. Het gaat ook en steeds meer om het verdienen aan oorlog en terreur als zodanig en daarvoor is het nodig dat er uitbarstingen van geweld zijn die dan met geweld bestreden moeten worden en als die uitbarstingen er niet zijn dan moeten die  georganiseerd worden door bevolkingsgroepen tegen elkaar op te zetten, verzet te organiseren tegen onwelgevallige regimes, doodseskaders op te leiden en aanslagen te laten plegen waarvan de schuld met veel publiciteit bij de vijand gelegd kan worden. Belangrijk is natuurlijk wel een pers die de officiële lezing van de overheid overneemt, maar daar is over het algemeen geen gebrek aan.

 

(*) https://chomsky.info/the-leading-terrorist-state/

La lucha contra las drogas

vice news

La lucha contra las drogas que Richard Nixon anunció en 1969, la que fue continuada y extendida por sus sucesores ha hecho mucho daño, no solo dentro de los Estados Unidos pero también y mucho más fuera los EE.UU. Como la ley seca, aprobada en 1920 y abolida en 1933, la lucha contra las drogas ha contribuido en gran medida a la aparición y el desarrollo de las bandas crimi­nales que toman ventaja de la prohibición. Bandas que se combaten violentamente, aterrorizan al pueblo y pro­vocan la violencia militar y policiaca lo que causa una vez más muchas víctimas civiles.

En un país como México hay mientras tanto más de 70.000 personas asesinadas, han desapare­cido más de 22.000 personas y huído unas 280.000.[1] También en Colombia, Guatemala, Pana­má, Honduras y otros países de América Central y de América del Sur la lucha contra las drogas ha causado muchas más víctimas que el consumo de las drogas. Mucho daño ha sido causado también al medio ambiente y a la salud por las fumigaciones aéreas de cultivos sospechosos con glifosato. El comercio de las drogas rinde tanto que las cartelas de drogas tienen suficiente dinero para sobornar fun­cionarios de los gobiernos. Y tanto dinero de drogas circula que es atractivo para los bancos de lavar el dinero negro ganado con el comercio de drogas. Así, los bancos cumplen un rol importante haciendo posible la compra de armas por las carteles de drogas. Finalmente, tanto instituciones gubernementales, bancos y empresas dependen para su existencia de la lucha contra las drogas lo que conlleva que terminar la lucha contra las drogas no es una opción..

Miles de familias en países que sufren bajo la lucha de las drogas, cuyas familias y amigos han desapare­cido y matado, empezaron una marcha a partir de Honduras a través de El Salvador, Guate­mala, México y Texas hacia Nueva York, donde tendría lugar la asamblea sobre las drogas de la ONU  el 9 abril de 2016. Con su Caravana de la Paz, la Vida y la Justicia apuntaron a la violencia y a la violación de los derechos humanos vinculado a la lucha contra las drogas.

morales masticando
Evo Morales siempre se ha presentado como un adversario de la lucha contra las drogas iniciada por los EE.UU. En 2008 echó el Drug Enforcement Administration (DEA) de las EE.UU fuera de Bolivia, acusando los EE.UU de usar la lucha contra las drogas como una justificación para intervenir en los asuntos interiores de los países de Centro y Sur América con el objetivo de llevar a cabo un nuevo colonialismo norteamericano y una nueva dependencia económica de las economías centro y sur americano de los EE.UU. También los gobiernos como Guatemala, México, Uruguay, Jamaica, Panamá, Colombia Perú, se oponen a la lucha contra las drogas como iniciado y abogado por los EE.UU.

La resistencia creciente a la lucha contra las drogas no ha sido solamente motivada por la critica sobre el método represivo y nocivo de la luche, pero también sobre la demonización de las drogas. En primer lugar, no es comprensible porque surgen tantos problemas con las drogas, mientras el uso del tabaco y del alcohol, los cuales causan mucho más daño a la salud, no han sido prohibidos. La razón  sobre todo parece ser que empresas norteamericanas y europeas ganan enormemente en la exportación del tabaco y del alcohol, que es bueno para la balanza comercial de estos países respectivos. Aparentemente la inquietud para la salud no es lo que importa, como también no fue importante cuando, en el siglo diecinueve, las potestades coloniales (especialmente Inglaterra y los Países Bajos) iniciaron e hicieron su fortuna con el comercio de opio en sus colonias y en los países derrotadas[2], y atacaron a  China para imponer al pueblo chino la compra de opio.

El hecho qua la cocaína es nociva para la salud no significa que sea el caso con masticar las hojas de coca lo que es una costumbre después miles de años en culturas indígenas por ejemplo en Perú, Colombia y Bolivia. Las hojas de coca contienen un pequeño porcentaje de materia que es el ingrediente principal de la cocaína. Por otra parte las hojas contienen también vitaminas  y nutrientes. En el caso hipotético que se debiera de erradicar todas las plantas que podrían usarse para destilar las materias con concentraciones nocivas, habría poca naturaleza que sobreviviría.

Pablo Kundt apunta en su artículo web 500 años de difusión de las drogas por el capitalismo [3] que en los EE.UU en el comienzo del vigésimo siglo los chinos solián usar como droga el opio, los negros la coca  y los mexicanos la marihuana. La clase dominante blanca relacionaría, según Kundt, el uso de esas drogas con “sexualidad desenfrenada, delincuencia, corrupción de las costumbres y vagancias”, que han sido supuestos a ser típico para las razas  no blancas. En otras palabras, se han sido atribuido los efectos viciosos a las drogas usadas por los no blancos.

Nixon decidió anunciar en 1969 su lucha contra las drogas. Su asistente de entonces John Ehrlichman explicó en una entrevista  en 1994  que Nixon lo decidió a fin de descreditar los negros, hippies y manifestantes contra la guerra en Vietnam, usando la opinión reinante entre muchos blancos que las drogas tuviera una influencia muy mala, provocando un relajamiento moral y falta de patriotismo.

En resumen. Faltan los argumentos racionales para luchar contra la coca, el opio y la marihuana, mientras que no hay una lucha contra el tabaco y el alcohol. Es plausible que esas drogas han sido consideradas nocivas, contrario al tabaco y al alcohol, porque no se han usado por la clase dominante de los blancos pero si por la clase menospreciada de los chinos, los negros y los mexicanos. Después las experiencias con la ley seca se pudo esperar con certeza que la lucha contra las drogas fracasaría y que daría origen al crecimiento de la mafia de las drogas. La cuestión es porque, a pesar de todo, miles de millones han sido gastados en la lucha de las drogas y porque terminar la lucha no es una opción.

La respuesta de la cuestión es que hay aparentemente muchos bancos, empresas, instituciones, partidos políticos y líderes para los que la lucha contra las drogas ofrece muchas oportunidades para ganar dinero y poder. Los bancos porque pueden lavar el dinero negro de la mafia de las drogas, la industria de las armas porque pueden vender armas a la mafia y al gobiernos para combatir a la mafia. Las empresas como Monsanto porque pueden vender los productos químicos para la erradicación por fumigación aérea de los cultivos ilícitos de la coca. Las prisiones privadas en los EE.UU que prosperan por la creciente cantidad de los delincuentes de las drogas. Funcionarios de los gobiernos que pueden elaborar regulaciones para prohibir el consumo y el comercio de las drogas. Servicios de la aduana, policía e inteligencia para investigar y perseguir violadores. Y final­mente, los líderes políticos que han conectado su popularidad con la lucha contra las drogas.
[1] Christiano Morsolin. http://contralapropagandamediatica.blogspot.nl/2016/04/bolivia-ungass-asamblea-general-de-las.html

[2] https://es.wikipedia.org/wiki/Guerras_del_Opio

[3] https://lahaine.org/internacional/500_capitalismo.htm

Strijd tegen de drugs

vice news

De strijd die Nixon in 1969 aankondigde tegen de drugs en die door zijn opvolgers werd voortgezet en uitgebreid heeft uitsluitend kwaad gedaan in, maar vooral ook buiten de VS. Evenals als het in 1920 in de VS ingevoerde verbod op alcohol, dat in 1933 weer ongedaan werd gemaakt, heeft de strijd tegen drugs belangrijk bijgedragen aan de vorming van criminele bendes die verdienen aan het overtreden van het verbod. Criminele bendes die elkaar met geweld bestrijden, de bevolking terrori­seren en politieel en militair geweld uitlokken waarmee nog eens zeer veel burgerslachtoffers worden gemaakt.

In een land als Mexico zouden inmiddels ruim 70.000 mensen zijn gedood, worden er meer dan 22.000 vermist en zijn er ruim 280.000 gevlucht.[1] Ook in Colombia, Guatemala, Panama, Honduras en andere Midden en Zuid Amerikaanse landen heeft de strijd tegen de drugs aanzienlijke aantallen slachtoffers gemaakt. Ook is grote schade aangericht aan het milieu door het be­sproeien vanuit de lucht met bestrijdingsmiddelen van velden waarvan aangenomen werd dat zich daar cocaplantages bevinden. De handel in drugs brengt zoveel op dat drugsbendes voldoende geld hebben om overheidsfunctionarissen om te kopen en banken bereid zijn om al dat drugsgeld wit te wassen waarmee die bendes zich van moderne wapens kunnen voorzien. En ten­slotte, er zijn inmiddels zoveel ambtelijke diensten en bedrijven wier bestaan afhankelijk is van de strijd tegen de drugs, dat het staken van die strijd politiek niet bespreekbaar is.

Honderden families in landen die het meest te lijden hebben onder de strijd tegen de drugs zijn in maart 2016 vanuit Honduras een mars begonnen via Honduras, El Salvador, Guatemala en Mexico om 19 april in New York aan te komen waar een bijeenkomst plaatsvond van de VN over drugs. Met hun Caravana de la Paz, la Vida y la Justicia wilden zij de aandacht vestigen op het geweld en schen­ding van mensenrechten die met de strijd tegen de drugs samenhangen.

morales masticando

Evo Morales heeft zich altijd al laten kennen als een tegenstander van de door de VS geïnitieerde strijd tegen de drugs. In 2008 heeft hij de Drug Enforcement Administration van de VS Bolivia uitgezet. Hij beschuldigt de VS ervan de strijd tegen de drugs aan te grijpen als een rechtvaardiging om zich te bemoeien met de binnenlandse aangelegenheden van Midden- en Zuid Amerikaanse landen en om die landen economisch afhankelijk te maken van de VS. Ook regeringen van landen als Guatemala, Mexico, Uruguay, Ecuador, Jamaica , Panama, zijn zich gaan keren tegen de ‘war on drugs’.

Het groeiende verzet tegen de  strijd tegen drugs wordt niet alleen ingegeven door kritiek op de wijze waarop die strijd gevoerd wordt, namelijk door repressie, maar ook door het demoniseren van drugs. In de eerste plaats valt niet in te zien waarom zoveel drukte wordt gemaakt over drugs, terwijl het ge­bruik van tabak niet en alcohol niet meer verboden wordt. De VS en Europa verdienen enorm aan de export van ta­bak, maar landen waar coca, hasj en opium verbouwd wordt mogen die niet exporteren. Kennelijk is bezorgdheid over gezondheidsschade niet waar het bij de strijd om drugs om gaat. Dat is ook al onaannemelijk omdat koloniale landen als Nederland en Engeland de handel in opium in de 19e tot grote bloei hebben gebracht en zich daar aanzienlijk mee hebben verrijkt.

Overigens, de cocaïne die uit cocabladeren wordt gehaald mag dan schadelijk zijn voor de gezond­heid, voor cocabladeren hoeft dat niet te gelden. In een cocablad zit gemiddeld namelijk maar 0,1% tot 0,9% grondstof voor cocaïne. Daarnaast zitten er ook voedingsstoffen en vitaminen in. Het wordt al eeuwen gebruikt door de inheemse bevolking door er op te kauwen. Het valt ook daarom niet in te zien waarom het verbouwen van cocaplanten verboden zou moeten wor­den. Als je alle gewassen zou willen uitroeien waaruit grondstoffen zouden kunnen worden gedestilleerd voor schadelijke producten, zou er weinig van de natuur overblijven.

Pablo Kundt wijst er in 500 años difusión de las drogas por el capitalismo [2] op dat in het Amerika van begin 20e eeuw chinezen opium plachten te gebruiken, de zwarte bevolking coca en mexicanen marihuana en dat de dominante witte klasse het gebruik van deze middelen in verband bracht met seksuele ongeremdheid, delinquentie, lanterfanten en verlies van goede zeden waarvan naar het vooroordeel van de witte klassen sprake was bij bevolkingsgroepen die niet geacht werden te behoren tot het witte ras. Met andere woorden, aan opium, coca, marihuana werd een verderfelijke invloed toegeschreven om racistische redenen.

Nixon besloot in 1969 de strijd tegen de drugs uit te roepen. Zijn assistent Ehrlichman verklaarde in 1994 dat Nixon daartoe besloot om zwarten, hippies en tegen de oorlog in Vietnam demonstreren­de studenten in een kwaad daglicht te kunnen stellen, waarbij Nixon inspeelde op de al veel langer bij het Amerikaanse witte publiek bestaande opvatting dat drugs iets te maken moesten hebben met de zedenverwildering die in het racistische Amerika aan alles en iedereen werd toegeschreven die niet tot het witte ras behoorde.

Rationele argumenten om wél tegen coca, opium en marihuana te strijden en niet tegen tabak en alcohol ontbreken. Het is alleszins aannemelijk dat deze drugs wél schadelijk werden geacht en tabak en alcohol niet, omdat ze niet door de dominante witte klasse gebruikt werden en wél door de in de VS gediscrimineerde chinezen, zwarten en mexicanen. Dat de strijd tegen drugs wei­nig kans zou hebben en een drugsmaffia zou doen ontstaan had men na de ervaring met de drooglegging kunnen verwachten. De vraag is waarom er niettemin miljarden dollars in werden geïnvesteerd en waarom het staken van die strijd in de VS niet bespreekbaar is.

Het antwoord op de vraag is dat er kennelijk veel banken, bedrijven, instellingen en politici zijn en waren voor wie de strijd tegen de drugs economisch voordeel biedt: banken omdat ze het geld van de drugsmaffia kunnen witwassen, de wapenindustrie omdat ze zowel de drugsmaffia als regeringen van wapens kunnen voorzien, Monsanto omdat die bestrijdingsmiddelen kan leveren om cocaplantages te vernietigen, commerciële gevangenissen om drugsdelinquenten op te kunnen sluiten, ambtenaren die anti-drugsregelgeving kunnen maken, politici die hun reputatie met de strijd tegen de drugs verbonden hebben, wetenschappers die zich laten betalen om aan te tonen dat drugs veel schadelijker zijn dan tabak en alcohol. En, zoals dat van begin af aan het geval is geweest in de VS, een blanke bovenlaag waarvoor de strijd tegen de drugs in feite een strijd is tegen alles wat niet blank is.

[1] Christiano Morsolin. http://contralapropagandamediatica.blogspot.nl/2016/04/bolivia-ungass-asamblea-general-de-las.html

[2] https://lahaine.org/internacional/500_capitalismo.htm

De actualiteit van Che Guevara

ill resumen
Voor de bevolking in Latijns-Amerikaanse landen is
Che Guevara nog steeds actueel.(1)

Wie de redevoering leest van Che Guevara van 11 december 1964 voor de VN zal de gedachte niet kunnen onderdrukken dat er niets veranderd is in de wereld. In zijn redevoering wees hij op openlijke en stiekeme militaire interventies van de VS in Vietnam, Cambodja, Puerto Rico, Guadeloupe, Martinique, Guayana, Congo, Panama, Guatemala, Colombia, Nicaragua, Haïti, Santo Domingo, Cuba.

Zou hij de redevoering 50 jaar later gehouden hebben, dan zou hij ook nog op de openlijke en stiekeme militaire interventie van de VS gewezen hebben die nadien plaatsvonden in Indonesië (2), Chili, Afghanistan, Irak, Libië, Syrië, Oekraïne, Jemen, Grenada, Somalië, Bosnië, Liberia, Pakistan. Hij zou ook gewezen hebben op alle autoritair en dictatoriaal geregeerde staten die door de VS gesteund worden: Saudi Arabië, Jordanië, Egypte, Marokko, Turkije, Bahrein en op Israël, op de bezetting van Palestina door Israël en van West-Sahara door Marokko.

Volgens Wikipedia (Nederlandse versie) is de populariteit van Che te danken aan zijn fotogenieke uitstraling, zijn vroegtijdige dood en aan de hippiebeweging die van hem een cultfiguur maakte. In de westerse pers is Che Guevara altijd afgeschilderd als een branieschopper die alleen serieus kan worden genomen door naïeve geesten die nog in idealen en in communisme geloven. Dat de VS nog steeds en steeds meer de wereld onveilig maken zou een reden moeten zijn om de redevoering van Che Guevara uit 1964 serieus te nemen.

De redevoering valt ook te beluisteren (3). Momenten waarop hij door applaus werd onderbroken waren toen Che Guevara de namen noemde van Pedro Albizu Campos (4) en Fidel Castro en toen hij wees op de bezetting door de VS van Guantánamo. Het applaus kwam naar valt aan te nemen van derde wereld landen. Europa liet zich altijd leiden door de VS en hield zich braaf aan de door de VS opgelegde boycot van Cuba, waardoor zelfs geen medicijnen aan Cuba geleverd mochten worden.

De redevoering gaat grotendeels over de strijd voor onafhankelijkheid en soevereiniteit. Niet vreemd als je bedenkt dat Angola, Mozambique en Zuidelijk Afrika destijds nog streden voor onafhankelijkheid en dat veel landen die die strijd net achter de rug hadden geconfronteerd werden/worden met subversieve inmenging door westerse mogendheden die het op hun grondstoffen gemunt hadden/hebben.

Zo wees Che Guevara op Congo dat in 1960 onafhankelijk werd en waar vrijwel meteen een door de CIA georganiseerde staatsgreep plaatsvond door het leger (Mobutu) tegen de democratisch gekozen Lumumba (die werd vermoord) om ervoor te zorgen dat westerse bedrijven vrijelijk konden blijven beschikken over de bodemschatten waaraan Congo rijk is.

“Wie waren de daders? Belgische parachutisten, vervoerd door Noord-Amerikaanse vliegtuigen die vertrokken van Engelse luchthavens”, aldus Che Guevara.

De redevoering gaat ook in op de blindheid van Latijns-Amerikaanse regeringen voor de imperialistische bedoelingen van de VS. Blindheid die volgens Che Guevara werd veroorzaakt door de haat van de dominante klasse jegens de Cubaanse revolutie en de vrees dat die in hun landen navolging zou vinden. Vrees “die het product is van de oogverblindende schittering van de God Mammon”.

De nadruk op het belang van onafhankelijkheid (“patria o muerte”, vaderland of dood) heeft weinig te maken met nationalistische vadersliefde. Onafhankelijkheid werd door Che Guevara gezien als een noodzakelijke voorwaarde om de opbrengst van bodemschatten aan de eigen bevolking ten goede te kunnen laten komen en om over een goed bewapend eigen leger te kunnen beschikken waarmee roofzuchtige grote mogendheden en huursoldaten van westerse ondernemingen buiten de deur gehouden kunnen worden.

De onafhankelijkheid waar Che Guevara op doelde is in de eerste plaats die van de vele miljoenen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika, die door het rijke westen geacht werden/worden niet tot het blanke ras te behoren en aan wie de rechten op een menswaardig bestaan werden/worden ontzegd.

Met het oog op de onafhankelijkheid die nodig is om zich van het Noord-Amerikaanse “koloniale juk” te vrijwaren wordt in de redevoering geweigerd afstand te doen van moderne nucleaire wapens. Alleen als de VS daar ook afstand van zou doen en ook af zou zien van subversieve inmenging en economische boycot zou Cuba bereid zijn om mee te doen met wapenbeheersing.

Interessant is de volgende tekst: “sinds de commotie over de zogeheten Caribische crisis, kwam de VS met de Sovjet Unie overeen dat bepaalde wapens teruggetrokken zouden worden die de voortdurende agressie van dat land – zoals de aanval van huurlingen van de Playa Girón en de dreiging van invasie van ons land – ons dwongen te plaatsen in Cuba als legitieme verdediging”.

De lezing van de VS, en in het voetspoor van de VS van de westerse pers, is dat de Sovjet Unie van de goede relatie met Cuba misbruik maakte om, in het kader van de Koude Oorlog, op Cuba raketten met kernkoppen te plaatsen waar de VS mee kon worden bedreigd (precies dus wat de VS in alle landen rond de Sovjet-Unie deed en doet!).

De lezing van Cuba is dat er eerst een door de Amerikanen (CIA) georganiseerde militaire invasie plaatsvond in de Varkensbaai (Playa Girón), gevolgd door allerlei subversieve acties en dat de Sovjet raketten op verzoek van Cuba zouden worden geplaatst om militaire invasies door de VS te voorkomen. Met de lezing van Cuba is in overeenstemming dat de Sovjets de raketten terugtrokken in ruil voor de door Kennedy toegezegde territoriale integriteit van Cuba.

Dat de populariteit van Che Guevara in het westen wordt toegeschreven aan zijn fotogenieke uitstraling, zijn vroege dood, hippiecultuur en aan naïeve geesten, is makkelijk te verklaren. Ongemakkelijke analyses, daarvan maakt men zich het makkelijkst af door de woordvoerder daarvan af te schilderen als iemand die je niet serieus hoeft te nemen.

Voor de bevolking in Latijns-Amerikaanse landen en in derde wereld landen in het algemeen én voor mensen die bereid zijn zich in hun wanhopige positie te verplaatsen, is de redevoering die hij in 1964 hield voor de VN nog steeds adequaat en actueel. Daarvan is de tekening bij het artikel van Carlos Fazio in het Latijns-Amerikaanse Resumen een treffende illustratie.

Voetnoten
1 Illustratie ontleend aan La guerra asimétrica y la violencia en Venezuela van Carlos Fazio in Resumen, La otra cara de las noticias de América Latina y el Tercer Mundo, 27-5-2014.
2 Lees Ander Nieuws hoofdstuk 3 van Janneke Monshouwer. https://www.google.nl/?gws_rd=ssl#q=ander+nieuws+wat+het+journaal+niet+uitzond+pdf
3 https://www.youtube.com/watch?v=tg9t4ZqTw7g https://www.marxists.org/espanol/guevara/audiovisual/che-discurso-onu-1964.mp3
4 Streed tevergeefs voor onafhankelijkheid van Puerto Rico en bracht 24 jaar door in gevangenschap.

Een geschiedenis van terrorisme tegen Cuba

Wat maar weinig Nederlanders weten is hoe slecht wij geïnformeerd worden over Cuba. Veel boeken die in Cuba worden gedrukt en uitgegeven zijn hier onbekend en ook niet te krijgen. Ook niet in het Spaans. Veel Spaanstalige boeken over Cuba zijn niet vertaald in het Engels, laat staan in het Neder­lands. Van de Canadese journalist Keith Bolender is “Objetivo: voltear a Cuba, una historia del terro­rismo contra el gobierno de Fidel Castro” met een inleiding van Noam Chomsky.

“Voltear” laat zich in deze titel vertalen door “omver werpen”. Het geeft een overzicht van een groot aantal terreur daden die vanuit de VS, met steun van de VS en in veel gevallen ook op touw gezet door de regering van de VS zijn uitgevoerd in Cuba om een eind te maken aan de onafhankelijkheid die Cuba in 1959 op de VS hebben weten te veroveren.

Wat nauwelijks bekend is in het Westen is dat Cuba zich in 1959 niet alleen bevrijd heeft van dictator Battista, maar ook en vooral van het verkapte kolonialisme van de VS waardoor Battista aan de macht kon komen en blijven. Toen Cuba zich eind 19e eeuw dreigde te bevrijden van de Spaanse kolonisator besloten de VS Cuba te komen helpen om Cuba zelf in te kunnen pikken.

Keith Bolender laat zien dat de VS altijd al vonden dat Cuba bij de VS hoorde. Dat schreef bijvoorbeeld John Quincy Adams al in 1823. Zo dicht voor de kust konden de VS geen onafhankelijk Cuba accepteren en ook kon vanuit Cuba het Caribisch gebied bewaakt worden. In 1901 werden de Cubanen gedwongen akkoord te gaan met onder toezicht stelling door VS volgens het amendement van senator Platt.

DOWN AT LAST

Het poppetje dat over de schutting toekijkt is het Amerikaanse bedrijfsleven dat zich graag meester wilde maken van de natuurlijke rijkdommen van Cuba.

Het amendement Platt hield ook in dat Cuba verplicht was grond af te staan aan de VS voor marine bases “op plaatsen welke daartoe in de toekomst zouden worden aangewezen”.  Daartoe werd onder meer de baai van de Guantánamo aangewezen, waar de Amerikanen heden ten dage gevange­nen martelen omdat dat niet op het grondgebied van de VS is toegestaan.

De houding die de VS volgens Bolender altijd ten aanzien van Cuba hebben aangenomen is dat Cuba helemaal niet in staat is om zichzelf te besturen en dat het daarom ook voor Cuba beter is dat Cuba óf bij de VS zou worden ingelijfd óf onder toezicht van de VS zou blijven.

De geslaagde Cubaanse revolutie in 1959 konden de VS in meerdere opzichten niet accepteren, aldus Bolender. De VS stonden internationaal voor schut omdat ze er door een “bebaarde snotneus” (in de woorden van sena­tor Mendel  Rivera) uit waren gegooid. Senator Barry Golwater vond dat de VS het niet over hun kant konden laten gaan en riep op tot militaire actie.

De VS meenden ook dat hun veiligheid werd bedreigd door het nietige staatje vlak voor de kust en dat het onacceptabel was dat Cuba de enorme Amerikaanse bezittingen in Cuba confisqueerde. Daar kwam natuurlijk bij de vrees dat andere staten in Midden- en Zuid Amerika een voorbeeld aan Cuba zouden nemen.

Om het Castro regime geen kans te geven werden prompt economische maatregelen genomen: de invoer van rietsuiker uit Cuba en de leverantie van olie aan Cuba werd stopgezet. Volgens Richard Nixon (1962) moest “deze kanker uitgeroeid worden uit onze halfrond”. De houding van de VS dreef de Cubanen in de armen van de Sovjet-Unie.

In april 1961 vond de invasie plaats in de Varkensbaai. Uitgevoerd door ruim 1500 door de CIA ge­trainde Cubaanse ballingen en Amerikaans vliegtuigen en schepen. De Amerikanen hadden op de steun van de Cubaanse bevolking gerekend, maar die koos de kant van Castro. De invasie werd een fiasco, waarop de Amerikanen (onder Kennedy) besloten in plaats van openlijke militaire actie over te gaan op sabotage en terreur. Die zouden ertoe moeten leiden dat de bevolking zich van Castro zou ont­doen om daar niet meer bang voor te hoeven zijn.

Richard Helms, ex directeur van de CIA bevestigde in 1978 dat de strategie van de VS erop gericht was elektrische installaties op Cuba in de lucht te laten vliegen en rietsuikerfabrieken te ruïneren. In 1960 hadden de VS al een schip (La Coubre) met munitie in de haven van Havana laten ontploffen waardoor ca. 200 mensen omkwamen.

In het kader van de door de CIA opgezette ‘operatie peter pan’ werd kort na de castristische machts­overname, met behulp van de katholieke kerk, Cubaanse ouders wijs gemaakt dat de revolu­tionaire regering de ouderlijke macht naar zich toe zou trekken van alle Cubaanse kinderen vanaf 6 jaar en dat wie dat wilde voorkomen zijn kinderen kon toevertrouwen aan een organi­satie die ze tijdelijk in de VS zou onderbrengen bij pleegouders. Ruim 14.000 kinderen werden naar Miami over­gevlogen en een groot deel zou hun ouders nooit meer terugzien.

In het begin van de 70-er jaren liet de CIA een virus Cuba binnensmokkelen waardoor onder varkens een epidemie uitbrak, waardoor een miljoen varkens verloren ging. In 1984 verklaarde Eduardo Arocena, een Amerikaans piloot van Cubaanse origine, dat hij ziektekiemen naar Cuba had gebracht. Honderden Cubanen overleden aan de ziekte die daardoor uitbrak.

In 1976 lieten de naar Venezuela uitgeweken Cubanen Luis Posado Carriles en Orlanda Bosch een Cu­baans vlieg­tuig ontploffen waardoor 73 passagiers en bemanningsleden omkwamen. Uit door de CIA vrijgegeven documenten blijkt dat Posada en Bosch in de 60-er jaren door de CIA geworven werden en opgeleid voor sabotagewerk,  ook in het kader van de Operatie Condor die tot doel had Pinochet in Chili aan de macht te brengen en naderhand voor hulp aan de contra’s in de strijd tegen het Sandinistische regime in Nicaraqua.

In 1992 en 1997 werden bommen geplaatst in Havana en Varadero en tot ontploffing gebracht in ho­tels, restaurants en dis­cotheken om het toerisme te ontmoedigen. Toeristen werden door Alpha 66, een terroristische organisatie, gewaarschuwd dat zij het doelwit zouden zijn van aanslagen. Achter de aanslagen zat de eerder genoemde Posada, sinds 1990 woonachtig in de VS waar hem door toenmalig president Bush en diens zoon Jeb Bush, gouverneur van de staat Florida, asiel was verleend en kwijtschelding van straf die hem was opgelegd voor een bomaanslag in 1968 op een Pools schip in Miami dat Cuba als bestemming had.

De door vanuit de VS geëntameerde sabotage acties vormden een voortdurende bedreiging voor Cuba, dat ook al economisch zwaar getroffen werd door de boycot die zich aanvankelijk beperkte tot de import van en export naar de VS, maar al spoedig door VS aan vrijwel de hele wereld opgelegd werd en waar de EU aan meedeed.

Dat de Cubaanse regering er ondanks de Amerikaanse agressie en terreur en de door de VS opgelegde economische boycot in geslaagd is de bevolking te behoeden voor hongersnood, de gezondheidszorg en onderwijs voor iedereen te garanderen en ook nog eens de middelen vond vrijheidsstrijders in Zuid-Afrika, Angola, Zuid-Sahara te hulp te komen kan moeilijk anders gezien worden dan een bewijs van de doeltreffendheid van het regime. Geweld, armoede en mensenrechtschendingen, op een schaal waarop die in de VS zelf en in Midden-Amerikaanse landen waar de VS de dienst uitmaken, komen in Cuba niet voor.

Psychisch gestoorde politiek

rutte in kamp kapseizende boot

Als ik de foto’s bekijk van Rutte die als een weldoener op bezoek is in een vluchtelingenkamp maar (net als Samsom) er ondertussen voor ijvert dat vluchtelingen worden teruggestuurd naar Turkije en dus andere routes over zee gaan proberen, waarbij duizenden en duizenden vluchtelingen verdrinken, kan ik de gedachte niet onderdrukken dat wij door Psychopaten  worden geregeerd.

Vlak na WO II hielden psychoanalitici als Erich Fromm en Karen Horney zich nog bezig met de vraag hoe het komt dat massa’s van mensen achter regeringsleiders aanlopen die meer of minder ernstig gestoord zijn. Wat ik mij herinner van Karen Horney’s boek ‘De neurotische persoonlijkheid van deze tijd” (1951) is dat ze 3 types onderscheidde. Eén daarvan was het bazige type.

Dat bazige type probeert onzekerheid en een gebrek aan zelfvertrouwen te overwinnen door overal de baas te spelen. Op die manier kan hij mensen dwingen om hem aardig te vinden of hem desnoods te vrezen. Hoe die andere types heetten weet ik niet meer, maar ik kan me herinner dat je ook nog zoiets had als het onderdanige type. Dat zijn de meeste.

Dat onderdanige type heeft voor zijn onzekerheid een andere oplossing: het schikt zich naar die bazige types want dan loopt het de minste risico zelf het slachtoffer te worden van pesterijen van die bazige types en zolang ze naar hun pijpen dansen profiteren ze bovendien een beetje mee.

Van David Owen, minister onder Blair en psychiater, is het boek ‘Zieke wereldleiders’. De strekking daarvan komt aardig overeen met de analyse van Horney. Volgens Owen zijn alle wereldleiders meer of minder gestoord en zitten ze voortdurend onder de dope om nog een beetje normale indruk te kunnen maken op het volk.

Een interessante vraag is: maakt macht leiders gek of moet je gek zijn om macht te willen? Waarschijnlijk is het allebei het geval. Als je in hoogheid bent gezeten en niemand spreekt je tegen is de kans groot dat je jezelf gaat verheerlijken. Maar het omgekeerde is ook waar. Wat al die ego’s doen om belangrijk te worden wijst op een gestoorde persoonlijkheid.

Volgens Owen gaf Blair zijn medewerkers de opdracht om 10 thema’s te bedenken waar hij zich populair mee kon maken. Of hij daar zelf een mening over had was kennelijk onbelangrijk. De standpunten die politici hebben als ze eenmaal de baas zijn, zijn dikwijls tegengesteld aan de standpunten die ze hadden toen ze nog in de oppositie zaten of nog jong waren.

Voor aspirant politici is links of rechts vaak een kwestie van berekening. In een tijd dat bijvoorbeeld GroenLinks in de lift zit melden zich veel ambitieuze studenten aan voor GroenLinks. Zo ken ik iemand die op Clingendael studeerde (buitenlandse betrekkingen) en speeches voor de minister van Verkeer schreef maar bij nader inzien inzette op milieu en een links politica werd.

Voorwaarde voor succes in de strijd om macht en volksgunst is het vermogen om idealistisch en gedreven over te komen. Als de keuze voor idealen een kwestie van berekening is (‘geef mij 10 thema’s waar ik mij populair mee kan maken’), dan komt het dus vooral aan op het vermogen om idealisme overtuigend voor te wenden.

Overtuigend idealisme voorwenden zonder daarnaar te handelen, als je daar goed in moet zijn om in de politiek omhoog te komen, dan moeten we mét Horney en Owen vaststellen dat de bazige types die ons regeren meer of minder gestoord zijn. Evenals, om niet te vergeten, al die de onderdanige types die die bazige types de kans geven om aan de macht komen en te blijven.

 

Rehabilitación viviendas Kanaleneiland no para desfavorecidos y inmigrantes

renovatie kanaleneiland 4

Los apartamentos entre el  canal y el centro comercial del barrio de Kanaleneiland en Utrecht se rehabilitan muy bien.  Estos fueron construidos en el comienzo de los años 70. Mitros y Portal (las asociaciones para alquiler de viviendas sociales) quería en el fondo de demolerlos y reemplazarlos por viviendas para comprar, pero los habitantes (sobretodo de origen marroquís  y turcos) lograron resistirse con éxisto.

Lo cuales, estos  habitantes  están muy hartos (y con razón) es el hecho que el barrio ahora será estar bien restaurado  pero no para ellos. Antes de decidir de no demoler estos apartamentos,  todos los habitantes fueron expulsados con el argumento que la demolición sería  inevitable. Con la salida forzada de los habitantes extranjeros el objetivo  del  ayuntamiento de hecho  fue logrado y los apartamentos ya no tuvieron que desaparecer.

En 2001 el ayuntamiento decidió estar de acuerdo  con la demolición y el reemplazo por nuevos edificios. Eso fue en el marco de la gestión “De Utrechtse Opgave”  DUO (“El tarea de Utrecht”). Este DUO apuntó la disminución del porcentaje de los desfavorecidos en los barrios como Kanalen­eiland y Overvecht (entre los cuales pertenecen relativamente mucho inmigrantes) demoliendo sus apartamentos y reemplazándolos por viviendas las cuales sus precios de compra solamente son accesible para los yuppies.

La gestión de disminuir el porcentaje de los desfavorecidos en Kanaleneiland y Overvecht de hecho fue una gestión para reducir el número de los habitantes de origen marroquí y turco. Tanto marroquíes  y turcos concentrados en el mismo barrio fomentaría  la criminalidad, al menos según el ayuntamiento de Utrecht. En realidad, la demolición de los apartamentos con alquileres baratos forma parte de la dispersión forzada de los inmigrantes.  Es como un veneno que debe ser diluido para que sea menos perjudicial.

El marcado de viviendas de Utrecht consistia en los años 90 casi en la mitad en viviendas de alquiler sociales. Los partidos políticos como el PvdA (“Partido de Trabajo”)  y GroenLinks (“Izquierda verde”), que pretenden  acoger los desafortunados y los grupos minoritarios, opinaron que la proporción de viviendas de alquiler sociales podría reducirse sin ningún problema. Ya que, han sido de acuerdo con todos las planes de reconstrucción con las que han sido ejecutado la gestión de “De Utrechtse Opgave” (“La tarea de Utrecht”).

Cuando la rehabilitación será terminada los habitantes marroquís y turcos estarán invitado a ir admirar las viviendas que el ayuntamiento no les quiere conceder porque son desafortunados y extranjeros.

Obama en Cuba: amigo o enemigo

agresion americadel norte

Hay una grande diferencia entre los reacciones entusiastas  de la prensa occidental y los de la prensa  cínica cubana y latinoamericana sobre la visita del presidente Obama a Cuba y Venezuela. Según los medios occidentales la visita de Obama es el comienzo de la marcha triunfal de la libertad y el fin de la dictadura castrista. El pueblo cubano daría bienvenido a Obama si fuera un liberador, esperando que la prosperidad norteamericana llegaría dentro su alcance.

Los EE.UU han tratado desde la revolución exitosa (1956-1959) de voltear al gobierno de Cuba con medios económicos, militares, terroristas y políticos. Al mismo tiempo se ha desencadenado por los norteamericanos una lucha publicitaria para representar Cuba como una dictadura brutal en que los habitantes sufren bajo opresión, pobreza y un sistema económico estalinista. En Cuba los derechos humanos se violaría a gran escala, especialmente los derechos políticos: libertad de expresión de opinión y el derecho de voto.

Para defender el gobierno de Cuba contra las acusaciones norteamericanas se puede argumentar que no hay nadie que sufre de hambre como gran partes en el mundo y en los EE.UU y el índice de mortali­dad de bebés, un índice para la sanidad pública, es 5 por 1000, por los EE.UU 6 por 1000. La sanidad y la protección contra el hambre también son importantes derechos humanos. Es un cumplimiento enorme del gobierno Cubano de garantizar eso derechos a pesar del bloqueo desde 1959 y a pesar de la agresión militar yanqui y la grande cantidad de atentados terroristas organizados por los EE.UU (CIA) junto con el mundo criminal cubano exiliado.

Se puede también argumentar que los EE.UU es el último para criticar otro estados al respecto de la violación de los derechos humanos. Mira Guantánamo, donde han estado detenidos sospechosos, secuestrados en cualquier país, mucho años sin proceso y condena. Mira las torturas de sospe­chosos instigado por el gobierno estadounidense en las prisiones secretas fuera los EE.UU para evadir las leyes propios, ejecutadas por policías de otro países. Mira las matanzas con drones de gentes en todo el mundo que han considerados como amenazas de los EE.UU, en qué un múltiples de civiles suelen morir. Y mira el porcentaje de los prisioneros negros (40%), mientras el porcentaje de la población negra suma un 13%. (*) Y sin olvidar la violación de derechos humanos en cuadre de ayuda en poder las dictaduras en países que son importantes para los EE.UU  por sus materiales básicos y por razones de estrategia militar.

La representación de la visita de Obama a Cuba por nuestra prensa (norteamericana y europea) corresponde a la imagen que el gobierno de EE.UU difunden por sus portavoces y por las conferen­-cias y discursos del presidente: el estado pacificador por excelencia, conservador de los derechos humanos, el estado que lleva a cabo prosperidad para los pobres gracias al sistema del  libre mer-cado. Por difundir, sin algun espíritu crítico, el evangelio de Obama, nuestra prensa no solo engaña a la población norteamericana y europea, pero también a aquellos cubanos que pensaran, a pesar de los hechos que demuestran los numerosos violencias de derechos humanos por los EE.UU, que todo es mejor con los yanquis.

(*) En los Países Bajos el porcentaje de prisioneros inmigrantes suma 63%, mientras que el porcentaje de inmigrantes en la población entera suma un 12%.

Liegen met verkeersmodellen

Eind 2007 overwoog het college van b en w Utrecht om een strafklacht tegen mij in te dienen dan wel in een civiel kort geding rectificatie te eisen. Ik had de gemeente en ambtenaren van de gemeente er van beschuldigd bedrieglijke berekeningen te hebben opgesteld over de intensiteit van het verkeer die het gevolg zouden zijn van wegverbredingen. Het ging destijds over de verdubbeling van de A2 en over de Fly-over 24 Oktoberplein. Bewoners waren daartegen in verzet gekomen omdat een toename van het verkeer zou leiden tot een toename van de luchtverontreiniging.

Bij de documenten (mailberichten) die na veel juridische gedoe nu door de gemeente zijn vrij gegeven zit een mailbericht, waarin gewezen wordt op het risico dat de gemeente met zo’n juridische actie loopt. De uitkomst zou namelijk zo maar kunnen zijn dat aan het licht komt dat het verkeersmodel niet (meer) gebruikt mag worden en de gemeente bedrog pleegt door gebruik te maken van het model. Verder staat er letterlijk:

“Dat maakt de projecten waarvoor het model is gebruikt nog twijfelachtiger. Denk aan de Fly over Majellaknoop en andere projecten”.

Het mailtje concludeert: “Het is dus niet het vette hert om op te schieten, het is aannemelijk dat wij wat zullen raken, maar we kunnen ons daarbij in de eigen voet schieten”. Het mailtje is zonder twijfel “bijlage d. Mail van hoofd JZ van 22 november 2007” Zie bijlagen besluit 16 juni 2008. Het hoofd dus van Juridische Zaken van de gemeente Utrecht.

hfdjz
Allereerst is het natuurlijk onthutsend dat deze belangrijke ambtelijke mailschrijver er van uitgaat dat de projecten “Fly over Majellaknoop en andere projecten” twijfelachtig zijn. Dat is namelijk wat de bewoners bij de rechtbank aanvoerden en wat namens de gemeente door Juridische Zaken met stelligheid werd ontkend.

En verder is het onthutsend dat de mailschrijver (die zich kennelijk daarover door zijn deskundige collega’s van de afdeling Verkeer heeft laten voorlichten) er weet van heeft dat het model waarmee de berekeningen zijn gemaakt eigenlijk niet (meer) gebruikt mag worden en dat het gebruik van dat model zelfs als bedrog gekwalificeerd zou kunnen worden. In dat oordeel blijkt hij niet alleen te staan, want een andere collega schrijft “het VRU model als zodanig en daar zijn wij het op zich ook over eens, rammelt”. Het heeft de deskundige ambtenaren van de gemeente Utrecht er allemaal niet van weerhouden om bij de rechtbank aan te voeren dat het VRU verkeersmodel het meest uitstekende model is wat er bestaat.

Bij de behandeling van het beroep tegen de Fly-over 24 Oktoberplein werd de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB) ingeschakeld: gerechtelijke omgevingsdeskundigen. Die viel erover dat de berekeningen die er in het recente verleden en kort na elkaar waren gemaakt voor het jaar 2015 voor de M.L. Kinglaan zoveel variatie vertoonden. Aanvankelijk werd een intensiteit berekend van 74.500 mvt.etmaal. Dat bleek in de berekeningen daarna in stapjes terug te zijn gerekend naar 59.400 mvt/etmaal. Bij dat aantal zou de norm voor NO2 namelijk net niet overschreden worden. De StAB kwam tot de conclusie dat aan de juistheid van de verkeersintensiteiten moest worden getwijfeld.

De variaties in de berekende intensiteit voor de M.L. Kinglaan zijn nog maar kinderspel vergeleken bij die voor de Weerdsingel. Ihkv het ontwerp ALU 2006 werd voor 2015 een intensiteit berekend van 34.500 mvt/etmaal. Ihkv het ontwerp ALU 2008 werd dat omlaag gerekend naar 20.800 mvt/etmaal. Inmiddels is dat nog verder omlaag gerekend naar 16.000 mvt/etmaal (zonder knip Monicabrug). Op de site van de SSLU staat een vergelijking van intensiteiten die voor het ontwerp ALU 2006 en voor het  ontwerp ALU 2008 zijn berekend   (Toveren met het verkeersmodel), die hieronder wordt weergegeven.

toveren met verkeersmodellen

Het is goed om te weten dat ook belangrijke ambtenaren van de gemeente Utrecht vinden dat het verkeersmodel “rammelt”, dat het eigenlijk niet gebruikt mag worden en dat het gebruiken ervan zelfs als bedrog zou kunnen worden gekwalificeerd. Dat roept een aantal vragen op.

1. Wat mankeert er eigenlijk aan het VRU verkeersmodel?
Het antwoord is: je kunt er de meest de tegenstrijdige uitkomsten mee berekenen. Wil het college voor de Weerdsingel in 2015 34.500 mvt/etmaal horen, 20.800 of 16.000? Het kan allemaal. Je hoeft maar aan een paar knoppen te draaien en er komt precies uit wat de opdrachtgever horen wil. Blijkt dat we in 2015 de EU-norm voor NO2 niet halen? Geen probleem, met behulp van het verkeersmodel wordt de intensiteit op wegen met dreigende overschrijding eenvoudig zo ver omlaag gerekend dat er wél aan de EU-norm wordt voldaan en wethouder Lintmeijer kan volhouden dat dit college heeft gedaan wat het heeft beloofd.

2. Is het gebruiken van een rammelend verkeersmodel bedrog?
Ik verwijs naar de opvatting van een paar belangrijke ambtenaren, die het er met elkaar over eens blijken te zijn dat het model rammelt en dat het gebruik ervan dus als bedrog kan worden gekwalificeerd. Er worden met dat model intensiteiten berekend waarvan de gemeente weet dat ze  “projecten waarvoor het model is gebruikt nog twijfelachtiger [maken] . Denk aan de Fly over Majellaknoop en andere projecten“.

3. zijn de gebruikers van een rammelend verkeersmodel verwijtbaar?
Uit de openbaar gemaakte ambtelijke mailwisseling blijkt dat de ambtelijke mailschrijvers de mening zijn toegedaan dat de ambtenaren die met het verkeersmodel werken en die met de uitkomsten daarvan beleid maken en verdedigen geen verwijt mag worden gemaakt. Dat de uitkomsten niet deugen zou namelijk niet hun schuld zijn, maar de schuld van het model. Als ze uitkomsten gebruiken om twijfelachtige projecten mee te verdedigen (d.w.z. aan de normen voor luchtkwaliteit voldoen), terwijl zij weten dat het model niet deugt, ook dan zou hen geen verwijt gemaakt mogen worden. Een bizar argument. Ik zou zeggen: als je weet dat het verkeersmodel niet deugt, deug je zelf niet als je het niettemin gebruikt. Dat geldt ook voor deskundigen die er luchtkwaliteitsberekeningen mee uitvoeren en dat geldt zeker ook voor wethouders en raadsleden die er hun besluiten op baseren, weten dat de intensiteiten die door het verkeersmodel onbetrouwbaar zijn of moeten weten dat dat het geval is (maar het liever niet weten).

Voor de beoordeling van de verwijtbaarheid van de betreffende ambtenaren en wethouder Lintmeijer (GroenLinks) is het belangrijk te weten dat zij zich verzetten tegen inzage in stukken waaruit kan blijken met welke invoergegevens het verkeersmodel gevoed wordt. Er zouden geen stukken zijn waar dat uit valt op te maken. Op 10 maart wordt het beroep behandeld tegen de herhaalde weigering van wethouder Lintmeijer om openheid van zaken te geven.

 

 

 

 

 

 

Groenlinks moet in de oppositie

Een partij als GroenLinks zou zich de fundamentele vraag moeten stellen: waarom zijn wij eigenlijk voor GROEI? de volgende alinea is uit het nieuwe verkiezingsprogramma geplukt.

“Utrecht is volop in ontwikkeling. De stad groeit. Dat is niet zo vreemd want Utrecht is een gewilde woon- en werkplek. GroenLinks zet zich in om de stad aantrekkelijk te houden. Tegelijk bieden we ruimte aan groei, nieuwbouw en hergebruik van panden. Helaas zit op dit moment de bouwsector in het slop”.

In 1972 verscheen het rapport van de Club van Rome “Grenzen aan de groei”. Ruim veertig jaar later bestaat GroenLinks het zich uit te spreken voor GROEi. Duurzame en organische groei, dat wel. Maar dat beweert tegenwoordig iedereen die voor economische groei is.

Waarom moet de stad Utrecht zo nodig groeien? Kunnen we niet beslissen dat er geen verdere uitbreiding meer plaatsvindt en geen verdere verdichting? Waarom moet elke vierkante meter in de stad bebouwd worden en waarom moet groen overal wijken voor steen, beton en asfalt? De werkelijke reden daarvan is dat de verkoop van bouwgrond (en erfpacht) een van de belangrijkste bronnen is van het geld dat nodig is om een topzwaar ambtelijke apparaat in stand te houden en de prestigeprojecten te financieren die door de ambtelijke bureaucratie worden bedacht. Maar dat terzijde.

GroenLinks ging in de gemeenteraad van 26 september 2013 mee met een motie om een parkeerkeervoorziening mogelijk te maken voor 50 parkeerplaatsen bij de Mereveldseweg. Een groene rustige fietsroute buiten de bebouwde kom. Horeca ondernemer Boerderij Mereveld wilde dat zo graag om bereikbaar te zijn voor steeds meer bezoekers die met de auto komen.

GroenLinks ging eind 2006 akkoord met het structuurplan stationsgebied: 205.000 m2 extra kantoren, 45.000 m2 extra winkels, 33.000 m2 extra cultuur, 70.000 m2 extra vermaak, 8.800 m2 hotels en ruim 6400 extra parkeerplaatsen. GroenLinks ging akkoord met de uitbreiding van wegen in Utrecht-west om het stationsgebied voor de auto beter bereikbaar te maken (bijvoorbeeld fly-over 24 Oktoberplein, uitbreiding Europaplein en uitbreiding Majellaknoop).

Hoe geloofwaardig ben je als groene partij als je niet tegen elke uitbreiding stemt van het aantal parkeerplaatsen in de stad en zeker in het landelijke gebied? En hoe betrouwbaar ben je als groene partij als je je niet keert tegen nog meer kantoren, nog meer winkels, nog meer asfalt en nog meer woningen ten koste van groen en ruimte?

GroenLinks heeft een probleem. GroenLinks is van oudsher een partij met een groene ideologie. Een groene ideologie die botst met een gemeentelijk beleid dat al tientallen jaren in het teken staat van expansie, ruimtelijke ontwikkeling en het faciliteren van steeds meer autoverkeer. GroenLinks zou vanuit haar idealen daar eigenlijk consequent actie tegen moeten voeren, maar binnen GroenLinks is er helaas een sterke stroming die aanstuurt op deelname aan het college.

Actievoeren tegen plannen van de gemeente én in het college zitten, dat gaat natuurlijk niet samen. In het college zitten betekent compromissen sluiten, verantwoordelijkheid nemen voor plannen en besluiten die eerder zijn vastgesteld en beleid aan het publiek uitleggen waar je als groene partij eigenlijk tegen bent of zou moeten zijn.

Een groene partij die ernaar streeft in het college te zitten trekt mensen aan die heel erg graag wethouder o.i.d. willen worden en stoot actievoerende burgers af. Daarmee gaat samen dat er een kloof groeit tussen de aanvankelijke idealen en het beleid waar de partij verantwoordelijkheid voor draagt. GroenLinks is na 8 jaar (met een korte onderbreking) in het college gezeten te hebben als groene partij totaal ongeloofwaardig geworden.

GroenLinks moet nu aan het publiek verkopen dat het groen is, terwijl het 8 jaar lang volop heeft meegewerkt aan de realisering van plannen die alles behalve groen zijn. En dat leidt dan tot verhalen over “duurzame” en “organische” groei, waarmee groei wordt recht gepraat waar de Club van Rome in 1972 al tegen waarschuwde. Vrome en broodje aap verhalen die moeten verhullen dat GroenLinks door in het college te willen zitten niets bereikt heeft en niets zal bereiken van waar GroenLinks voor staat.

Voor de groene idealen waar GroenLinks voor staat valt het te hopen dat GroenLinks niet in het college terugkeert, maar in de oppositie terecht komt. Kiezers die om GroenLinks geven zouden alleen op GroenLinks moeten stemmen als GroenLinks belooft niet in het college te zullen zitten en weer actie te zullen voeren.

 

 

 

 

Op mailberichten en publicaties over de berekening van de luchtverontreiniging in Utrecht, die ik namens de Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht sinds 2005 naar het college en de gemeenteraad stuur heb ik, voorzover ik kan nagaan, nooit een inhoudelijk reactie gehad. Hooguit een enkele keer misschien iets in de trant van: “wij hebben uw bericht ontvangen” of “uw bericht is aan het college in handen gesteld ter afdoening”. Maar meestal wordt er in het geheel niet gereageerd, althans niet door partijen die in het college zitten. Politieke discussies over luchtverontreiniging blijven altijd heel erg aan de oppervlakte. Dan gaat het over de goede bedoelingen van partijen (vooral in verkiezingstijd), maar niet over de feiten en zeker niet over de luchtkwaliteitsberekeningen van de gemeente. Dat ligt niet aan het onderwerp, want ook op mailberichten over onjuiste criminaliteitsstatistieken (die altijd uitwijzen dat de stad steeds veiliger wordt), over gebrekkige berekeningen over de CO2-uitstoot in Utrecht of over problemen die burgers hebben door willekeurige en ondoordachte besluiten van de gemeente wordt doorgaans niet door raadsleden of wethouders) gereageerd. Vandaar de vraag: waarom gaan collegepartijen, i.c. PvdA, GroenLInks en D66, de discussie uit de weg als het aankomt op feiten, cijfers en berekeningen?

In 2007 publiceerde ik een boekje met de provocerende titel “Domheid, hebzucht, onverschilligheid. Gemeentepolitiek in Utrecht”. Een boekje waarin met name de PvdA en GroenLinks er slecht van afkwamen. Het ging onder andere over de sloop van 10.000 sociale huurwoningen in Utrecht waar ze zonder morren aan meewerken, over criminaliteitsbeleid wat ze helemaal aan de burgemeester over laten en alleen bestaat uit hard optreden, over luchtverontreiniging waar ze niets tegen doen, over allochtonen die ze in de steek laten en over de vriendjespolitiek van de gemeente met de Jaarbeurs en Hoog Catharijne waar ze ook niets tegen doen.

Als oud ex-lid van de PvdA, sympathisant van Pronk en voormalig affiche plakker voor de PSP neem ik vooral partijen de maat die zich als links, groen of progressief presenteren. Grote socialisten als Den Uyl, pacifisten van het eerste uur als Van der Spek en Van der Lek en Van Mierlo, oprichter van D66, moeten zich wel in hun graf omdraaien als ze zien hoe hun idealen verkwanseld worden door de baantjesjagers die zich van de macht in hun partijen meester maken.

Ik had me een tijd lang niet met politiek bemoeid en was daarom nog zo naïef te verwachten met het boekje een politiek debat in Utrecht los te maken. Ik had er duidelijk geen rekening mee gehouden dat raadsleden en politici die tegenwoordig voor links, groen en progressief moeten doorgaan van een totaal ander kaliber zijn als hun voorgangers uit de jaren 60 en 70 die nog echt voor volle zalen moesten debatteren om vriend en vijand te overtuigen, die nog heel goed wisten waar ze het over hadden en het zonder facebook, twitter, reclamemakers en propagandamedewerkers moesten doen. Op het provocerende boekje kwam uit de hoek van GroenLinks en de PvdA geen enkele reactie. Ook op kritische notities die ik naderhand schreef kwam geen enkele reactie.

Meer voorbeelden van discussiemijding
Toen ik Rinda den Besten uitnodigde voor een debat vond ze dat “enig”, maar ze had helaas geen tijd. Froukje van Iperen, die haar als fractievoorzitter opvolgde liet eerlijk weten niets voor zo’n debat te voelen. Gilbert Isabella reageerde niet eens op mijn uitnodiging. Een stevig ouderwets debat, daar waren ze dus niet toe bereid. Marry Mos was niet zo laf, die ging het debat niet uit de weg en kwam uitleggen waarom GroenLinks vóór de verkiezingen van 2006 tegen de fly-over 24 Oktoberplein was en er tijdens de college onderhandelingen mee instemde: een kwestie van geven en nemen. Wat GroenLinks terugkreeg kan ik me niet herinneren. Sinds dat ene debat met Marry Mos gaat GroenLinks elke discussie met mij uit de weg. Voordat GroenLinks in het college zat (vóór april 2006) bestond er nog wel contact, maar sinds GroenLinks collegepartij is, reageert GroenLinks zelfs niet meer op mailtjes van mij of de SSLU aan raadsleden@utrecht.nl. Reacties in de trant van Ik heb kennis genomen van je standpunt, maar ik was niet van plan om er op in te gaan (Steven de Vries, 26-12-2013) daargelaten.

“Schoonrekenen in Utrecht”
Eind 2011 stuurde de SSLU een rapport naar de raadsleden waarin precies werd uitgelegd op wat voor manier de lucht in Utrecht wordt schoon gerekend. De gemeente had jaren lang beweerd dat in 2010 zeker aan de NO2-norm zou worden voldaan, inmiddels (2011) was echter duidelijk geworden dat de lucht langs drukke wegen in Utrecht nog net zo smerig was als in 1999 toen de Europese Richtlijn werd vastgesteld. Bovendien had de gemeente een groot aantal procedures over luchtkwaliteit verloren. Er was dus alle aanleiding om het rapport van de SSLU serieus te nemen. Op het rapport reageerde wethouder Lintmeijer niet en ook de fractiespecialisten van GroenLinks (Peter van Corler), PvdA (Bert vd Roest/Gerry Nalis) en D66 (Bram Fokke) reageerden er niet op.

Peter van Corler verdedigde zich met het argument: “als de SSLU het niet eens is met de berekeningen van de afdeling Milieu, wat kan ik als raadslid dan anders doen dan achter de afdeling Milieu gaan staan?” Dat een raadslid in de gemeenteraad zit om te controleren en zich dus in de (simpele) berekeningen van de afdeling Milieu moet verdiepen, is kennelijk nooit bij Peter van Corler opgekomen. Hij doet het namelijk nog steeds niet. Michel van Eggermont (SP) heeft laten zien dat een raadslid die daar de moeite voor neemt daar heel goed toe in staat is.

“Gebakken lucht, tien jaar luchtkwaliteitsbeleid in Nederland”
In februari 2012 publiceerde ik het zwartboek “Gebakken lucht, tien jaar luchtkwaliteitsbeleid in Nederland”. Ook in dat boek werd het “schoonrekenen” van de gemeente uit de doeken gedaan, maar werd bovendien aangetoond dat de gemeente sinds de vaststelling van de Europese Richtlijn in 1999 eigenlijk helemaal niets gedaan had om de luchtverontreiniging terug te dringen en dat daardoor mogelijk nog steeds elk jaar in Utrecht honderden mensen vroegtijdig overlijden. Wethouder Lintmeijer nam het eerste exemplaar in ontvangst, maar heeft nooit op de kritische inhoud gereageerd. Ook de fractiespecialisten van GroenLinks, PvdA en D66 hebben er totaal niet op gereageerd. Dat er mogelijk elk jaar honderden mensen in Utrecht vroegtijdig overlijden en een veelvoud daarvan ziek wordt door luchtverontreiniging is voor onze groene, linkse en progressieve raadsleden kennelijk niet iets waar je je als raadslid druk over moet maken.

Het verhaal begint eentonig te worden. Eind 2012 maakte de SSLU bekend naar het gerechtshof in Den Haag te stappen met het verzoek het OM op te dragen de gemeente Utrecht (het college, de gemeenteraad en ambtelijke deskundigen) strafrechtelijk te vervolgen omdat de gemeente zich niet aan de sinds 2005 geldende fijnstofnorm houdt en de lucht schoon rekent (‘valsheid in geschrifte’) en daarom, naar het oordeel van de SSLU, geacht moet worden strafrechtelijke aansprakelijk te zijn voor de slechte gezondheid en vroegtijdige dood van honderden Utrechters langs drukke verkeerswegen. Het verzoek zou in februari 2013 mede namens 86 Utrechters ingediend worden.

“Klaagschrift voor gerechtshof”
Voor het verzoek aan het gerechtshof was een lijvig ‘klaagschrift’ opgesteld, voorzien van vijf omvangrijke bijlagen (o.a. de bijlage “Honderden doden in Utrecht door fijnstof“. Dat werd o.a. naar de wethouders, de burgemeester (Wolfsen) en de raadsleden gestuurd. Luttele minuten later liet Bram Fokke (D66) per mail weten de verwijten in het klaagschrift met klem naar zich neer te leggen. Kennelijk hoefde hij het klaagschrift en de bijlagen (bij elkaar ruim 100 bladzijden), niet eerst te lezen. Van de meest verantwoordelijk wethouders (Lintmeijer en Everhardt) werd helemaal niets vernomen, noch van de overige coalitie raadsleden. Ook niet naderhand.

Het overzicht zou niet volledig zijn zonder de tientallen mailtjes te noemen die ik namens de SSLU vanaf haar oprichting in maart 2005 naar raadsleden@utrecht.nl stuurde om te wijzen op de vele onjuistheden in luchtkwaliteitsberekeningen die door de afdeling Milieu werden gemaakt om ruimtelijke plannen te onderbouwen (fly-over 24 Oktoberplein, reconstructie Majellaknoop, reconstructie Europaplein, tijdelijk muziekcentrum, e.d.). Ook het feit dat de SSLU regelmatig door de bestuursrechter in het gelijk werd gesteld was voor raadsleden (afgezien van de SP, die in 2009 het rapport “Stop het schoonrekenen” schreef) geen reden om op de mailtjes te reageren die ik namens de SSLU schreef. Wolfsen liet in een interview met Jos van Sambeek begin 2009 weten dat hij al die mailtjes ongelezen weggooide. Dat zal bij de meeste raadsleden ook wel het geval zijn geweest, want gereageerd werd er zelden of nooit.

Politici kunnen niet toegeven dat kritiek terecht is
Het simpele feit dat inmiddels vaststaat dat zelfs in 2015 nog niet aan de NO2-norm wordt voldaan en dat zelfs in 2012 niet aan de fijnstofnorm werd voldaan zou voldoende reden moeten zijn voor collegeleden en raadsleden om zich heel erg schuldig te voelen. Aan de fijnstofnorm moest aanvankelijk in 2005 al worden voldaan, aan de NO2-norm in 2010. Omdat ook de gemeente Utrecht niets gedaan had om die normen tijdig te halen en de ernst van de luchtverontreiniging door geflatteerde berekeningen verdoezeld werd, moest er aan de EU uitstel gevraagd worden. Voor fijnstof werd uitstel gekregen tot juni 2011, voor NO2 tot 1 januari 2015. Maar ook na de uitsteltermijn werd (fijnstof) en wordt (NO2) dus in Utrecht nog steeds niet aan de normen voldaan.

Kortom, het college en de gemeenteraad (zowel de vorige als de huidige) zijn dus ernstig in gebreke gebleven. Zij zijn immers uiteindelijk formeel verantwoordelijk voor de geflatteerde en onjuiste berekeningen en zij zijn formeel verantwoordelijk voor het feit dat inmiddels al 15 jaar geen serieus beleid gevoerd wordt om de luchtverontreiniging in Utrecht terug te dringen. En zij zouden het zichzelf dus ook kwalijk moeten nemen dat ze nooit iets gedaan hebben met de kritiek waarmee de SSLU en naderhand ook het Wijk C komitee e.a. de gemeente al jaren, kennelijk volkomen terecht, bestookt. Maar, zoals dat gaat in de politiek, toegeven dat je in gebreke bent gebleven is er niet bij. In de politiek gaat men altijd op de ingeslagen weg voort, hoe schadelijk en uitzichtloos die weg ook is. Terugkomen op een eenmaal ingenomen standpunt en erkennen dat je nalatig bent geweest kan in de politiek nu eenmaal niet. Anders dreigt er gezichtsverlies en dat is niet goed voor de partij en alles wat daarmee samenhangt.

Verkapte juridische actie van de overheid
Zoals ik elders heb beschreven (Wolfsen en de gerechtelijke stappen tegen Van Oosten)  besloot het college in april 2008 gerechtelijke stappen tegen mij te nemen. Kritiek moet kunnen, maar het moet niet te dol worden. Nadat de gemeente een tiental procedures bij de bestuursrechter verloren had en de dienst stadsontwikkeling haar plannen ernstig zag gedwarsboomd, besloot het college dat de tijd was aangebroken om gerechtelijke stappen tegen mij te ondernemen. Omdat die gerechtelijke stappen kansloos zouden zijn als de gemeente die zelf zou ondernemen (kritiek op de overheid is in een democratie een grondrecht) besloot het college dat het beter was die stappen niet zelf te nemen, maar dat door een drietal luchtkwaliteitsdeskundigen te laten doen waar ik inderdaad zeer kritisch over had geschreven (zoals ik dat ook gedaan had over de wethouder, het college en de gemeenteraad). Die medewerkers zouden zich dan in de hoedanigheid van individuele burgers bij de rechtbank moeten beklagen. De gemeente zou de juridische actie financieren, maar mocht er zelf onder geen beding aan meedoen, want dan zou het er toch op lijken dat het een actie van de overheid was tegen een lastige rechtshulpverlener. Kortom, het was een verkapte actie van de overheid, naar inmiddels is gebleken, voorbereid door juristen van Juridische Zaken en de Bestuursdienst van het college. De gerechtelijke stappen hebben de gemeente inmiddels ruim 110.000 euro gekost aan advocaatkosten. Dat de juridische actie door de gemeente wordt gefinancierd heeft de uitdrukkelijke instemming van de PvdA, GroenLinks en D66. Op 4 april 2013 weigerde een raadsmeerderheid, waaronder PvdA, GroenLinks en D66 de financiering van de juridische actie ter discussie te stellen.

Of mijn kritiek op de luchtkwaliteitsdeskundigen terecht was of niet (of zij de lucht inderdaad, zoals ik beweerde, schoonrekenden en of dat inderdaad zeer ernstige gevolgen had voor de gezondheid van de Utrechters die langs drukke wegen wonen), was, zo is inmiddels uit de beantwoording van Wob-verzoeken gebleken, in het geheel geen punt van overweging bij het besluit gerechtelijke stappen te nemen. Het kwam het college kennelijk  beter uit geen onderzoek te doen naar de gegrondheid van mijn kritiek op de berekeningen van de deskundigen alvorens te beslissen dat er gerechtelijke stappen tegen mij moesten worden ondernomen en de juridische actie van de drie medewerkers te financieren.

Kritiek moet kennelijk ontmoedigd worden
Om een lang verhaal kort te maken: kritiek op zoiets als luchtkwaliteitsberekeningen *, daar gaan groene, linkse en progressieve partijen (althans in Utrecht) dus niet op in. Ook niet als de gemeente een tiental procedures over luchtkwaliteit verloren heeft. En ook niet als die luchtkwaliteitsberekeningen heel erg belangrijk zijn voor de gezondheid van de Utrechtse bevolking. Aanhoudende kritiek is irritant en lastig. Vooral het feit dat die kritiek ook nog eens terecht blijkt te zijn (zie de vele verloren procedures bij de bestuursrechter, zie het feit dat er nog steeds niet aan de normen wordt voldaan) is onze groene, linkse en progressieve wethouders en raadsleden een doorn in het oog. Dat wijst er namelijk op dat ze hun werk als wethouder en als controlerend raadslid niet goed gedaan hebben. En bovendien wordt de ruimtelijke ontwikkeling, zoals de luchtcoördinator van de gemeente destijds verzuchtte, door al die kritiek “hevig in de vertraging” gebracht.

In de opvatting van PvdA, GroenLinks en D66 (althans in Utrecht) is kritiek kennelijk iets waar je zo min mogelijk op in moet gaan en wat moet ontmoedigd worden door die door de rechtbank te laten rectificeren. Niet in een geding natuurlijk dat door het college en de gemeenteraad wordt aangespannen, want dat hoort niet in een democratie. Nee, de procedures bij de rechtbank en het gerechtshof, die mochten de drie medewerkers van de gemeente opknappen. Die moesten zich als individuele burgers bij de rechtbank beklagen. De gemeente zou net doen alsof ze daar helemaal buiten stond en staat. En, zoals de raadsleden inmiddels heel goed weten, wordt in de vervolgprocedure feitelijk geëist dat ik mij in het geheel niet meer mag uitlaten over het luchtkwaliteitsbeleid van de gemeente, wat neerkomt op niets minder dan een heus Berufsverbot. De procedure wordt door de gemeente gefinancierd. Zoals nog recentelijk bleek (4 april 2013), met instemming van GroenLinks, de PvdA en D66.

Waarom controleert het gemeentebestuur niet?
In het voorgaande heb ik betoogd dat de politiek niet op kritiek ingaat, discussie uit de weg gaat en de kritiek probeert te ontmoedigen omdat ze er niet op gewezen wil worden dat de politiek in gebreke is gebleven (de ambtelijke dienst zijn gang heeft laten gaan). De vraag die nu rijst is: hoe en waarom is het gemeentebestuur in gebreke gebleven? Meer concreet: waarom controleerde (en controleert) het gemeentebestuur de luchtrapportages en berekeningen niet en waarom neemt het de kritiek daarop niet in overweging? Wat is daar nu eigenlijk zo moeilijk aan?

Luchtkwaliteitsberekening
Voor de berekening van concentraties fijnstof en stikstofdioxide wordt een rekenmodel gebruikt dat eenvoudig viel te downloaden op de site www.infomil.nl. Het zgn. CAR II model. CAR staat voor Calculation of Air pollution from Road traffic. Tegenwoordig is het alleen in web-based versie te gebruiken. Het rekenmodel wordt elk jaar aangepast, zodat het werkt met de meest recente gegevens over de uitstoot van auto’s, vrachtwagens en bussen. Om de jaargemiddelde concentraties fijnstof en stikstofdioxide te berekenen moet voor elk wegvak apart (een wegvak is pakweg 100 meter) een aantal verkeersgegevens ingevoerd worden: de etmaalintensiteit, het percentage zware en middelzware vrachtwagens, het aantal bussen, de gemiddelde snelheid en de mate van stagnatie. En verder moet ingevoerd worden: het wegtype (smal of breed, hoge of lage bebouwing, bebouwing aan één of aan beide zijden), de bomenfactor (geen, weinig of veel bomen) en de X- en Y- coördinaten. Het rekenmodel berekent op basis van die invoer de concentraties in het heden en in een aantal toekomstige jaren. Het model is zo simpel, dat kinderen van een jaar of tien er mee om kunnen gaan. Voor wethouders en raadsleden moet dat dus geen probleem zijn.

Het controleren van berekeningen
Berekeningen worden elk jaar voor alle wegen en wegvakken uitgevoerd waar mogelijk een overschrijding van de norm zou kunnen plaatsvinden. Van die berekeningen wordt verslag gedaan in jaarrapportages. Berekeningen worden ook uitgevoerd voor bouwplannen e.d. die eventueel negatieve gevolgen hebben voor de luchtkwaliteit doordat ze tot extra verkeer leiden. Van zulke berekening wordt verslag gedaan in luchtrapportages (luchtrapportage fly-over 24 Oktoberplein, luchtrapportage Majellaknoop, e.d.). De rapportages die door de gemeente Utrecht worden verzorgd hebben altijd een bijlage waarin voor elk wegvak de gebruikte invoergegevens worden vermeld. Dat maakt het heel eenvoudig om rapportages met elkaar te vergelijken. En als je dat doet ontdek je al gauw dat er met die invoergegevens iets niet klopt. De rapportages geven namelijk “niet wenselijke verschillen” te zien (Kema rapport 2009, p. 21). Ik geef wat illustraties.

– Voor de jaarrapportage 2003 werd bijvoorbeeld voor de M.L. KInglaan “stagnerend verkeer” ingevoerd, in de jaarrapportage 2006 “doorstromend verkeer”. Dat scheelt in de berekening aanzienlijk.
– Voor de jaarrapportage 2003 werd voor de Europalaan gerekend met 4% zwaar verkeer, voor de rapportage 2010 nog maar met 1%, terwijl het vrachtverkeer van en naar het stationsgebied juist toeneemt. Of je 4% of 1% invoert scheelt ook aanzienlijk.
– Voor de jaarrapportage 2003 werd voor de M.L. Kinglaan gerekend met 46.000 mtv.etmaal. Terwijl Utrecht een snel groeiende gemeente is (i.v.m. Leidsche Rijn) was de intensiteit op de M.L. Kinglaan volgens de jaarrapportage 2006 nog maar 35.000 mvt/etmaal. Ook dat scheelt in de berekening flink.

Uit de volgende tabel blijkt dat het creatieve rekenwerk niet alleen in het recente verleden (2006 en 2008) heeft plaatsgevonden, maar dat daarvan nog steeds sprake is. Om in 2015 aan de normen voor NO2 te kunnen voldoen (althans op papier) zijn de intensiteiten na 2008 opnieuw naar beneden gerekend.

Intensiteiten berekend voor 2015
Kortom: als je de rapportages goed met elkaar vergelijkt zie je dat de invoergegevens, naarmate het jaar waarin aan de norm moet worden voldaan dichterbij komt, steeds meer naar beneden worden bijgesteld: minder stagnatie, minder zwaar verkeer, lagere intensiteiten. Dat valt door wethouders en raadsleden eenvoudig te controleren. Maar hoewel de SSLU daar al vaak op gewezen heeft deden en doen ze dus niet. Als je ze op “onwenselijke verschillen” (Kema rapport 2009, p. 21) wijst, wordt daar niet op gereageerd. Laat staan dat de vraag gesteld wordt hoe en door wie die intensiteiten, stagnaties en percentages zwaar verkeer voor elk wegvak op hun beurt vastgesteld worden en of dat niet beter zou kunnen gebeuren door onafhankelijke onderzoekers in plaats van medewerkers die betrokken zijn bij de voorbereiding van plannen en besluiten.

De keuze van de politiek voor niet-weten
Wat weerhoudt wethouders en raadsleden ervan om luchtrapportages en -berekeningen te controleren en in te gaan op kritiek op die berekeningen, terwijl het toch om hele simpele berekeningen gaat? Waarom vraagt raadslid Peter van Corler (GroenLinks) geïrriteerd of we ooit loskomen van de discussie over het berekenen van luchtkwaliteit (30-9-2012), terwijl die discussie nooit gevoerd is, althans niet door hem of andere raadsleden en wethouders van GroenLinks, PvdA en D66? Ook niet nadat de gemeente ettelijke procedures over luchtkwaliteit verloren had en Kema een zeer kritisch rapport schreef: “Extern onderzoek werkprocessen luchtkwaliteit Utrecht” (2009). Het antwoord is: de politiek wil helemaal niet weten dat en wat er aan die berekeningen schort. De politiek wil horen dat de beslissingen die zij hebben genomen (of willen nemen) door deskundig onderzoek werden ondersteund.

De gemeenteraad is in de loop van jaren in grote meerderheid akkoord gegaan met een aantal beslissingen (plannen) die de luchtkwaliteit hebben verslechterd en er bovendien toe geleid hebben dat niet tijdig aan de normen voor fijnstof en NO2 kon worden voldaan. Ook zijn ze akkoord gegaan met het Actieplan Luchtkwaliteit Utrecht 2006-2012 en de daarop volgende actieplannen (2008, 2009) die alles behalve effectief zijn gebleken. Het waren actieplannen die tegelijk het belang van de luchtkwaliteit én de autobereikbaarheid én de ruimtelijke ontwikkeling heetten te behartigen, maar in feite bedoeld waren om juist niet de noodzakelijke maatregelen voor betere lucht te hoeven nemen (namelijk gericht op beperking autoverkeer). Plannen die de suggestie moesten wekken dat de negatieve gevolgen van autobereikbaarheids- en ruimtelijke plannen ruimschoots zouden worden gecompenseerd door maatregelen voor schone lucht en daardoor aan de eisen van de regelgeving zouden voldoen. Het betreft hier vooral het Structuurplan Stationsgebied dat eind 2006 werd vastgesteld (inclusief Investeringsplan Autobereikbaarheid Stationsgebied Utrecht), waarvan inmiddels ook door de gemeente (“Regio in beweging”, 2012) wordt erkend dat het leidt en heeft geleid tot een “extreme” groei van het autoverkeer van en naar het stationsgebied (een verdubbeling van de intensiteit tussen 2010 en 2020).

Wie de Actieplannen 2006-2012 en de daarop volgende actieplannen bestudeert wordt al snel bevangen door grote twijfel. De effecten van autobereikbaarheid- en ruimtelijke plannen voor de luchtkwaliteit worden niet gekwantificeerd en hetzelfde geldt voor de effecten van compenserende maatregelen. Dat het effect van maatregelen ruimschoots voldoende is om de autobereikbaarheids- en ruimtelijke ambities van de gemeente te compenseren wordt in de actieplannen in het geheel niet aangetoond. Een beetje raadslid zou vragen om de onderliggende berekeningen. Hetzelfde geldt voor de verantwoordelijke wethouder. Maar dat deden ze niet. Het zijn kritische burgers die die berekeningen met een Wob-verzoek wel opvragen en zich erin verdiepen. Wethouders en raadsleden geven er de voorkeur aan niets van die onderliggende berekeningen te weten. Dat stelt hun in staat de beslissingen te nemen die ze geacht worden te nemen en de verantwoordelijkheid voor de gevolgen af te schuiven op de deskundigen die de berekeningen hebben opgesteld.

In de greep van de vierde macht
Ik schreef “het stelt hun in staat de beslissingen te nemen die ze geacht worden te nemen”. Willen ze die beslissingen dan niet uit zichzelf nemen? De beslissingen die een wethouder, college of gemeenteraad neemt liggen voor 90% vast voordat ze er aan te pas komen. Er zijn jaren van ambtelijke voorbereiding aan vooraf gegaan. Verreweg de meeste ruimtelijke en verkeersplannen worden door de ambtelijke dienst geïnitieerd. De politiek (laat staan de bevolking) heeft niet gevraagd om het herstel van de singel, om de herstructurering van het stationsgebied, de fly-over bij het 24 Oktoberplein, om een nieuwe muziekpaleis en om een nieuwe bibliotheek. Al die initiatieven komen bij de ambtelijke dienst vandaan, al of niet ingefluisterd door projectontwikkelaars en bouwend Nederland.

Elke vier jaar springen er weer wethouders en raadsleden op een rijdende trein. Die worden snel van de agenda (“de staat van de stad”) en de dienstregeling op de hoogte gebracht en hebben dan nauwelijks de ruimte om iets anders te beslissen dan de plannen en besluiten die door de ambtelijke dienst zijn voorgekookt. En voordat ze het weten hebben ze een groot aantal plannen vastgesteld waarvan ze de gevolgen niet hebben kunnen overzien. Maar doordat ze die hebben vastgesteld zijn ze er formeel voor verantwoordelijk, worden ze er door het publiek op aangesproken, gaan ze die uitleggen en verdedigen en gaan ze er ook achter staan. In veel gevallen ook als ze er, toen ze nog niet in de raad zaten, kritisch tegenover stonden. Het excuus is dan dat ze, sinds ze raadslid zijn, over meer informatie beschikken en er daardoor toch anders tegenaan zijn gaan kijken. Of dat je in de politiek nu eenmaal compromissen moet sluiten. Zie de prijs die GroenLinks in 2006 betaalde om aan het college mee te mogen doen: accepteren van de fly-over 24 Oktoberplein. Dat de politiek het beleid bepaalt is nauwelijks het geval: de ambtelijke dienst bepaalt 90% van het beleid en de politiek laat zich met de verantwoordelijkheid daarvoor opzadelen en gaat er achter staan.

Onwenselijke loyaliteiten
Wat er belangrijk aan bijdraagt dat raadsleden en wethouders verantwoordelijkheid nemen voor het beleid dat door de ambtelijke dienst is ontwikkeld, is dat zij zich in allerlei opzichten onder druk laten zetten om loyaal te zijn. Volgens de grondwet en de gemeentewet stemmen volksvertegenwoordigers zonder last of ruggespraak. Dat betekent dat zij naar eigen inzicht en overtuiging moeten oordelen. In de politieke praktijk is daar echter geen sprake van.

In politieke partijen die al wat langer in de macht delen en in het college zitten zijn lokale ambtenaren relatief sterk vertegenwoordigd. Vooral bij de PvdA en GroenLinks, maar ook steeds meer bij D66 is dat het geval. Dat komt namelijk hun loopbaan ten goede: je maakt meer kans op promotie als je lid bent van de partij van één van de coalitiepartijen. Het gevolg is dat het standpunt van de fracties van die partijen sterk wordt beïnvloed door opvattingen in de ambtelijke dienst, dat wil zeggen van partijgenoten in de ambtelijke dienst. Het gevolg is ook dat raadsleden zich minder kritisch en controlerend opstellen tegenover beleidsvoorstellen en onderzoeken die door de ambtelijke dienst worden geproduceerd en het voor ambtelijke diensten opnemen als die het voorwerp zijn van publieke kritiek. Dat van GroenLinks raadsleden nooit een kritisch geluid wordt vernomen over de luchtkwaliteitsberekeningen van de afdeling Milieu kan ongetwijfeld worden verklaard door de relatief grote aanhang van GroenLinks onder medewerkers van die afdeling. Vandaar Peter van Corler: “als de SSLU het niet eens is met de berekeningen van de afdeling Milieu, wat kan ik als raadslid dan anders doen dan achter de afdeling Milieu gaan staan?” Met het eigen inzicht van GroenLinks raadslid Peter van Corler heeft dat niets te maken, hij wil afdeling Milieu niet afvallen. De loyaliteit die hij betracht met de afdeling Milieu weerhoudt hem ervan de luchtrapportages kritisch te controleren die door die afdeling worden geproduceerd en en weerhoudt hem er van kritiek op die rapportages ook maar in overweging te nemen.

Loyaliteit speelt raadsleden ook parten als zij een standpunt zouden willen innemen dat tegen de partijlijn ingaat. Een raadslid als Bos (CDA), die recentelijk tegen het plan stemde voor een nieuwe bibliotheek op het Smakkelaarsveld en daarbij tegen het standpunt van de fractie inging, handelde in strijd met de politieke mores, maar geheel in overeenstemming met de grondwet en de gemeentewet. De politieke praktijk is dat raadsleden door hun fracties onder druk worden gezet de partijlijn te volgen en het belang van de partij te stellen boven hun eigen inzicht en overtuiging. Het wordt hun door fractie en partij kwalijk genomen als zij zich al te kritisch opstellen tegenover “hun” wethouder en “hun college”. Het wordt als niet-loyaal beschouwd als zij zich openlijk distantiëren van besluiten die politiek verwante raadsleden in een vorige raadsperiode hebben gesteund, zeker als die raadsleden nog steeds in de raad zitten.

Wie niet naar eigen inzicht en overtuiging handelt, maar zich in plaats daarvan laat leiden door overwegingen van loyaliteit (het standpunt van de fractie volgen, het voor de eigen wethouder opnemen, de afdeling Milieu niet afvallen) kiest er voor niet te beslissen op grond principes, kennis en redelijke overwegingen. Wordt een fractie of raadslid op die beslissingen en op de gevolgen van die beslissingen aangesproken dan zal men dus ook niet in staat en bereid zijn om die beslissingen redelijk te verantwoorden. Men zal zijn toevlucht nemen tot argumenten als “wij mochten toch zeker wel op de deskundigheid van onze ambtenaren vertrouwen?”, “er is naar gekeken door onafhankelijke adviesbureaus als Oranjewoud en DHV en die verzekerden ons dat de berekeningen correct werden uitgevoerd”. Het kennisnemen van de kritiek op de luchtrapportages en berekeningen, laat staan het aangaan van een discussie daarover, zal men inschatten als een veel te riskante onderneming: de kans zit er immers ruim in dat men moet inzien en erkennen verkeerde beslissingen te hebben genomen. Mogelijk zelfs beslissingen waardoor Utrechters die langs drukke wegen voortijdig zijn overleden. En dus is het veiliger om de feiten en de cijfertjes niet onder ogen te zien en niet te weten hoe die worden berekend en discussies daarover uit de weg te gaan.

“Dwarsliggers en zeurpieten”
Hoe verantwoorden politiek verantwoordelijke bestuurders en raadsleden hun irrationele handelen? Hoe leggen zij het publiek uit dat ze kritiek op berekeningen en luchtrapportages stelselmatig uit de weg gaan en hoe verantwoorden zij dat tegenover zichzelf? Als je weet dat er volgens het RIVM (2005) en de GG&GD Utrecht (2008) elk jaar honderden Utrechters vroegtijdig overlijden door luchtverontreiniging, en als je weet dat de gemeente eigenlijk in 2005 al aan de fijnstofnorm en in 2010 aan de NO2-norm had moeten voldoen, en als je ook weet dat de bestuursrechter meerdere plannen en besluiten van de gemeente heeft afgekeurd omdat hij twijfelde aan de betrouwbaarheid van die berekeningen, en als je dan niettemin de moeite niet neemt of genomen hebt om die berekeningen zorgvuldig te controleren, terwijl je notabene als bestuurder of raadslid de verantwoordelijkheid draagt voor die berekeningen en de daarop gebaseerde besluiten, hoe speel je het dan klaar om aan kritische rapporten voorbij te gaan (“Schoonrekenen in Utrecht“, “Honderden doden door fijnstof in Utrecht“, “Klaagschrift voor gerechtshof“), om discussies daarover uit de weg te gaan en zelfs akkoord te gaan met de financiering van een juridische actie die er op gericht is kritiek op gemeentelijke rapporten over luchtverontreiniging onmogelijk te maken? Hoe kan een wethouder, burgemeester of raadslid dat tegenover het publiek, maar ook tegenover  zichzelf verantwoorden?

Dat blijkt geen probleem. Actiegroepen en kritische burgers worden gewoon weggezet als dwarsliggers en zeurpieten, die de gemeente veel werk bezorgen, de ruimtelijke ontwikkeling belemmeren en de gemeenschap handen vol geld kosten. Actiegroepen en activisten die de weg naar de bestuursrechter weten te vinden, regelmatig in het gelijk worden gesteld en maar doorgaan met hun kritiek, roepen bij bestuurders en raadsleden het ongemakkelijke gevoel op dat ze hun plicht verzaken. Dat ongemakkelijke gevoel wekt antipathie op tegen de persoon/personen die de kritiek uiten en naar de rechter stappen. En die antipathie fungeert als een rechtvaardiging om zich van de inhoud van de kritiek af te maken: “die persoon is een lastpost en een zeurpiet, hij is er alleen maar op uit de gemeente dwars te zitten, wat hij zegt en schrijft, daar hoef ik dus geen kennis van te nemen”. Die rechtvaardiging wordt niet alleen aangegrepen als zelfrechtvaardiging maar ook om zich tegenover het publiek te rechtvaardigen en vooral ook om te voorkomen dat het publiek de kritiek serieus neemt. Het is dus heel simpel: als het slechte nieuws een ongemakkelijk gevoel losmaakt, ook als het ernstig, dan is het voldoende om van de boodschapper een dwarsligger en zeurpiet te maken, dan hoef je er verder geen aandacht aan te schenken.

 

* Hetzelfde geldt overigens ook voor kritiek op de berekeningen die gemaakt zijn in het kader van het CO2-beleid van milieuwethouder Mirjam de Rijk. Ook daar doen de coalitie partijen liever het zwijgen toe.

 

 

Benadeling door de overheid

Er is een tijd geweest dat de overheid zorgvuldig de voor- en nadelen tegen elkaar afwoog van beslissingen: ik bedoel de voor- en nadelen voor de burger. In de Algemene wet bestuursrecht (Awb) staat nog steeds: het bestuursorgaan weegt de rechtstreeks bij het besluit betrokken belangen af. Het moet daartoe kennis omtrent de relevante feiten en af te wegen belangen vergaren. Staat een paar regels hoger.

Ik kan mij eigenlijk geen plan of besluit voor de geest halen, waarin de nadelen voor bepaalde bewoners of ondernemers ook maar enigszins in kaart waren gebracht, laat staan dat daar rekening mee werd gehouden. In de praktijk wordt het aan de bewoners en ondernemers over gelaten om voor hun belangen op te komen, daar maakt de gemeente zich niet druk om. Althans niet de gemeente Utrecht.

De praktijk is dat er een plan wordt gemaakt naar het inzicht van gemeentelijke plannenmakers, waarin hooguit rekening wordt gehouden met de belangen van enkele invloedrijke ondernemingen (Corio, Jaarbeurs, Casino, Rabo). Bewoners en gewone ondernemers worden er pas bij betrokken als het ontwerp ter visie wordt gelegd. Dan mogen zij hun zienswijze kenbaar maken. En die zienswijzen worden als regel afgedaan met het argument dat bij afweging van belangen het algemeen belang prevaleert. Hoe die afweging heeft plaatsgevonden staat er dan nooit bij.

Juist omdat de overheid er voor iedereen heet te zijn en omdat het nota bene met zoveel woorden in de Awb staat zou je verwachten dat de gemeente zich bij het voorbereiden van een plan rekenschap geeft van alle mogelijke nadelige gevolgen die dat plan kan hebben voor bewoners en ondernemers die daar wonen of gevestigd zijn waar die plannen worden uitgevoerd. Maar zo gaat het dus niet.

Tijdens de behandeling van het voorstel om een milieuzone in te voeren voor personen-wagens en bestelwagens stelde de VVD voor een maatschappelijke kost- en baatanalyse uit te laten voeren. De gemeente had namelijk alleen uitgerekend wat de invoering de gemeente zou kosten, maar niet wat het de burgerij en de ondernemers zou kosten als die hun verouderde auto naar de sloop moesten brengen en een nieuwe moesten kopen. Het antwoord van wethouder Lintmeijer (GroenLinks) was dat er genoeg onderzoek was gedaan en dat hij daar niet toe bereid was.

Een ander voorbeeld is de afsluiting van de op- en afritten van de Vleutenseweg op de A2. Die moesten volgens Rijkswaterstaat en de gemeente vervallen, want die pasten niet in de plannen voor de landtunnel. Voor de bedrijven op het Cartesius Industrieterrein had deze afsluiting enorme gevolgen. Dankzij die op- en afritten zaten hun vrachtwagens vlakbij de A2. In de nieuwe situatie waren ze aangewezen op de op- en afritten bij Hooggelegen en moesten ze dwars door Oog in Al. Ook voor de bewoners langs de Haydnlaan, Lessinglaan en Pijperlaan had de afsluiting dus grote gevolgen. Bij de voorbereiding en vaststelling van de plannen om de op- afritten Vleutenseweg te laten vervallen was met de nadelige gevolgen voor de bedrijven op het Cartesius Industrieterrein, noch met die van de bewoners van Oog in Al rekening gehouden.

Nog een voorbeeld. De Voorstraat en de Nobelstraat hebben destijds bij de aanleg van de busbaan lange tijd open gelegen, waardoor de winkels onbereikbaar waren. Bevoorrading was een groot probleem en klanten konden er niet met de auto komen. Min of meer hetzelfde probleem speelt voor de winkeliers op het Vredenburg. De winkeliers hebben al een paar keer gevraagd wethouder Everhardt (D66) daarover te kunnen spreken, maar die schuift dat op de lange baan. Dat er sprake is van een aanzienlijk omzetverlies ligt voor de hand, daar had op voorhand rekening mee gehouden moeten worden. De kosten voor compensatie hadden in de plankosten meegenomen moeten worden. In plaats daarvan probeert de gemeente zo veel mogelijk aan de kosten voor compensatie te ontkomen, terwijl die maar een fractie zijn van wat er aan plannen en de voorbereiding daarvan wordt uitgegeven.

Hoe gierig de overheid is als het op vergoeding van planschade aankomt blijkt uit het feit dat je eerst 300 euro moet betalen voordat je verzoek in behandeling wordt genomen. Die krijg je terug als de planschade wordt toegewezen, maar daar is de overheid niet scheutig mee.  Dat de woningen langs de Brucknerlaan (vanuit het achterraam kijk je op de fly-over bij het 24 Oktoberplein) aanzienlijk in waarde zijn gedaald door de aanleg van de fly-over zal geen redelijk mens ontkennen. De gemeente laat de waardedaling echter taxeren door een zogenaamd onafhankelijk adviesbureau (dat afhankelijk is van opdrachten van de overheid!)  en die stelt de waardedaling op hooguit 10.000 euro. Pakweg het verschil tussen 320.000 en 310.000 euro. Van die 10.000 euro wordt dan ook nog eens het risico afgetrokken dat de burger zelf geacht wordt te dragen: 2% van 320.000 euro = 6400. De planschade bedraagt na deze aftrek 10.000 – 6400 = 3600 euro. Zou de waardedaling getaxeerd worden op 5000 euro, dan wordt niets uitgekeerd want dat is minder dan het eigen risico.

Hoe gierig de overheid is als het op vergoeding aankomt van de omzetderving van een winkelier, bijvoorbeeld door tijdelijke afsluiting van de weg, blijkt uit het feit dat de winkelier geacht wordt 15% van de omzetdaling te beschouwen als eigen risico  (besluit college Utrecht van 14 december 2010). Sommige ingrijpende werkzaamheden nemen meerdere jaren in beslag, zoals de werkzaamheden rond het Vredenburg. “Geen enkele ondernemer trekt het om jaar op jaar een schadebedrag van 15% van zijn omzet voor eigen rekening te moeten nemen. Die drempel is zo hoog, dat de ondernemer of vertrekt of failliet gaat“, aldus B.J. Van Ettekoven, bestuursrechter en hoogleraar Staats- en bestuursrecht te Amsterdam (oratie 3 december 2010).

Hoe denkt de gemeentepolitiek eigenlijk over het nadeel voor bewoners en ondernemers van gemeentelijke plannen en activiteiten? Daar wordt niet over gedacht: in geen enkel (concept) – verkiezingsprogramma wordt het onderwerp aangeroerd. Een goede reden voor gedupeerde bewoners en ondernemers om het er niet bij te laten zitten. De politiek komt pas in beweging als gedupeerde burgers zich laten horen.

 

 

Politici als moderne farizeeërs

Ruim tien jaar schrijf ik nu bezwaarschriften voor Utrechters die op een of andere manier gedupeerd zijn door een besluit van de gemeente. En omdat de gemeente zelden of nooit in een bezwaarschrift reden ziet om op een besluit terug te komen, stel ik even zo vaak beroep in bij de bestuursrechtbank.

Die bezwaren gingen tegen van alles en nog wat: strafkorting op uitkeringen, bestuursdwang om een schuurtje af te breken dat iets te groot was, bestuursdwang omdat gebruik werd gemaakt van een container zonder bouwvergunning, intrekken van een woonvergunning, vernietiging van opgeslagen inboedel na huisuitzetting, vergunning om een helikopterlandingsplaats aan te leggen op het dak van een bedrijfsgebouw, weigering om op te treden tegen agressie van buren, het kappen van bomen, het toestaan van detailhandel door de Jaarbeurs, sloopvergunningen die waren verstrekt zonder onderzoek te doen naar asbest, bouwvergunning voor de uitbreiding van Hoog Catharijne zonder onderzoek te doen naar overbewinkeling, verkeersplannen die voor extra luchtverontreiniging zorgen enz. enz.

In veel gevallen stuurde ik de gemeenteraad en de betreffende wethouder een kopie van het bezwaarschrift of een berichtje waarin ik de raadsleden/wethouders er op wees dat de gemeente toch wel erg onverschillig om gaat met de belangen van burgers. In verreweg de meeste gevallen reageren raadsleden en wethouders daar niet op en doen ze er ook niets mee. Voor mij staat het daarom vast dat het raadsleden (een enkele uitgezonderd) en wethouders totaal onverschillig laat of de burger onrecht wordt aangedaan door de gemeente. Het bericht dat volgens het RIVM en de GG&GD elk jaar 315 mensen voortijdig overlijden door fijnstofblootstelling en dat veel kinderen daar astma en ouderen copd van krijgen, dat raakt de meeste raadsleden, wethouders en de burgemeester kennelijk niet, want ze reageren niet eens op zulke verschrikkelijke berichten.

Ik heb mij vaak afgevraagd hoe die onverschilligheid verklaard moet worden. Je zou zeggen dat mensen die zich beschikbaar stellen voor publieke functies, volksvertegenwoordiger worden of in een college gaan zitten, dat doen uit idealisme. Dat beweren ze tenminste als je vraagt waarom ze zich beschikbaar stellen. Dat idealisme blijkt echter niet uit de onverschilligheid die zij aan de dag leggen voor gezondheid, welzijn en burgerrechten. Dat idealisme van raadsleden en van politici in het algemeen, daar geloof ik dus al lang niet meer in.

Waarom willen mensen in een gemeenteraad en in een college zitten als de gezondheid en het welzijn van de burgerij ze niet kan schelen? En waarom beweren ze dat ze zo idealistisch zijn? Het antwoord is dat mensen die raadslid, wethouder, burgemeester willen worden (of een ander publiek ambt willen bekleden) over het algemeen hele ijdele en ambitieuze mensen zijn. Mensen die graag in het middelpunt van de belangstelling staan, graag in de krant staan en op de tv komen. Mensen die belangrijk gevonden willen worden en graag gezien willen worden in het gezelschap van andere belangrijke mensen. En bij veel van die ijdeltuiten speelt natuurlijk een belangrijke rol dat de politiek een leuke opstap is naar een goed betaalde baan als (hoge) ambtenaar of als bestuurder in het bedrijfsleven. En hoe word je raadslid of wethouder? Door hoog op te geven over je idealisme, het volk te vertellen wat het horen wil, moeilijke discussies uit de weg te gaan en vooral geen kritiek te uiten op je eigen wethouder, je eigen partij, je eigen college of regering, want dan lig je er in je eigen kring snel uit. Politici zijn in mijn ogen dus eigenlijk, een enkele uitzondering daargelaten, een soort moderne farizeeërs. (Mat: 23: 1-12).

Voor de meeste mensen heeft het begrip “politiek” een negatieve lading. Het wordt door veel mensen geassocieerd met geslepenheid, hypocrisie, zakken vullen, vriendjespolitiek, baantjes jagerij. En een “politiek” antwoord is het synoniem voor een ontwijkend antwoord. Dat mensen zo over politiek en politici denken is niet voor niets. En ik vrees dat de mensen die zo graag raadslid, wethouder of politicus willen worden deze “politiek” juist aantrekkelijk vinden en dat dat dus uitgerekend niet de mensen zijn die we zouden moeten hebben.

De dierenboerderij, politici en Robert Michels

George Orwell publiceerde in 1945 zijn bekende Animal Farm. In 1947 in het Nederlands vertaald en uitgebracht met de titel “De boerderij der dieren, een sprookje voor grote mensen”. Nog altijd zeer de moeite waard als je iets van politiek wilt begrijpen. Het verhaal wil dat het in vertaling boven Rusland werd uitgestrooid om de Russen te waarschuwen tegen het communisme. Animal Farm is echter ook heel leerzaam als je iets wilt begrijpen van linkse politici die hun leiderschap aan de bevolking opdringen om de maatschappij radicaal te hervormen.

Het komt er in het kort op neer dat de dieren onder aanvoering van de varkens in opstand komen tegen de boer, hem verjagen en op de boerderij een zelfbestuur van dieren instellen. De varkens nemen daarbij de leiding, maar beginnen steeds meer op mensen te lijken. Het eind van het sprookje is dat de overige dieren door de varkens onderdrukt worden en dat de varkens het eigenlijk heel goed kunnen vinden met de boeren van boerderijen in de omgeving, ook op hun achterpoten gaan lopen en steeds meer op mensen gaan lijken.

In 1911 publiceerde de Duitse socioloog Robert Michels “Zur Soziologie des Parteiwesens in der modernen Demokratie. Untersuchungen über die oligarchischen Tendenzen des Gruppenlebens”. De conclusie van Michels is min of meer dezelfde als die van Orwell. Alleen heeft hij er 400 bladzijden voor nodig. Hij heeft ze kernachtig onder woorden gebracht als de ijzeren wet van de oligarchie. Gelukkig is er ook een verkorte Nederlandstalige uitgave, tot stand gekomen onder supervisie van en ingeleid door J. A. A. van Doorn, bij leven hoogleraar sociologie. Het werd uitgegeven in 1969 bij de Universitaire Pers Rotterdam en moet nodig herdrukt en opnieuw uitgegeven worden.

Een oligarchie is de staatsvorm waarbij de macht in handen is van een kleine groep mensen. Politieke partijen zijn volgens Michels altijd oligarchisch. Het schijnt niet anders te kunnen. Socialistische partijen, waar hij zijn onderzoek op concentreerde, zijn daarop volgens Michels geen uitzondering.

Er zijn altijd een handjevol lieden die zich geroepen voelen in een politieke partij de lakens uit te delen. Ze roepen uiteraard dat ze zoveel mogelijk leden er bij betrekken willen, maar zorgen er ondertussen voor de touwtjes stevig in eigen hand te houden. Leden die zich aanbieden mee te denken worden zoveel mogelijk buiten de deur gehouden omdat ze worden beschouwd als mogelijk rivalen. Het is dus geen wonder dat hooguit 1% van de bevolking lid is van een politieke partij.

Soms lukt het bazen in een partij alleen om opstandige leden koest te houden door er een paar van in het bestuur op te nemen en daar de macht mee te delen. Dat is dan ook meteen  het einde van de oppositie, omdat die opstandige leden, zodra ze in de macht delen, precies zo blijken te denken en handelen als de bazen waar ze tegen in opstand kwamen. Dat het allemaal totaal anders moet (vooral meer gelijkheid!) riepen ze alleen om genoeg achterban te mobiliseren, zodat de leiding van de partij gedwongen wordt hen in hun midden op te nemen.

De boodschap van Orwell is dat je goed moet uitkijken voor lieden die staan te trappelen om de macht over te nemen. De boodschap van Michels is dat politieke partijen een bedreiging vormen voor de democratie, omdat de lieden die het in die partijen voor het zeggen hebben er altijd op uit zijn dat zo te houden: de ijzeren wet van de oligarchie.

College aanvaardt grote kans vroegtijdige sterfte door luchtverontreiniging

De antwoorden van het college van B en W Utrecht (20 december 2013) op de schriftelijke vragen van de raadsleden Schipper (SP) en Oldenborg (Stadspartij LU) geven een wel zeer ontluisterend beeld van de besluitvorming in het college en van de prioriteiten van dit college. Kennelijk wilde het college zich niet, vlak voor zijn vertrek als burgemeester, van Wolfsen distantiëren, die in dit dossier, vanaf dat hij burgemeester werd, een hoofdrol heeft gespeeld.

Schipper en Oldenborg vroegen of het college de beschuldigingen die ik in 2008 uitte aan het adres van drie medewerkers (luchtkwaliteitsdeskundigen) inhoudelijk had beoordeeld alvorens op 16 juni 2008 te beslissen “hun” juridische actie tegen mij te financieren. Het antwoord was: nee, de beschuldigingen waren beledigend (antwoord op vraag 13).

Eerder was gebleken dat het college zich destijds ook niet door een deskundige had laten adviseren over de vraag of mijn beschuldigingen misschien gegrond waren. Uit stukken die het college pas na een jaar en na een beroep op de rechter vrij gaf bleek dat het college zelfs niet aan de medewerkers gevraagd had mijn beschuldigingen te weerleggen. Onnodig te vermelden, dat het college ook niet aan mij vroeg mijn beschuldigingen hard te maken.

In een paar columns had ik, kort en zakelijk samengevat, de luchtkwaliteitsdeskundigen verweten de lucht schoon te rekenen en de wethouder en de gemeenteraad verweten daar verantwoordelijkheid voor te nemen. Daarbij had ik als mijn mening gegeven dat ze daardoor verantwoordelijkheid droegen voor aanzienlijke gezondheidsschade in Utrecht door luchtverontreiniging.

De strekking van en het woordgebruik in de columns waren inderdaad beledigend, maar dat hoeft, zoals het gerechtshof naderhand stelde, niet onrechtmatig te zijn. Het gerechtshof overwoog: “Anders dan [  ] c.s. betogen, maakt dit enkele oogmerk van het op de man spelen door middel van opzettelijke beledigingen de uitingen nog niet onrechtmatig”(…). Maar, zo overwoog het gerechtshof, daar moet dan wel een feitelijke onderbouwing voor zijn.

Dus, of je iemand publiekelijk mag uitmaken voor iets lelijks (bijvoorbeeld leugenaar) hangt er in de eerste plaats van af of je aannemelijk kunt maken dat hij inderdaad iets lelijks gedaan heeft (liegen bijvoorbeeld). Of je iemand mag uitmaken voor dief, hangt er vanaf of je aannemelijk kunt maken dat hij gestolen heeft. En of je iemand of de gemeente publiekelijk mag verwijten dat zij de lucht schoonrekenen, waardoor mensen een groot gezondheidsrisico lopen, hangt er dus van af of dat schoonrekenen aannemelijk valt te maken.

Iemand uitmaken voor leugenaar, dief, oplichter o.i.d. is inderdaad beledigend, maar of die belediging onrechtmatig is of niet hangt af van de vraag of die belediging voldoende feitelijk kan worden onderbouwd. Dat was het oordeel van het gerechtshof en dat is vaste jurisprudentie. Dat zou dus ook voor het college de vraag hebben moeten zijn.

Het college volstond met vast te stellen dat mijn beschuldigingen beledigend waren en stelde zich daarbij niet de vraag of ik die beschuldigingen feitelijk kon onderbouwen. Het college was en is totaal niet in de feiten geïnteresseerd. Het vroeg zelfs niet aan de medewerkers mijn beschuldigingen te weerleggen. Het college heeft inmiddels ruim 110.000 euro uitgegeven aan de juridische actie van de medewerkers en heeft zich tot op heden niet de vraag gesteld of mijn beschuldigingen ook maar enigszins gegrond waren.

Het college had echter meer dan voldoende redenen om zich af te vragen of mijn beschuldigingen met feiten zouden kunnen worden onderbouwd. Niet alleen had de Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht (SSLU) al jaren geroepen dat de berekeningen niet deugden, tussen oktober 2005 en mei 2008 had de gemeente bovendien een tiental procedures verloren bij de bestuursrechter waarbij het ging om de berekening van luchtkwaliteit. Terwijl het dus juist erg voor de hand lag te onderzoeken of mijn beschuldigingen terecht waren, besloot het college de medewerkers zelfs niet om een weerlegging te vragen, laat staan mij te vragen mijn beschuldigingen hard te maken.

Voor het huidige college komt er nog een hele goede reden bij om zich af te vragen of mijn beschuldigingen over schoonrekenen terecht waren. De op die berekeningen gebaseerde voorspelling (in 2006 en 2007) dat Utrecht in 2010 zeker aan de luchtkwaliteitsnormen zou voldoen (de NO2-norm) en dat er geen aanvullende maatregelen nodig waren, bleek er helemaal naast te zitten. Volgens de meest recente  berekeningen is het zelfs de vraag of Utrecht (ondanks versoepeling van meet- en rekenvoorschriften!) in 2015 alsnog aan de NO2-norm kan voldoen. Overigens toonde de SP in 2009 door middel van metingen aan dat er inderdaad schoon gerekend werd (http://utrecht.sp.nl/nieuws/2009/09/stop-het-schoonrekenen) en werd door Kema een vernietigend rapport uitgebracht over de luchtkwaliteitsberekening in Utrecht. Niet voor niets besloot de gemeenteraad daarna een meetnet op te zetten.

Het college had en heeft verder nóg een reden, de meest dringende reden. Uit studies van het RIVM (Trends in the environmental burden of disease) in 2005 kwam naar voren dat er mogelijk elk jaar 18.000 mensen in Nederland vroegtijdig overlijden door luchtverontreiniging. Daarbij zou sprake kunnen zijn van een gemiddelde levensduurverkorting van ca. 10 jaar. De GG&GD Utrecht rekende in april 2008 uit dat het dan om 315 vroegtijdige sterfgevallen zou gaan alleen al in Utrecht. Je zou zeggen, dat dat op zichzelf al meer dan voldoende reden zou moeten zijn om zich grote zorgen te maken en wél te onderzoeken of mijn beschuldigingen soms grond van waarheid bevatten. Dat was en is het voor het Utrechtse college kennelijk niet. (*)

Waarom weigert een college (ook het huidige college), terwijl daar alle aanleiding toe bestaat, zich de vraag te stellen of de beschuldiging van schoonrekenen (en de ernstige gevolgen daarvan voor de gezondheid van Utrechters die langs drukke wegen wonen) grond van waarheid bevatten? Waarom gaat een college de discussie daarover uit de weg? Waarom heeft wethouder Lintmeijer (GroenLinks) met geen woord gereageerd op de kritiek in het Zwartboek Gebakken Lucht dat hem op 4 februari 2012 werd aangeboden? En waarom financiert een college de juridische actie van de medewerkers zonder hen ook maar te vragen mijn beschuldigingen te weerleggen? (**)

Het antwoord kan slechts zijn: omdat de aanmerkelijke kans dat er schoongerekend werd door het Utrechtse college bewust werd aanvaard om de ruimtelijke ambities van de gemeente (die een zeer forse toename van het autoverkeer van en naar het stationsgebied met zich meebrengen), ondanks de aantoonbare schadelijke gevolgen voor de luchtkwaliteit en de gezondheid, toch te kunnen realiseren. Het college bestond destijds uit PvdA, GroenLinks, Christenunie en CDA. Partijen die, afgezien van het CDA, hun mond vol hebben over schone lucht en milieu.

Uit de antwoorden van het college op de vragen van Schipper en Oldenborg blijkt dat dat ook voor het huidige college van PvdA, GroenLinks en D66 geldt. Vandaar dat het , ook weer zonder enig onderzoek naar de feiten, blijft bij het standpunt van het vorige college en nog  steeds weigert te onderzoeken of de beschuldigingen gegrond waren. Daarbij speelt voor de PvdA en GroenLinks uiteraard een belangrijke rol dat voor alles moet worden voorkomen dat uit een onderzoek blijkt dat partijgenoten in het vorige college medeverantwoordelijk waren voor een kostbaar, ongefundeerd en ongezond besluit.

Dan maar liever doorgaan met het subsidiëren van de juridische actie van de drie medewerkers. De teller staat op 110.000 euro. Partijpolitiek mag wat kosten, de belastingbetaler betaalt toch wel. Dat gaat dus nog jaren door. En het vroegtijdig overlijden van 315 burgers per jaar (GG&GD Utrecht april 2008)? Daar liggen de coalitiepartijen PvdA, GroenLinks en D66 kennelijk niet wakker van. Ook in de afgelopen collegeperiode heeft er weer geen onderzoek plaatsgevonden naar de omvang van de gezondheidsschade en het vroegtijdig sterven door luchtverontreiniging langs drukke wegen in Utrecht. De GG&GD krijgt daar geen geld voor. Wat niet weet wat niet deert.

(*) Noch het vorige college, noch het huidige college heeft het nodig gevonden Uberhaupt onderzoek te laten doen naar gezondheidsschade door luchtverontreiniging bij bewoners langs drukke wegen. Het lijkt wel of het college dat helemaal niet weten wil.

(**) De vraag of er wel of niet werd schoongerekend bij Utrechtse luchtkwaliteitsberekeningen is in de verschillende procedures tot op heden door de rechters in het midden gelaten.

Wolfsen en de gerechtelijke stappen tegen Van Oosten

Dwarsligger
Op 16 juni 2008 besloot het college van b en w Utrecht gerechtelijke stappen tegen mij te nemen. Het besluit werd 10 dagen genomen nadat wethouder Tymon de Weger zich in een interview met de NRC erover beklaagd had dat “Kees van Oosten zet steeds weer andere middelen in om de gemeente dwars te zitten. Dat is zijn enige doel. We hebben een dagtaak aan het behandelen van zijn bezwaren en brieven“. Een week eerder had de bestuursrechter het beroep van Ronduit Weg (Oog in Al) toegewezen tegen het plan Majellaknoop. De rechter vond dat de gemeente onvoldoende had aangetoond dat de luchtkwaliteit door het plan niet zou verslechteren. Ik had voor Ronduit Weg de procedure bij de bestuursrechter gevoerd en dus was ik een dwarsligger.

interview nrc de weger
3000 Euro dwangsom
Wat het college overigens ook erg zwaar op de maag lag was dat de gemeente net een dwangsom van 3000 euro had verbeurd aan de Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht (SSLU) omdat de gemeente had verzuimd een nieuw besluit te nemen over het Europaplein. Die procedure had de gemeente ook verloren (voor de tweede keer), waarbij de rechter dit keer had bepaald dat als de gemeente niet binnen redelijke termijn een nieuw besluit zou nemen een dwangsom verschuldigd zou zijn van 1000 euro per dag. Dat ik die procedure voor de SSLU had gevoerd werd mij door het college zeer kwalijk genomen.

Verloren procedures
De gemeente had in een enkele jaren nog meer procedures verloren. Op 5 oktober 2005 werd de milieuvergunning Holland Casino door de Raad van State vernietigd (200408173/1). Op 15 februari 2006 werd de vrijstelling voor de reconstructie 24 Oktoberplein geschorst (SBR 06/0623), op 23 juni 2006 werd het besluit vernietigd waarin de gemeente weigerde om de uitbreiding van de Europalaan ongedaan te maken (SBR 05/3503), op 5 juli 2006 werd het bestemmingsplan Overste den Oudenlaan vernietigd (200507743/1), op 3 november 2006 werd het besluit vernietigd waarin de actiegroep Ronduit Weg niet-ontvankelijk werd verklaard (SBR 06/3122), op 14 maart 2007 werd de acceptatie melding Wm Hal 8 Jaarbeurs door de Raad van State vernietigd (200602672/1), op 5 september 2007 werd de vrijstelling Dela-terrein geschorst (SBR 07/2056), 18 juli 2007 werd het hoger beroep van de gemeente tegen de uitspraak inzake de niet-ontvankelijkverklaring van Ronduit Weg ongegrond verklaard (200609333/1) en op 23 mei 2008 werd dus de vrijstelling vernietigd waartegen ik voor Ronduit Weg beroep had ingesteld (SBR 06/3122).

“Mijn afdeling doet het perfect”
Aldus wethouder Tymon de Weger in het NRC-interview. Dat de gemeente aan de lopende band procedures over luchtkwaliteit verloor lag dus echt niet aan de gemeente. Het lag aan de rechtshulpverlener van Ronduit Weg, de SSLU en van de bewoners die zich tegen de fly-over 24 OP verzetten. Die had bestuursrechters weten te overtuigen (kennelijk waren die naar het oordeel van De Weger zo weinig voor hun taak berekend dat zij zich door mij van alles hadden laten wijsmaken) en was daarom een dwarsligger die de gemeente handen vol werk had bezorgd en misschien de afdeling die het allemaal zo perfect deed ook wel een beetje voor schut had gezet.

Vertraging ruimtelijke ontwikkeling
In dezelfde geest liet luchtcoördinator Haarsma zich een jaar eerder uit in het personeels-orgaan utrEcht juni 2007. “Tegen bijna elk ruimtelijk plan wordt momenteel bezwaar of beroep aangetekend. Door Stich­tingen als Stop Luchtverontreiniging Utrecht, of Stichting Stedenbouwkundig Herstel Stations­gebied Utrecht. Stichtingen die slechts uit één persoon bestaan. De goede daargelaten, maar het betreft vaak personen die de luchtkwaliteit aangrijpen om ruimtelijke plannen te dwarsbomen. (…) De hele ruimtelijke ontwikkeling in Utrecht is hevig in de vertraging gekomen door dit hele gedoe. Plannen voor het Stationsgebied, het 24 Oktoberplein, Majella-knooppunt zijn aanzien­lijk vertraagd.

Informatieboycot
Hoezeer het de gemeente (de dienst Stadsontwikkeling, waar ook de afdelingen Milieu en Verkeer onder vallen) stak dat de ruimtelijke ontwikkeling door de verloren procedures werd vertraagd en hoe beducht de gemeente was om nog meer procedures te verliezen blijkt uit een mailbericht dat op 25 februari 2008 door de interim-directeur Guido van de Boorn werd rondgestuurd aan alle 600 medewerkers van SO (Stadsontwikkeling), waarin de instructie werd gegeven mij elke informatie te onthouden.

productie 29 Mailbericht interim-directeur Guido van den Boorn, 25 februari 2008

Omdat de instructie mij informatie te onthouden door verontwaardigde medewerkers van SO aan mij werd doorgespeeld en ik die openbaar maakte, moest het college ingrijpen, waarop de interim-directeur de 600 medewerkers weer moest opdragen mij juist wel te informeren.
Mailbericht Guido van den Boorn 5 maart 2008

Voor het karretje van Stadsontwikkeling
Om de ongedaan gemaakte informatieboycot achteraf te kunnen rechtvaardigen werd mij ten laste gelegd dat ik het personeel van de SO-infobalie, waar ik het altijd uitstekend mee had kunnen vinden, “indringend” had bevraagd. Dat dit de reden zou zijn geweest van de informatieboycot valt moeilijk te rijmen met de instructie “Opletten dus! Beantwoording van vragen moet in deze worden onthouden“, maar voor Wolfsen was dat geen reden om mij niet de wacht aan te zeggen. En daartoe werd ik uitgenodigd voor een gesprek.

uitnodiging gesprek 5 maart 2008
Het gesprek vond plaats op 25 maart 2008 in het bijzijn van de gemeentesecretaris. Zoals mij op 28 maart 2008 schriftelijk werd bevestigd, had ik mij te onthouden van beledigingen.
“In geval van de door u geuite beledigende taal, zulks aan ons ter beoordeling, overwegen wij u te weigeren als belangenbehartiger. In geval u door woord of geschrift laster of smaad pleegt, overwegen wij het doen van aangifte”. Of er echt iets was voorgevallen tussen de medewerkers van de infobalie en mij vroeg Wolfsen zich niet af en aan mijn weerwoord had hij geen behoefte. Hij nam ook niet de moeite bij de medewerkers van de SO-infobalie na te gaan of zij inderdaad op 25 maart “indringend” door mij waren bevraagd. Wolfsen, nota bene van huis uit een ervaren rechter, liet zijn perceptie van het geschil tussen Stadsontwikkeling en mij dus volledig bepalen door de voorlichting die hij daarover kreeg van de dienst Stadsontwikkeling. Kortom, hij liet zich eenvoudig voor het karretje van Stadsontwikkeling spannen.

Geheime stukken
Uit stukken die het college (lees Wolfsen, die mandaat van het college bleek te hebben) ruim 5 jaar geheim heeft gehouden (waarvan het bestaan ondanks wob-verzoeken ook al die tijd werd verzwegen) en pas door toedoen van de bestuursrechter op 20 november 2013 openbaar werden gemaakt, blijkt dat het Hoofd van Juridische Zaken (mr. P. van Doorn) al in november 2007 een “risico-analyse” heeft opgesteld m.b.t. een mogelijke aangifte bij het OM en dat hij op 14 en 20 januari 2008 aan het college heeft bericht over de communicatie die hij daarover met het OM had gehad. Ook blijkt er een interne mededeling van 19 november 2007 te zijn van de dienst Stadsontwikkeling waarin mijn “aantijgingen” zouden zijn weerlegd. Deze stukken zijn overigens nog steeds niet aan mij ter inzage aangeboden, ook niet nadat ik die met een beroep op de WOB heb opgevraagd en de termijn voor de afhandeling van dat verzoek verstreken is. (Noot: Op 28 februari 2014 zijn deze stukken alsnog openbaar gemaakt. Ze geven een bijzonder sinister beeld van de ambtelijke meningsvorming. Zie, onder, de update).

bijlagen

“Kritiek is prima, zolang die gefundeerd is”
Aanleiding in juni 2008 voor het besluit van het college (lees Wolfsen die door het college daartoe werd gemandateerd) om tegen mij een juridische actie op te starten zou zijn mijn beledigende uitlatingen over medewerkers van de gemeente van de afdeling Verkeer en de afdeling Milieu en Duurzaamheid (beide afdelingen vielen onder Stadsontwikkeling. Die uitlatingen zouden onjuist zijn en dus onbetamelijk. “Het standpunt van de gemeente is: kritiek is prima, zolang die gefundeerd is” overwoog het college daarbij. Kennelijk was mijn kritiek dat de lucht werd schoon gerekend (waardoor er geen passende maatregelen genomen hoefde te worden en dus veel mensen ziek zouden worden en vroegtijdig zouden overlijden) ongefundeerd. Die conclusie kon Wolfsen in elk geval niet getrokken kon hebben uit het aantal bij de bestuursrechter verloren procedures over de berekening van de luchtverontreiniging en uit de brief van de GG&GD aan Van Oosten 2 april 2008  waarin werd bevestigd dat er op grond van berekeningen van het RIVM (2005) rekening mee gehouden moest worden dat er elk jaar 315 Utrechters vroegtijdig overlijden door luchtverontreiniging.

Waarheidsvinding Wolfsen
Met een beroep op de WOB vroeg ik mij inzage te verschaffen in documenten “waaruit blijkt dat het college zich op deskundigen-adviezen heeft gebaseerd, toen het tot het standpunt kwam dat mijn weergave van de feiten onjuist was“. Op 25 april 2013 berichtte het college (lees Wolfsen) mij dat die documenten er niet waren. Het bestaan van het al wat oudere document “Interne mededeling StadsOntwikkeling van 19 november 2007: weerlegging aantijgingen Van Oosten” werd verzwegen en andere, meer recente, deskundigen-adviezen bleken niet door Wolfsen ingewonnen te zijn. De uitlatingen waar de juridische actie op gebaseerd was verschenen in columns in 2008 (22 februari, 19 maart, 5 juni en 8 juni).

De conclusie dat mijn “aantijgingen” ongefundeerd waren waren dus gebaseerd op een interne mededeling van Stadsontwikkeling, waarvan ik het bestaan kennelijk niet mocht weten. Voor het oordeel dat de kritiek en de beschuldigingen in de vier columns in 2008 ongefundeerd waren, daar had het Wolfsen zelfs geen weerlegging door de dienst Stadsontwikkeling en de drie door mij gekritiseerde luchtkwaliteitdeskundigen voor nodig, laat staan dat hij behoefte had aan tekst en uitleg van mijn kant of een onafhankelijke deskundige. De vraag dringt zich op of Wolfsen toen hij nog rechter was op dezelfde manier te werk ging en hoeveel mensen er als gevolg van deze intuïtieve en vooringenomen waarheidsvinding ten onrechte veroordeeld zijn.

Verkapte juridische actie gemeente
1
Waarom besloot Wolfsen dat de drie medewerkers (luchtkwaliteitsdeskundigen) in de hoedanigheid van individuele burgers de juridische actie tegen mij moesten voeren en niet de gemeente of de gemeente samen met de medewerkers? Het antwoord daarop wordt gegeven in de Collegebrief rechtsgeding medewerkers 6 november 2008 aan de gemeenteraad. Het voor de gemeente en de betrokken medewerkers te behalen resultaat zou naar inschatting het beste worden bereikt door de medewerkers de juridische strijd te laten voeren. In het Ontwerp collegebesluit gerechtelijke stappen tegen Van Oosten van 16 juni 2008 staat dat in iets andere woorden: “De gemeente of het college kan in principe ook aangifte doen of rectificatie eisen, maar dit stuit op enkele praktische en juridische bezwaren“. Wat waren dan die bezwaren en waarom mocht de gemeente zelfs niet aan de juridische actie meedoen?

Volgens de EVRM-jurisprudentie maakt het een groot verschil of de overheid voorwerp is van ernstige beschuldigingen of dat individuele burgers dat zijn. In het laatste geval worden de grenzen van het betamelijke veel eerder geacht te worden overschreden. Bij het kritiseren en beschuldigen van de overheid en van belangrijke dienaren van de overheid mag je veel verder gaan. De opvatting daarachter is dat een democratie niet kan bestaan als mensen bang moeten zijn voor juridische acties als zij ongezouten kritiek op de overheid uiten. Een goed voorbeeld van die jurisprudentie is de uitspraak die werd gedaan in het geschil tussen de huisarts Van der Linde en het RIVM/Coutinho. Hoewel Van der Linde zijn beschuldiging niet hard kon maken dat de adviezen over de griepprik werden beïnvloed door het belang van de farmaceutische industrie, oordeelde de rechter dat zijn uitlatingen niettemin niet onrechtmatig waren.

Van der Linde vs RIVM en Coutinho

Ook in mijn geval was het zo dat het ging om kritiek op de overheid en op bij de overheid werkzame personen en dat er sprake was van een publiek debat over een kwestie die zeer in de belangstelling stond en staat, namelijk luchtkwaliteit. Wanneer de gemeente Utrecht mij had gedagvaard, eventueel samen met de bij de overheid Utrecht werkzame personen, dan zouden mijn uitlatingen, net als in het geval van Van der Linde, door de rechter beoordeeld zijn als uitingen gericht aan het adres van de overheid en bij de overheid werkzame personen. Dat moest kennelijk voorkomen worden, daarom koos het college ervoor de medewerkers de juridische actie te laten voeren en wel in de hoedanigheid van individuele personen.

Overigens stond en staat te bezien of mijn beschuldigingen over schoonrekenen niet hard gemaakt kunnen worden (dat werd door het college niet onderzocht) en verder had ik niet alleen de drie medewerkers (luchtkwaliteitsdeskundigen / senior milieuadviseurs), maar ook de wethouder, de gemeente en de gemeenteraad het verwijt gemaakt de lucht schoon te rekenen, waardoor geen passende maatregelen genomen hoeven te worden, de lucht vies en ongezond blijft en mensen in Utrecht ziek worden en vroegtijdig doodgaan.

De juridische actie van de drie medewerkers/individuele burgers, waar de gemeente voor het oog van de rechter buiten moest blijven, was en is in feite een juridische actie van de gemeente en werd/wordt ook volledig gefinancierd door de gemeente. Kortom: het was/is een verkapte juridische actie van de overheid tegen een rechtshulpverlener die er volgens wethouder Tymon de Weger alleen maar op uit was de gemeente dwars te zitten en die volgens luchtcoördinator Haarsma de ruimtelijke ontwikkeling ernstig in de vertraging had gebracht. En dat varkentje zou de gewezen rechter Wolfsen, die het niet nodig vond om zich in de gegrondheid van mijn beschuldigingen te verdiepen, wel even wassen.

Verkapte juridische actie 2
Hoezeer de gemeente zelf overigens bij de juridische actie betrokken was (en is), blijkt ook uit het feit dat stukken die ik nodig had in de vervolg (bodem)procedure en opvroeg op grond van de WOB, of in het geheel niet of zo lang mogelijk niet werden verstrekt. Op 27 november 2012 vroeg ik op grond van de WOB om het besluit met toelichting en motivering, dat het college op 16 juni 2008 genomen had om de juridische actie van de drie medewerkers te financieren. Ik ontving een Ontwerp collegebesluit gerechtelijke stappen tegen Van Oosten van slechts 4 blz. waarbij twee beslispunten onleesbaar waren gemaakt. Het duurde tot 20 november 2013 (bijna een jaar dus) en de rechter moest er aan te pas komen voordat het college te bewegen was de geheimhouding op te heffen en ik het hele besluit ontving.

Op vraag 7 (van de Schritelijke Vragen Schipper en Oldenborg ) waarom het college de geheimhouding pas na vijf jaar had opgeheven en in wiens belang dat was, was het antwoord: “Op twee besluiten rustte geheimhouding. De besluiten bevatten mandaatbevoegdheden die aan de burgemeester en het hoofd JZ zijn verleend om eventuele besluiten vanwege mogelijk gerechtelijke stappen door de gemeente te nemen. Op voorhand moest worden voorkomen dat dergelijke stappen – of het kennisdragen daarvan – mogelijk zouden kunnen doorkruisen met de toen al lopende civiele procedure van de drie betrokken medewerkers”.

Dat het college de juridische actie van de medewerkers alleen maar financierde, maar daar op geen enkele andere manier zelf bij betrokken was blijkt dus niet waar. Immers, het college hield besluiten voor mij geheim, omdat die, als ze aan mij bekend zouden worden, de procedure van de drie medewerkers zouden kunnen doorkruisen. Hoe het openbaar worden van die besluiten de procedure van de drie medewerkers zou kunnen doorkruisen is vers 2, het simpele feit dat het college rekening hield met de procedure van drie medewerkers door de inhoud van besluiten voor mij vijf jaar lang geheim te houden is voldoende om vast te stellen dat het geding tussen de medewerkers en mij helemaal niet een geding was waar de gemeente buiten stond.

Op 7 januari 2013 deed ik een WOB-verzoek om de berekeningen te krijgen die gemaakt zijn voor het ontwerp Actieplan Luchtkwaliteit Utrecht 2006-2010 en het Actieplan Luchtkwaliteit Utrecht 2006-2012. Belangrijke stukken omdat de drie medewerkers bij de totstandkoming van beide actieplannen een rol hebben gespeeld. Die stukken zouden mij kunnen helpen mijn beschuldigingen verder te onderbouwen. De stukken waren digitaal beschikbaar en hadden per kerende mail toegezonden kunnen worden. Een WOB-verzoek moet binnen maximaal 8 weken worden afgehandeld. De digitale bestanden werden mij echter pas op 20 juni bezorgd, na veel aandringen en toezeggingen van wethouder Lintmeijer en niet nadat ik beroep had ingesteld bij de rechtbank. De gemeente heeft de inzage in die berekeningen zolang getraineerd dat ik ze niet meer in de dagvaarding zou kunnen meenemen.

Beschikbaar feitenmateriaal buiten beschouwing gelaten
De kort geding rechter oordeelde dat de uitlatingen jegens de medewerkers onrechtmatig waren. “De vraag of en in hoeverre de aantijgingen van Van Oosten steun vinden in het beschikbare feitenmateriaal in de discussie over de luchtkwaliteit in Utrecht wordt in het kader van dit kort geding buiten beschouwing gelaten“. De vraag of er nu wel of niet met de berekeningen werd gesjoemeld werd door de rechter dus buiten beschouwing gelaten. Het gerechtshof dat zich daarna in kort geding over de kwestie boog liet die vraag ook in het midden. Kwam daar niet aan toe, want beperkte zich ertoe vast te stellen dat niet vaststond dat de drie luchtkwaliteitsspecialisten in het bijzonder verantwoordelijk waren voor de berekeningen. De specialisten hadden onder meer aangevoerd dat niet zij, maar de wethouder daarvoor verantwoordelijk was. De kritiek op de berekeningen waarmee ik mijn beschuldigingen had onderbouwd is dus in de procedures helemaal niet aan de orde gekomen en ook in de zeer recent (11 december 2013) ingediende conclusie van antwoord die namens de drie medewerkers is ingediend, wordt weer met geen woord ingegaan op vele concrete voorbeelden die ik van het schoonrekenen heb gegeven. Dat had allemaal zeker moeten gebeuren als de gemeente (of de gemeente samen met de medewerkers) de juridische actie tegen mij had gevoerd. Die bui zag Wolfsen kennelijk hangen en daarom besloot hij dat het een juridische actie moest zijn van drie individuele burgers die toevallig bij de gemeente werken en niet aangesproken zouden mogen worden op die berekeningen.

315 Doden per jaar in Utrecht door luchtverontreiniging
Op 2 april 2008 bevestigde de GG&GD Utrecht dat er, uitgaande van de publicatie “Trends in the environmental burden of disease in the Netherlands 1980-2020” van het gezaghebbende RIVM (2005) elk jaar 315 Utrechters vroegtijdig sterven door langdurende blootstelling aan fijnstof. Volgens sommige Amerikaanse onderzoekers, aldus het RIVM, zou de gemiddelde levensduurverkorting in de orde van 10 jaar liggen. De jaargemiddelde concentratie fijnstof van 35 microgram/m3 werd destijds langs meerdere wegen in Utrecht overschreden, terwijl aan die norm al in 2005 had moeten worden voldaan en fijnstof ook bij lagere concentratie nog ziekmakend en dodelijk kan zijn.

Knol en Staatsen

Omdat ruimtelijke- en verkeersplannen vanaf 2005 aan de fijnstofnorm en vanaf 2010 aan de norm voor stikstofdioxide (NO2) moesten voldoen, kon de gemeente haar ruimtelijke ambities (denk met name aan de herontwikkeling van het stationsgebied) alleen maar realiseren als uit berekeningen zou blijken dat tijdig aan de normen zou worden voldaan. Daarvoor moesten die berekening creatief worden uitgevoerd. Dat die berekeningen niet deugden moest bij Wolfsen bekend zijn, alleen al omdat de gemeente een groot aantal procedures bij de bestuursrechter juist over die berekeningen had verloren. Ook werd het college en de gemeenteraad daar regelmatig door de Stichting Stop Luchtverontreiniging  Utrecht op gewezen. Er was dus alle aanleiding om de kritiek en beschuldigingen op de luchtkwaliteitsberekening serieus te nemen.

Conclusie
Kortom: Wolfsen besloot dat mijn beschuldigingen aan het adres van de gemeente over schoonrekenen en de gezondheidsschade daarvan door de rechter verboden moesten worden. Dat deed hij zonder zich in de gegrondheid van die beschuldigingen te verdiepen en zonder zich deskundig te laten adviseren. Om de kans op de rechterlijk verbod zo groot mogelijk te maken liet hij drie medewerkers/individuele burgers de juridische actie voeren (op kosten van de gemeente) in plaats van dat door de gemeente zelf te laten doen. Dat zou als voordeel hebben dat de luchtkwaliteitsberekeningen zelf (waar de gemeente formeel voor verantwoordelijk is) niet of nauwelijks door de rechter zouden worden beoordeeld. Wolfsen had alle reden om mijn beschuldigingen over schoon rekenen serieus te nemen, de gemeente had immers een groot aantal bestuursrechtelijke procedures verloren. Wolfsen wist dat luchtverontreiniging een groot gezondheidsprobleem is en hij wist (GG&GD 2 april 2008) dat volgens berekeningen van het RIVM (2005) elk jaar 315 Utrechters vroegtijdig sterven door luchtverontreiniging. Dat Wolfsen besloot een rechterlijk verbod te bewerkstelligen op mijn beschuldigingen (en nog wel door de rol en het belang van de gemeente voor de rechter te verbergen) in plaats van de beschuldigingen serieus te nemen en te onderzoeken, betekent dat hij de aanmerkelijke kans aanvaardde dat er honderden Utrechters zouden komen te overlijden door het voortduren van luchtverontreiniging.

Dat deed Wolfsen overigens niet alleen. Het college en de gemeenteraad gaven hem tot op heden mandaat om naar eigen goeddunken te handelen. De juridische actie (aanvankelijk kort geding procedures, inmiddels een bodemprocedure) door de medewerkers, waar de gemeente zogenaamd buitenstaat, wordt nog steeds door de gemeente gefinancierd en hebben de gemeente tot op heden ruim 110.000 euro gekost.

Update 5 maart 2014.
Op 22 november 2007 stelde het hoofd van de Juridische Zaken van de gemeente Utrecht onderstaand mailbericht op. Uit het mailbericht blijkt dat hij een juridische actie tegen mij door de gemeente een riskante zaak vond. De gemeente zou zich namelijk wel eens “in de eigen voet kunnen schieten”, in plaats van het “vette hert” te raken. In een procedure zou namelijk kunnen blijken “dat het model eigenlijk niet (meer) gebruikt mag worden” en dat het beeld zou kunnen ontstaan dat de gemeente bedrog pleegt door gebruik te maken van het model. En zo gaat het hoofd Juridische Zaken verder “Dat maakt projecten waarvoor het model is gebruikt nog twijfelachtiger. Denk aan de Fly over Majellaknoop en andere projecten.” Met andere woorden, volgens Juridische Zaken, die bij de rechtbank verklaarde dat de verkeers- en luchtkwaliteitsberekeningen waarmee door de gemeente moest worden aangetoond dat deze projecten voldeden aan de eisen van Besluit luchtkwaliteit, deugde er eigenlijk niets van de berekeningen.

 mail hfd jz

wordt vervolgd

Waarom controleert de gemeenteraad niet?

Met de wet op dualisering (2002) werd beoogd de controlerende functie van de gemeente- raad te versterken. Ruim 10 jaar later moeten we vaststellen dat er van de controlerende functie van de gemeenteraad nog steeds weinig terecht komt. De dienst bij de gemeente, de provincie en het rijk wordt nog steeds uitgemaakt door wat sinds de oratie van hoogleraar en staatsraad Crince Le Roy (1969) de “vierde macht” is gaan heten: de macht van de ambtelijke bureaucratie.

In 2000 kwam de hoogleraar Bovens op het onderwerp terug. In zijn oratie “De vierde macht revisited” stelde hij vast dat de vierde macht niets van haar macht had ingeboet sinds Crince Le Roy die in 1969 ter discussie had gesteld. Zowel Crince Le Roy als Bovens verklaren die macht voornamelijk uit de kennisvoorsprong van de ambtelijke dienst. Utrecht had tot voor kort ruim 4000 ambtenaren. Daar moet dan leiding aan gegeven worden door zes wethou- ders en een burgemeester, die op hun beurt gecontroleerd moeten worden door 45 part- time raadsleden.

Leidinggeven en controleren aan zo’n overweldigende meerderheid van ambtenaren waarvan de meesten over gespecialiseerde kennis beschikken over de (groeiende) wet- en regelgeving stelt hoge eisen aan het politiek bestuur. Het is met name de taak van de gemeente- raad als volksvertegenwoordiging om zoveel tegenwicht te bieden dat de ambtelijke dienst niet compleet haar eigen gang gaat. De wet op de dualisering moest ervoor zorgen dat de gemeenteraad haar controlerende taak beter zou gaan uitvoeren, want daar kwam naar het oordeel van de bedenkers van de wet niet veel van terecht.

De belangrijkste verandering die de wet op de dualisering bracht is dat wethouders niet langer deel uitmaken van de gemeenteraad. Ze hoeven ook niet meer uit de gemeenteraad gekozen worden of zelf lid te zijn van een politieke partij. De gemeenteraad kan dus besluiten wethouders te benoemen om hun vakkennis en bestuurlijke ervaring. Deze verandering was bedoeld om ervoor te zorgen dat de gemeenteraad zich onafhankelijker zou opstellen tegenover het college.

Voordat de wet op de dualisering werd ingevoerd vormden de wethouders één blok met hun raadsfractie, waar ze zelf deel van uitmaakten. Dat betekende in de praktijk dat de fractie het altijd voor de eigen wethouder opnam als daar kritiek op kwam en dat er dus geen redelijke discussie in de gemeenteraad mogelijk was. Anders de bedenkers van de wet op de dualisering hadden verwacht, heeft de wet op de dualisering niet tot de beoogde verandering geleid. Nog steeds neemt de fractie het doorgaans voor de eigen wethouder op, kan je eigenlijk alleen wethouder worden als je een trouw en prominent lid van een politieke partij en is de onafhankelijk beoordeling door de gemeenteraad van het college ver te zoeken.

Vakkennis is bij de keuze van wethouders nog steeds geen criterium. Mirjam de Rijk (GroenLinks) kreeg de portefeuille financiën, terwijl ze niets van gemeentefinanciën afwist. Lintmeijer kreeg de portefeuille verkeer en luchtkwaliteit, terwijl hij daar nog nooit mee te maken had gehad en er niets van afwist. Everhardt kreeg de portefeuille Stationsgebied, terwijl zijn kennis en ervaring lag op het gebied van psychologie en verslavingszorg. Ook sinds de wet op de dualisering hoef je als wethouder geen specifieke kennis te hebben, als je maar voldoende vrienden in je eigen partij hebt, over een vlotte babbel beschikt en leuk op het publiek overkomt. Er is dus inderdaad niets veranderd.

Wat er gebeurt als een wethouder geen autoriteit is in het vakgebied dat binnen zijn portefeuille vallen, laat zich raden. Hij wordt binnen de kortste keren door zijn ambtelijke adviseurs ingepakt, waardoor hij niet veel meer is dan een veredelde woordvoerder van zijn ambtenaren. Door zijn gebrek aan vakkennis kunnen ze hem alles wijsmaken en loopt hij een grote kans stukken te tekenen waar dingen in staan waar hij niets van begrijpt en die hij dus beter niet kan tekenen. Een treffend voorbeeld is Lintmeijer (GroenLinks). Zijn ambtelijke adviseur (“programmamanager luchtkwaliteit”) liet hem op 1 december 2010, de man was sinds april wethouder, het volgende aan de raadscommissie Stad en Ruimte voor zijn reke- ning nemen:

“Wij kunnen u melden dat de door Utrecht aangeleverde gegevens voor de monitor 2010 op gedegen wijze tot stand zijn gekomen. De hieraan ten grondslag liggende documenten worden aan de rijksoverheid beschikbaar gesteld als onderbouwing van de gegevens uit Utrecht. In 2009 is door Kema een audit uitgevoerd op de luchtkwaliteitsberekeningen. Hier is geconcludeerd dat de gemeente dit op gedegen wijze doet. Ook zijn ten aanzien van  het verkeersmodel, geen onvolkomenheden geconstateerd”

Hoe de luchtkwaliteit berekend wordt, welke “aangeleverde gegevens” daarvoor nodig zijn en op wat voor die manier die gegevens verzameld worden, daar had Lintmeijer geen idee van. Dat Kema er juist op gewezen had dat er nogal schortte aan die invoergegevens wist hij niet, want hij kende dat Kema-rapport niet. Dat het RIVM had gerapporteerd dat onderliggende documenten als onderbouwing van “aangeleverde gegevens” juist ontbraken, wist hij ook niet, want hij kende die RIVM-rapportages niet. Dat het verkeersmodel in korte tijd de meest tegenstrijdige intensiteiten had berekend, dat wist Lintmeijer ook niet. Het zou overigens een wonder zijn geweest als Lintmeijer dat allemaal wel had geweten, want hij was er als communicatiesocioloog totaal niet in thuis.

Je hoeft als wethouder, als je ergens helemaal geen verstand van heb, maar één keer in goed vertrouwen op je ambtelijke adviseurs af te gaan en je bent “kat in het bakkie”: je kunt nooit meer iets anders beweren, want dan word je uitgemaakt voor wijfelaar of je krijgt het verwijt dat je de raad niet goed hebt geïnformeerd. En dus ga je door op de weg die je ingeslagen bent toen je in je onwetendheid op het advies van je ambtenaren afging. Lintmeijer houdt dus tot op heden vol dat er niets mis is met die invoergegevens en met het verkeersmodel en vermijdt discussies met critici waarin hij geconfronteerd kan worden met voorbeelden die het tegendeel uitwijzen. Zoals De Rijk discussies vermijdt over de berekening van het resultaat van haar klimaatbeleid, Wolfsen over criminaliteitsstatistieken en Everhardt over het aantal Utrechters dat mogelijk voortijdig overlijdt door luchtverontreiniging.

Dat de “vierde macht” de dienst uitmaakt en er van de controle door de gemeenteraad weinig terechtkomt valt nu te verklaren uit een combinatie van twee factoren.
1. De wethouder (of burgemeester) wordt niet benoemd om zijn vakkennis en is dus een makkelijke prooi voor ambtelijke diensten die hem voor hun karretje spannen.
2. Wethouders (én burgemeesters) komen voort uit politieke partijen en kunnen er daardoor op rekenen dat in elk geval hun politieke partij in de gemeenteraad het voor hen opneemt als ze kritiek over zich heen krijgen. En coalitiepartijen zijn aan elkaar min of meer verplicht  elkaars collegeleden niet te laten struikelen.

Door de leden van het college in te pakken heeft de ambtelijke dienst indirect dus ook de coalitie van partijen in de gemeenteraad (waar het college op steunt) in haar macht: standpunten die de wethouder door zijn ambtenaren worden opgedrongen worden door de raadsfractie overgenomen en verdedigd. Toen Robert Giesberts (GroenLinks) als kersverse wethouder (2006), op advies van zijn ambtenaren met het ongelukkige voorstel kwam de kapverordening af te schaffen, waardoor voor het kappen van bomen geen vergunning meer nodig zou zijn, werd dat standpunt in de gemeenteraad prompt overgenomen en verdedigd door de fractie van GroenLinks. En wie kritiek heeft op de luchtkwaliteitsberekeningen van de afdeling Milieu vindt bij Peter van Corler (GroenLinks) geen gehoor, want partijgenoot-wethouder Lintmeijer is daarvoor verantwoordelijk en dus zijn die berekeningen goed.

De oplossing: benoem alleen nog maar vakbekwame wethouders zonder politieke binding. Dan zal de gemeenteraad zich onafhankelijk en kritisch opstellen. Maar helaas, er zijn teveel raadsleden en politici die graag wethouder of burgemeester willen worden. En dus komt er van de dualisering en de controlerende gemeenteraad niets terecht.